Dewis cyfartaleddau
Mae pob mesur canolduedd yn dehongli’r data mewn ffordd wahanol. Mae’n bwysig ein bod yn gallu gwerthuso pa gyfartaledd sy’n cynrychioli’r data orau, o ystyried y math o wybodaeth sydd ar gael a’r gwerthoedd dan sylw.
Question
O’r 10 prawf ymarfer a orffennodd Robert, cyfrifodd hyn:
- cymedr = 68
- modd = 65.5
- canolrif = 64
Pa fesur fyddai’n gwneud i’w sgôr cyfartalog ymddangos ar ei uchaf?
Y cymedr.
Trwy ddewis y cyfartaledd a’r gwerth uchaf, mae ei sgôr cyfartalog yn ymddangos yn uwch na phe bai’n defnyddio’r modd neu’r canolrif i gynrychioli’r data.
Question
Dyma oedd y gwerthiant dyddiol mewn siop dros yr wythnos ddiwethaf: £326, £540, £385, £450, £2435, £459, £493. Ai’r cymedr neu’r canolrif yw’r mesur canolduedd mwyaf dibynadwy?
Cymedr = £726.86 (i’r geiniog agosaf neu ddau le degol).
Canolrif = £459.
Fel y gweli, nid yw’r cymedr yn cynrychioli’r data’n dda gan ei fod yn uwch na phob un o’r gwerthoedd, ar wahân i un. Mae hyn oherwydd bod un gwerth yn y data’n llawer mwy na’r gweddill. Dywedwn fod £2435 yn werth eithafol gan ei fod llawer pellach i ffwrdd o’r gwerthoedd eraill a ddangosir.
O ganlyniad, mae’r canolrif yn fesur mwy dibynadwy gan nad yw’r gwerth eithafol yn effeithio arno ac mae’r canolrif yn agosach at yr holl rifau eraill yn y data.
Question
Mae Contract Crunchers yn gwerthu cytundebau ffonau symudol i 8 cwsmer un bore. Cost fisol y cytundebau hyn yw:
£45, £35, £35, £20, £34, £35, £35 a £35.
A yw’r modd yn disgrifio’r data hyn yn dda? Esbonia dy ateb.
Ydy, gan fod y modd, sef £35, yn ymddangos 5 gwaith allan o 8 cwsmer, byddai’n werth addas i gynrychioli’r data.
£35 yw’r canolrif yn ogystal a’r modd, sy’n cryfhau dibynadwyedd £35 fel cyfartaledd addas i gynrychioli’r data.
