Referendum air neo-eisimeileachd na h-Alba 2014
Às dèidh mòr-chuid a bhuannachadh ann an taghaidhean Pàrlamaid na h-Alba ann an 2011, thuirt Partaidh Nàiseanta na h-Alba gun robh mandat (còir) aca referendum a chumail air Alba a bhith na dùthaich neo-eisimeileach.
Dh'aontaich Riaghaltas na RA gum faodadh Riaghaltas na h-Alba referendum a chumail air neo-eisimeileachd na h-Alba air 18mh Sultain 2014.
Dè a' bhuil a bha aig an referendum air neo-eisimeileachd na h-Alba?
Fhuair sluagh na h-Alba cothrom bhòtadh am bu chòir do dh'Alba a bhith na dùthaich neo-eisimeileach.
Chaidh na bhòtaichean a chunntadh a rèir sgìrean nan 32 ùghdarras ionadail ann an Alba. B' e toradh na bhòta:
- Cha bu chòir - 2,001,926 bhòtaichean (55% den bhòt gu lèir)
- Bu chòir - 1,617,989 bhòtaichean (45% den bhòt gu lèir)
Bha an àireamh dhaoine a bhòt san referendum dha-rìribh àrd, aig 85%. Bhòt a' mhòr-chuid dhiubh sin (55%) gum bu chòir do dh'Alba fuireach na pàirt den Rìoghachd Aonaichte.
Dè a' bhuaidh a bha aig an referendum air neo-eisimeileachd na h-Alba?
B' e a' bhuaidh a bu chudromaiche a bha aig referendum neo-eisimeileachd na h-Alba ann an 2014 gum biodh Alba a' fuireach mar phàirt dhen RA. Buaidh eile 's e na cumhachdan a bharrachd a chaidh a thoirt dhan phàrlamaid ann an Achd na h-Alba 2012 agus Achd na h-Alba 2016.
Sna làithean ron referendum, thug ceannardan nan trì phrìomh phartaidhean san RA gealladh gum faigheadh Pàrlamaid na h-Alba cumhachdan susbainteach a bharrachd nam b' e "Cha bu chòir" toradh na bhòta. 'S e 'a' Bhòid' a chanar ris a' ghealladh seo.
B' e toradh an referendum air neo-eisimeileachd do dh'Alba gun robh a' bhòt an aghaidh an RA fhàgail. Stèidhich Pàrlamaid na RA Coimisean Mhic a' Ghobhainn (Smith Commission) airson coimhead ri barrachd fèin-riaghlaidh a thoirt do dh'Alba. Lean aithisg a' choimisein gu Bile na h-Alba 2015, agus thug Achd na h-Alba (2016) cumhachdan ùra do Phàrlamaid na h-Alba thairis air a' chìs cosnaidh, Cìs Luach Leasaichte (VAT) agus sochairean.
