Finciltoonni waajjira muummee waraana Sudaan magaalaa murteessituu keessa jiru qabachuu himan

Humni Addaa Sudaan (RSF) waajira muummee waraana Sudaan magaalaa murteessituudha jedhamte el-Faasher keessa jiru qabchuu beeksise. Kun ammoo wal waraansa Sudaan keessatti deemaa jiruuf murteessaadha jedhameera.

Guduunfaa

  • Arsenaal Palaasiin mo'atee dursuu itti fufaamoo, Siitiitu Aston Viilaa mo'atee isa mudda?
  • Baqataan Itoophiyaa miidhaa saalaan yakkamaa ta'e dogoggoraan gadhiifamee ture to'atame
  • Namoonni daqiiqaa 4 keessatti faayaa dolaara mili.100 ol baasu godambaa Faransaay keessaa hatuun shakkaman to'ataman
  • Tiraamp 'waliigaltee nagaa' Taayilaand fi Kaamboodiyaan mallatteessanirratti argamuuf Maaleezhiyaa gale
  • Tiraamp Kuwaala Lampuuritti warra isa simatan waliin shubbise
  • Dubartiin daa'ima ganna 12 erga gudeeddee booda ajjeeste hidhaa umurii guutuun adabamte
  • Walitti bu'insi dhaabbatee nagaafi araaraaf hireen akka kennamu Abune Maatiyaas gaafatan

Haguuggii Tamsaasa Kallattii

  1. Arsenaal goolii Eezeen mo'atee dursuu itti fufeera, Siitiin Aston Viilaan moa'meera, Barnimaawoz lamaffaa qabateera

    Peep Gaardiyoolaa

    Madda suuraa, Reuters

    Taphni Piriimer Liigii Ingiliz torban 9ffaa xumurameera.

    Arsenaal goolii Eezeen kilaba isaa duraanii Kiristaal Palaasirratti lakkoofsiseen injifatee qabxii 22 walitti qabatee Piriimer Liigicha dursuu itti fufeera.

    Maanchester Siitiin ammoo Aston Viilaan 1 fi 0n mo'amee qabxii 16n sadarkaa afraffaarra jira.

    Barnimaawoz Notingihaam Forestiin 2 fi 0n mo'atee qabxii 18 walitti qabachuun lamaffaa qabateera.

    Kan kaleessa Cherlsii mo'ate Sandwerlaand qabxii 17n sadaffaa qabateera.

    Torbanoota darban mo'achuutti kan deebiye Maanchester Yunaayitid ammoo qabxii 16n shanfaarra kan jiru yoo ta'u, Liiverpuul amma qabxii 15n sadarkaa ja'affaatti bu'eera.

  2. Arsenaal goolii Eezeen dursaa jira, Siitiin ammoo Viilaan durfamaa jira

    Taphattoota Arsenaal

    Madda suuraa, Reuters

    Tapha Pirimer Liigii torban 9ffaan Arsenaal goolii Eezeen kilabasaa duraniirratti daqiiqaa 39ffaa irratti galcheen dursaa jira.

    Maanchester Ssiitiin ammoo goolii Aston Viilaan daqiiqaa 19ffaa irratti galcheen durfamaa jira.

    Bornimaz ammoo 2 fi 0n Notingihaam Forestiin dursaa jira.

    Amma taphni boqonnaa duraa dhumaa jira.

    Boqonnaa booda maal eegdu?

  3. Finciltoonni RSF waajjira muummee waraana Sudaan magaalaa murteessituu keessa jiru qabachuu himan

    Loltoota RSF

    Madda suuraa, Getty Images

    Humni Addaa Sudaan (RSF) waajira muummee waraana Sudaan magaalaa murteessituudha jedhamte el-Faasher keessa jiru qabchuu beeksise. Kun ammoo wal waraansa Sudaan keessatti deemaa jiruuf murteessaadha jedhameera.

    Gareen kun ibsa miidiyaa hawaasaarratti baaseen, “konkolaataawwan waraanaa hedduu” barbadeessuun, meeshaalee waraanaa Waajira Muumee Qajeelcha waraanaa 6ffaa harka galfachuu ibseera.

    BBC Verify viidiyoo loltoonni RSF buufata waraanaa keessa jiraachuu miidiyaa hawaasaarra naanna’aa jiru mirkaneesseera.

    Waajirri muummee kun irraa fudhatamuun human waraanaa mootummaatiif kufaatii guddaadha, sababiin isaa ammo el-Fasheer naannoo Daarfur keessatti bakka murteessaa qabatee ture dhumaati. Kun ammo RSF naannicha akka sirriitti to’atu isa taasisa.

    Humni waraanaa garuu waajirri muummee isaa RSFn qabamuu ammallee hin mirkaneessiin jira.

    RSF el-Faasher qabachuun akka injifannoo siyaasaa guddaatti ilaalama.

    Odeeffannoo bal'inaan dhimma kanarratti:

    • Magaalaa Sudaan humnoota RSFtiin marfamtetti daangaan ijaaramaa jiraachuu suuraan saatalaayitii mul'ise
    • Hoogganaan RSF egereen Sudaan harka isaati jedhame Mohaammad Hamdaan Dagoloo 'Hemeti' eenyu?
    • Humni Addaa Sudaan (RSF) mootummaa ofiisaa hundeessu ibse
  4. Baqataan Itoophiyaa miidhaa saalaan yakkamaa ta'e dogoggoraan gadhiifamee ture to'atame

    Haddush Gabresillaasee

    Madda suuraa, Met Police

    Baqataan lammii Itoophiyaa kanaan dura miidhaa saalaa raawwachuun yakkamaa ta'uun hidhaa waggaa tokkoon himatame Haddush Gabresillaasee dogoggoraan mana hidhaa UK keessaa erga gadhiifamee booda har'a Landan paarkii tokko keessatti irra deebiin to'atameera.

    Dhimmi baqataa kanaa siyaasa UK keessatti dubbii ijoo ta'e kan jiru yoo ta'u, miidhaa saal-qunnamtiin walqabatan raawwateera jedhamuu qabamuu hordofee UK hiriirri farra godaatotaa gaggeeffameera.

    Namni kun hidhaan waggaa tokkoo erga itti murtaa'ee booda dhimmi kun xiqqoo tasgabbaa'ee kan ture ta'ullee, Jimaata darbe dogongoraan hidhaatii gadhiifamuun isaa erga dhaga'ameen booda falmiin ka'eera.

    Paartileen mormitootaa Yunaayitid Kingidam gurguddoo ta'an dadhabinsa paartii biyyaa bulchaa jiru Leebar Paartii agarsiisuuf Haddush mana-hidhaatii gadhiifamuu akka agarsiiftuutti fayyadamaa jiru.

    Ministira Muummee UK Kiir Istaarmer dabalatee aanga'oonni olaanoo hedduun dheekkamuun, qorannoo walabaa gaggeessuu dabalatee adeemsa hojii mana-hidhaarratti jijjiiramni akka taasifamuuf ajajaniiru.

    Baqataan dogoggoraan mana hidhaatii bahee kun barbaadamaa turee kaaba Landanitti to'annoo jala oolfamuu poolisiin magaalaa guddoo UK beeksiseera.

    Haddush Qibaatuu Dibalat sa'aatii 08:30 GMT irratti Paarkii Finsibarii keessatti erga dogoggoraan gadhiifamee guyyaa lamaan booda amma qabameera.

    Poolisiin magaalaa Landan, Haddush Qibaatuu seeraan ala bilisa ta'uu isaatiin shakkamee to'annoo jala kan oole ta’uu ibsuun, gara mana hidhaa Landanitti akka geeffamu ibseera.

    Haddush Qibaatuu ji'a darbe hoteela koolugaltummaa keessa osoo jiraatuu magaalaa Eppiing keessatti shamarree ganna 14 fi dubartii tokko irratti miidhaa saalaa raawwachuu isaatiin hidhaan itti murtaa'ee osoo jiruu ture kan dogongoraan gadhiifame.

    Ibsa waa'ee viidiyoo, Daawwadhaa: Viidiyoo yeroo Haddush Gabresillaasee Qibaatuu qabamu agarsiisu
  5. Biyya Afrikaa kaadhimamtoota pirezidaantummaaf dorgoman dolaara kuma 100 kaffalchiiftu

    Gaggeessaa Rippaabilika Giinii kan ta'e Mamaadii Dombuuyaa

    Madda suuraa, AFP via Getty Images

    Biyya Afrikaa kan taate Rippaabilikni Giinii filannoo pirezidaantummaa Mudde dhufu gaggeeffamuuf qophii gochaa jirti.

    Mootummaan humna waraanaa waggaa afur dura fonqolchaan aangoo qabate, filannoo booda aangoo mootummaa siviliitti akka dabarsu ifa godheera.

    Aangoo akka dabarsu beeksisus seera lammiilee biyyattii ajab! jechisiise tokko ifa godheera mootummaan humna waraanan gaggeeffamu. Innis namni filannoo dhufurratti pirezidaantii ta'uuf dorgomu kamuu "dolaara 100,000 dursee qabsiisuu qaba" kan jedhuudha.

    Koloneel Mamaaduu Dumbuyaa fonqolcha gaggeessaniin waggaa afran darbe Giinii bulchaa turanii amma filannoon akka gaggeeffamu murteessaniiru.

    Akkaataa heera biyyattii haaraa baheen, filannoon kan gaggeeffamu yoo ta'u maallaqni guddaan namni kaadhimamaa pirezidaantii ta'ee dorgomuu barbaadu kamuu qabsiisu ijoo ta'eera.

  6. Namoonni daqiiqaa 4 keessatti faayaa dolaara mili.100 ol baasu godambaa Faransaay keessaa hatuun shakkaman to'ataman

    Loltoota Godambaa Faransaay bira jiran

    Madda suuraa, Reuters

    Godambaa magaalaa guddoo faransaay keessatti argamu Godambaa Luuver jedhamu keessaa faayaan gati-jabeessa ta'e erga saamamee booda namoonni saamicha kana waliin shakkaman lama qabamuusaanii miidiyaaleen Faransaay gabaasaniiru.

    Namoonni shakkaman kunneen lamaan qarqara magaalaa Paaris kan taate Seen-Seen jedhamtu kan jiraatan yoo ta'u, isaan keessaa tokko karaa Buufata Xiyyaaraa Chaarliis De Gool xiyyaaraan imaluuf osoo qophaa'aa jiruu to'annoo jala oolfame.

    Godambaa addunyaarratti namoonni baayyeen akka daawwatan himamu kana keessatti saamicha raawwatameen faayaawwan gati-jabeeyyii ta'an dolaara miliyoona 102 baasan daqiiqaa muraasa keessatti hatamaniiru.

    Faayaawwan gati-jabeeyyii ta'an kunneen godambaa Paaris keessatti argamu keessaa namoota afur foddaa cabsanii seenaniin aduu guyyaa kan saamaman Dilbata torban har'aa ture.

    Saamicha kanaan booda Ministeerri Haqaa Faransaay sirni eegumsaa Godambaa kana keessa ture saamicha kana oolchuu kan hin dandeenye ta'ee "kufaatiin" kan isa mudateefi " maqaa biyyattii kan balleesse" ta'uu ifatti amaneera.

  7. Arsenaal Palaasiin mo’atee dursuu itti fufaamoo, Siitiitu Aston Viilaa mo’atee isa mudda?

    Eezee fi Saakaa

    Madda suuraa, Getty Images

    Tapha Piriimer Liigii Ingiliz torban 9ffaa har’aatiin taphoota shanitu gaggeeffamu. Kan Everten fi Tootenhaam gidduutti galgala kana sa’aatii 1:30 irratti gaggeeffamuun alatti kaan amma waaree booda kana sa’aatii 11:00 irratti gaggeeffama.

    Tapha kan hordofnee kallattiin isinitti himaa deemna. Hangasittuu isin eenyu akka mo’atu goolii galchan waliin tilmaamaa nu waliin turaa.

    Arsenaal v Kiristaal Plaas

    Aston Viilaa v Maan Siitii

    Eezeen kilaba isaa duraaniirratti galchee isaan dallansiisa jettaniimmoo yaadduu?

  8. Baabura keessatti namichi "dubartii gudaaduuf osoo yaaluu" viidiyoon agarsiise hedduu qoodamuu hordofee namichi to'atame

    Suura baaburaa

    Madda suuraa, Getty Images

    Faransaay keessatti namichi baabura keessatti dubartii tokkorratti yaalii gudeeduu gaggeessaa ture jedhame kan agarsiisu viidiyoonsaa hedduu qoodamuu hordofee namichi to'annaa jala oole.

    Taateen kan mudate magaalaa Paarisitti dhiyootti yoo ta'u, baabura keessatti ta'uu miidiyaaleen biyyattii gabaasan.

    Jordaanaa Diyaaz dubartii ganna 26 lammii Biraaziil yoo taatu, baabura keessa osoo jirtuu yaaliin gudeeddii irratti raawwate jedhame.

    Dubartiin kun gaazexaa Le Parisien jedhamutti akka himtetti, namichi yaalii gudeeddiin shakkamee to'atame kun baabura erga seenee booda darbatee lafatte ishee kuffise. Sana booda "paantii" ishee irraa baasuf osoo yaaluu iyyite. Iyyashee kan dhagahan namoota baaburicharra turan keessaa tokko bilbilaan akka waraabde himte Jordaanaan.

    Viidiyoon qoodame, baaburri dhaabachuuf yeroo jedhu osoo baqatuu agarsiisa. Viidiyichi miidiyaa hawaasaa irratti heddu qoodamuu hordofee poolisiin hordoffii taasiseen Kaaba Lixa maagaalaa Faransaayitti to'achuu miidiyaalen Faransaayi gabaasan.

    Akka gabaasa miidiyaalee biyyattiitti, namni to'atame dargaggeessa ganna 26 lammii Masiriiti.

  9. Godina saba Majaangitti Irreecha kabajame

    Hirmaattota Irreecha malkaa Baaroo bara 2025

    Madda suuraa, Waajirri Dhimmoota Komunikeeshinii Mootummaa godina saba Majaang

    Naannoo Gambeellaa godina saba Majaang keessatti Irrechi marii paanaaliifi sirna ho'aan kabajamuu Waajirri Dhimmoota Komunikeeshinii Mootummaa godina saba Majaang ibse.

    Irreecha A L I kan bara 2018 Dilbata kaleessaa magaalaa Meexxii malkaa Gayishee Abbaa Alamuutti kabajame kanarratti Abbootiin Gadaa Haadhotiin Siiqqee, qeerroofi qarreen, aanga'oonni godinachaa, akkasmumas jiraattonni magaalaa biroo irratti hirmaataniiru.

    Torban darbes naannoo Gambeellaatti Irreechi malkaa Baaroo haala ho'aaa ta'een kabajamuun isaa ni yaadatama.

    Irreechi Gambeellaattikabajame bara kanaa maal akka fakkaatu suuraan daawwadhaa.

    Godina saba Majaang ummata magaalaa Meexxii irreeffachaa jiran

    Madda suuraa, Waajirri Dhimmoota Komunikeeshinii Mootummaa godina saba Majaang

    Godina saba Majaang ummata magaalaa Meexxii irreeffachaa jiran

    Madda suuraa, Waajirri Dhimmoota Komunikeeshinii Mootummaa godina saba Majaang

    Godina saba Majaang ummata magaalaa Meexxii irreeffachaa jiran

    Madda suuraa, Waajirri Dhimmoota Komunikeeshinii Mootummaa godina saba Majaang

    Godina saba Majaang ummata magaalaa Meexxii irreeffachaa jiran

    Madda suuraa, Waajirri Dhimmoota Komunikeeshinii Mootummaa godina saba Majaang

    Godina saba Majaang maanguddoota irreechaaf bahan

    Madda suuraa, Waajirri Dhimmoota Komunikeeshinii Mootummaa godina saba Majaang

    Ummata magaalaa Gambeellaa Irreecha Laga Baaroorratti hirmaate

    Madda suuraa, Waajirri Dhimmoota Komunikeeshinii Mootummaa godina saba Majaang

    Hirmaattota Irraacha malkaa Baaroo bara 2025

    Madda suuraa, Waajirri Dhimmoota Komunikeeshinii Mootummaa godina saba Majaang

    Hirmaattota Irreecha malkaa Baaroo bara 2025

    Madda suuraa, Waajirri Dhimmoota Komunikeeshinii Mootummaa godina saba Majaang

    Hirmaattota Irreecha malkaa Baaroo bara 2025

    Madda suuraa, Waajirri Dhimmoota Komunikeeshinii Mootummaa godina saba Majaang

  10. Daawwadhaa: Yeroo wiirtuun warshaa nukilaraa diigaman

    Magaalaa Jarmanii Gundremmingen keessatti wiirtuun warshaa niwukilaraa lama kan diigaman yoo ta'u, bara 1980 irraa eegalee haala lafaa irratti kan hin jijjiiramne ture.

    Yeroo wiirtuun kun diigamutti aarri adii ol ka'ee mul’ateera.

    Warshaan nukilaraa kun waggoota afuriif sarara ala ta'ee kan ture yoo ta'u, diiguun isaas qaama Jarmaniin anniisaa nukilaraa marsaa marsaan dhaabuu keessaa tokkodha.

    Ibsa waa'ee viidiyoo, Daawwadhaa: Yeroo wiirtuun warshaa nukilaraa yeroo diigaman
  11. Waggoota 20f Gaazaa kan bulche Hamaasiin hiikkachiisuun maaliif rakkisaa ta'e?

    Loltoota Hamaas

    Madda suuraa, Getty Images

    Waggaa kurna lamatti siquuf Gaazaa to'achuun uummata Filisxeem miiliyoona lama caalan bulchaa kan ture akkasumas humnoota Israa'el dura dhaabbachuun falmataa kan ture Hamaas akkamiin meeshaa hiikkachuu danda'a? Kun gaaffii deebiinsaa salphaa hin taanedha.

    Karoora nagaa qabxii 20 qabu kan Tiraamp Gaazaa irratti baasan booda Onkoloolessa 10, 2025 erga waliigaltee dhukaasa dhaabuurra ga'amee booda Israa'el haleellaa itti fufteetti.

    Haleellaa itti fufe kanaan kan xiiqii qabate Hamaas meeshaa hiikkachuu osoo hin taane humnasaa deebisuu cimsachuurratti xiyyeeffateera.

  12. Tiraamp sababa beeksisa qaraxa mormuutiin omishaalee Kanadaarra qaraxa dabalataa kaa'e

    Doonaald Tiraamp

    Madda suuraa, Getty Images

    Pirezidantiin Ameerikaa Roonaald Tiraamp sababa beeksisa qaraxa mormuutiin omishaalee Kanadaarra gara biyyattii galanirra qaraxa dabalataa kaa'e.

    Kun kan ta'e kutaa bulchiinsa Kanaadaa keessaa tokko kan taate Ontaariyoo keessatti 'beeksisni farra qaraxaa' pirezidantiin duraanii Ameerikaa Doonaald Reegan keessatti argaman dabarsuu hordofeeti.

    Beeksifni mootummaa Ontaariyootiin deeggarame kun, hogganaa Rippabilkaaniifi Ameerikaatti warra leellistoota (conservative) kan ta'e pirezidantii duraanii Ameerikaa Roonaald Reegan haasaa isaa"qaraxni tokkoo tokkoo Ameerikaanotaa miidha" jedhu kan eere ture.

    Tiraamp barreeffama Sanbata fuula miidiyaa hawaasarratti qoodeen beeksisni kun 'hojii waliin dhahuuti' kan jedhe yoo ta'u, aanga'oonni Kanaadaa shaampiyoonaa Baazboolii dursee beeksisa kana irraa buusuu dhiisuu isaaniitti komateera.

    "Haala jiru bifa sirrii hin taaneen dhiyeessuu isaaniifi sababa gocha jibbinsaatiin qaraxa amma kaffala ajiran kanatti dabalataan qaraxa biraa dhibbentaa 10 dabaleera," jedhe Tiraamp.

    Tiraamp marii daldlaa Kamisa Kanaadaa waliin taasisan erga addaan kutee booda bulchaan Ontaariyoo beeksisa kana akka buusan dubbateera.

  13. Waa'ee 'albuuda ajaa'ibaa' hirribaaf nama gargaara jedhame kana beektuu?

    Dubartii rafaa jirtu

    Madda suuraa, Getty Images

    Waa'een albuudaa kanaa namoota hedduu biratti akka irratti dubaatamu ta'eera.

    Namoonni miliyoonaan lakkaa'aman sababoota adda addaa hedduudhaan maagniziyeemiitti fayyadamaa jiru. Dhuguma hirriba gaarii rafuuf maagniziyeemiin nu gargaaruu dandaʼaa?

    Dhimma bullaa'insa nyaataa keenyaa sirreessuu fi sammuu keenya hojiin itti baay'ateef boqonnaa ni kennaa?

    Amma yeroo qorannoowwaan addunyaa saffisaa dabalaa jiruu fi dhimmi nyaataas xiyyeeffannoo qorannoo guddaa ta'ettii, yeroo maagniziyeemiin itti ifa ba'uudha.

    Indastiriin kun dagaagaa jira. Industiriin maagniziyeemii addunyaa gara paawundii biiliyoona 3tti kan tilmaamamu yoo ta'u, waggoota kurnan dhufan keessatti gara dachaa lamatti akka guddatu eegama.

  14. Pirezidantiin Madagaaskaar aangoorraa ari'ame lammummaan irraa mulqame

    Pireidantii duraanii Maadagaaskaar Andirii Raajoliinaa

    Madda suuraa, Getty Images

    Pirezidantiin duraanii Madagaaskaar aangoorraa ari'ame Andirii Raajoliinaa bulchiinsa haaraa aangoo qabateen lammummaan irraa mulqame.

    Ajajni Ministira Muummee haaraa Herinitisalaamaa Rajahonaliveloon mallattaa'e, seera biyyattii eeruun namni lammummaa biyya alaa argate lammii Maadagaaskaar ta'uu hin danda'u jedha.

    Ga'eessa waggaa 51 kan ta'e Raajoliinaan, waggaa kudhan dura lammumaa Faransaay argateera.Kana gochuu isaatiin filannoo pirezidaantummaa bara 2023 gaggeeffameerratti ulaagaa kan hin guutne ta'ulleen, seera kana cabsee dorgomuun filannicha mo'atee ture.

    Pirezidantiin duraanii odola Afrikaa biyyaa baqate kun mormii dargaggoonni biyyattii hanqina bishaaniifi aangoo isaarratti ka'aniif humni waraanaa Koloneel Mikaa'el Raandiriyanirinaan durfamu aangoo fudhate.

  15. Maatii Keeniyaa amaaketa [cheetah] manatti guddisan

    Amaaketa maatiin Keeniyaa guddisan

    Madda suuraa, Kenya Wildlife Service

    Keeniyaatti maatiin tokko akaakuu bineessa daggalaa keessaa kan hamaa ta'uun beekamu amaaketa [cheetah] manatti guddisaa jiru.

    Maatiin amaaketa haatiifi abbaan irraa du'an guddisan kun, 'ijoollee keenya keessaa akkuma tokko ta'etti ilaalla' jechuun hangam akka bineensa kanaaf ho'a qaban ibsan.

    Maatiin kun amaaketa kana xiqqumaa isaatti osoo inni haadha isaa duute cinaa ciisuu arganii akka fudhatan dubbatu.

    Haata'u malee, ollaan maatii kaawontii Waajira kaabaa keessa jiraatan kanaa bineensa daggalaa kana ollaa, isaanitti dhiyootti guddufamuu hin jaallanne.

    "Namoonni hedduun horii miidha waan ta'eef baasaa gataa ykn ari'aa jedhu. Nuti garuu sana hin goonu, sababiin isaas akkas gochuun sirrii miti," jetti Bishaaroo Abdurahimaan Omaar.

    Yaadni ykn yaaddoo namoonni dhiyeessan kan nama ajaa'ibu miti, sababiin isaa hawaasni Somaaliyaa horii horsiifatee waan buluuf, amaaketa kana sodaate.

    Hawaasa horsiise bulaatiif bineensonni dagalaa warri akka amaaketaa, qeerramsaa, leencaa fi waraabessaa yaaddoodha.

  16. "Warri Awurooppaa of eeggadhaa! Arsenaal deebiyeera…" Pirezidant Wiliyaam Ruutoo

    Pirezidant Wiliyaam Ruutoo T-shartii Arsenaal yeroo fudhatutti

    Madda suuraa, Miidiyaa Hawaasaa Pirezidant Wiliyaam Ruutoo

    "Akkuma hundi keessan beektan, ani deeggaraa Arsenaal sabboonaadha," jedhan Pirezidantiin Keeniyaa Wiliyaam Ruutoo ilkaan isaanii akka aannanii addaatu mullisaa waltajjiirraa kokkolfaa haasaa yeroo taasisan.

    Pirezidant Wiliyaam Ruutoo jaakkeettii ispoortii halluu diimaa-gurraacha-magariisaa qabu uffatanii ture Waancaa Piriimer Liigii Ingiliz biyyarra naanna'aa jiru Isteet Haawusitti wayita simatan.

    "Dhugaadha, waggoonni kurnan lamaan darban nuuf baayyee rakkisaa ture. Caba qalbuu nurra gahaa ture obsa jabduun keessa darbaa dhufne. Arganne, harka galfanne jennee yeroo itti dhiyaannee dhabaa turre dabarsineerra," jechuun hangam akka dheebuun waancaa Arsenaal wagga 20 olii isaan ongeesseeru dubbatan.

    Pirezidant Ruutoon gahumsa Arsenaal erga dhiyootii as agarsiisaa jirus quba qabu. Quba qabaachuurrayyu darbanii, egeree Arsenaal waan raaganiyyu fakkaata.

    "Dhiyeenya kana Ze Gaanars hordofaa jirra. Akkaataa taphaa ittiin beekaman, ofitti amanamummaan kubbaa bareedaa taphatan, miirri hawwataan sun amma deebiyee mul'ataa jira.

  17. Mootummaan Keeniyaa baqattoota Itoophiyaa fi Ertiraa galmeessuun akka hin dhaabbanne ajaje

    Kaawonii Magaalaa Naayiroobii

    Madda suuraa, Getty Images

    Mootummaan Keeniyaa baqattoota Itoophiyaa fi Ertiraa galmeessuun akka hin dhaabbanne ajaje.

    Biyyattiin iyyata kolu-galtummaa Itoophiyaa fi Eritraa irraa dhufan kanaan dura dhorkamee ture keessa deebitee akka ilaaltu beeksifteetti.

    Akka The East Africa jedhetti, Keeniyaan ji'a Adoolessa darberraa kaasee baqattoota Itoophiyaa fi Ertiraa irraa dhufaniif kolu-galtummaa dhaabdee turte.

    Haata'u malee, Komishiniin Baqattootaa Keeniyaa erga dhimma kana mana-murtii Olaanaaf dhiyeesseen booda baqattoota biyyoota kanneenirraa dhufan akka itti fufee galmeessu ibseera.

    Komishinichi kolu-galtoota sirrii ta'an keessumaa, dubartoota, daa'imman, hir'ina qamaa qabaniifi miidhaman adda baasee akka galmeessu ibseera.

  18. Tiraamp Kuwaala Lampuuritti warra isa simatan waliin shubbise

    Tiraamp 'waliigaltee nagaa' Taayilaand fi Kaamboodiyaan mallatteessanirratti argamuuf Maaleezhiyaa gale.

    Gareen alaabaa Ameerikaa qabatanii yeroo inni qabutu simatan miira isaa hawwataniiru.

    Tiraamp jaallattee waliin shibbiseera.

    Daawwadhaa!

    Ibsa waa'ee viidiyoo, Daawwadhaa: Tiraamp Kuwaala Lampuuritti warra isa simatan waliin shubbise
  19. Tiraamp 'waliigaltee nagaa' Taayilaand fi Kaamboodiyaan mallatteessanirratti argamuuf Maaleezhiyaa gale

    Pirezidantiin US Doonaald Tiraamp daawwannaa Eeshiyaatti taasisaniif jalqaba Maleezhiyaa gale

    Madda suuraa, Reuters

    Pireezidaantiin Ameerikaa Doonaald Tiraamp sababa rakkoo daangaa yeroo dheeraaf gidduusaanii tureen waldhabdee keessa kan turan Taayilaandi fi Kaamboodiyaan ''waliigaltee nagaa'' mallattaa'uuf jedhanirratti argamuuf magaalaa guddoo Maleezhiyaa Kuwaala Laampur gale.

    Dhiibbaan daldalaa Tiraamp irraa dhufeen dhuma baatii Adoolessaa keessa dhukaasa dhaabuun walitti bu’iinsa guyyoota shaniif namoota 20 ol galaafate xumureera.

    Tiraamp yeroo Maaleezhiyaa jiranitti walgahii Waldaa Biyyoota Kibba Baha Eeshiyaa ykn Asean irrattis ni hirmaatu.

    Imala murteessaa torban tokkoof gara Eeshiyaatti taasu Kanaan Jaappaan deemuun hoggantuu haaraa konsarvaatiivii michuu Ameerikaa ijoo taate waliin wal arguuf jira. Aakkasumas, Kooriyaa Kibbaa walgahii hoggantoota Waltajjii Diinagdee Eeshiyaa Paasifik (Apec) irratti hirmaachuuf jira.

    Imala kana keessatti wanti ijoo ta’e gita isaanii Chaayinaa Shii Jiinping waliin kora Apec irratti wal arguu isaaniiti.

  20. Itoophiyaa waan sadiitu ishee barbaachisa: Nagaa, misoomaafi ulaa galaanaa - Fiild Maarshal Birahaanuu Juulaa

    FIILD MAARSHAAL BIRHAANUU JUULAA

    Madda suuraa, FHumna Ittisaa Biyyaauula Miidiyaa Hawaasaa

    Itoophiyaa waan sadiitu ishee barbaachisa: Tokkoffaan nagaa, lamaffaa misooma, sadaffaan ammoo ulaa galaanaati jedhan Itaamaajor Shuumiin Humna Ittisa Biyyaa Itoophiyaa Fiild Maarshaal Biraanuu Juulaa.

    "Itoophiyaan karri itti cufamuun isheef hin malu. Ummanni keenya amma miliyoona 130 ta'a. Waggoota 25 itti aananitti ammoo miliyoona 200 guuta. Faayidaa ummata miliyoona lamaatiif akkamitti faayidaan ummata miliyoona 200 cufama? Kun waan hin malledha [fair miti]; seera idil-addunyaas miti; loojikiis miti; baayyee kan nama qaanessudha.