'Làm Hàn Quốc vĩ đại trở lại': Nhóm cánh hữu thu hút giới trẻ bất mãn

Hàng người xếp hàng để chụp ảnh selfie với cựu Tổng thống Hàn Quốc Yoon Suk-yeol – nhân vật chịu nhiều điều tiếng, kéo dài quanh cổng Gwanghwamun mang tính biểu tượng ở Seoul.

Chỉ có điều, ông Yoon không hề xuất hiện ở đó – mà chỉ là một bức ảnh của ông.

Ông Yoon hiện đang ở trong tù, đối mặt với cáo buộc nổi loạn. Nhưng điều đó không ngăn được hàng ngàn nam thanh nữ tú hào hứng tham gia cuộc mít tinh do nhóm thanh niên cánh hữu mang tên Freedom University tổ chức.

Freedom University, do Park Joon-young, một sinh viên 24 tuổi, đứng mũi chịu sào, phản đối điều mà họ coi là hiện trạng các chính phủ cánh tả tham nhũng ở Hàn Quốc – những chính quyền hứa hẹn nhiều nhưng mang lại rất ít, đặc biệt là cho giới trẻ.

Và ở ông Yoon, họ đã tìm thấy một "người hùng" khó ai ngờ đến.

Đêm 3/12 năm ngoái, ông Yoon – khi đảng của ông đã mất thế đa số trong quốc hội – thực hiện một nỗ lực tuyệt vọng nhằm xoay chuyển tình thế bằng cách ban bố thiết quân luật.

Ông ra lệnh điều quân đội vào Quốc hội và Ủy ban Bầu cử Quốc gia, đồng thời cáo buộc, mà không đưa ra bằng chứng, rằng Hàn Quốc đang bị các phần tử thân Triều Tiên và gián điệp Trung Quốc đe dọa đang âm mưu gian lận bầu cử.

Chỉ trong vài tiếng đồng hồ, bước đi của ông Yoon thất bại khi làn sóng phẫn nộ lan rộng khắp Hàn Quốc.

Hàng ngàn người dân đã ngăn chặn các binh sĩ, còn các nghị sĩ – có người thậm chí phải trèo tường – đã vào được Quốc hội để bỏ phiếu bác bỏ lệnh thiết quân luật.

Ông Yoon nhanh chóng bị luận tội và hiện đang hầu tòa, đối mặt với viễn cảnh tù chung thân. Nhiều người coi đây là dấu chấm hết cho sự nghiệp chính trị của ông. Nhưng với một bộ phận khác, điều đó lại biến ông thành người "tử vì đạo".

Dù chưa bao giờ là một tổng thống được lòng dân – đặc biệt là không được giới trẻ Hàn Quốc ủng hộ – nhưng kể từ khi bị giam giữ, ông Yoon đã trở thành biểu tượng của sự phản kháng đối với những người trẻ ngày càng cảm thấy bị bỏ lại phía sau.

"Khi ông Yoon đắc cử, tôi nghĩ không hẳn là chúng tôi vui vì một ứng viên cánh hữu thắng cử, mà là vì một ứng viên cánh tả đã thua," ông Park nói với BBC.

"Không nhiều người trẻ sát cánh cùng chúng tôi nghĩ rằng ông Yoon đã làm tốt hay thực sự thích ông ấy khi còn tại vị."

Tuy nhiên, ông Park cho rằng trong tuyên bố thiết quân luật, ông Yoon đã chỉ trích Đảng Dân chủ vì "lạm dụng quyền lực, thông qua những dự luật vô lý và cắt giảm ngân sách đối với chính sách thanh niên".

"Chúng tôi nhìn thấy điều đó, nên giờ chúng tôi sát cánh cùng ông ấy."

Làm cho Hàn Quốc vĩ đại trở lại

Hyung Ki-sang, 28 tuổi, người đã tham gia các cuộc biểu tình ủng hộ Tổng thống Yoon kể từ khi thiết quân luật được ban bố, nói với BBC rằng suốt nhiều năm qua anh luôn có cảm giác không có đảng phái chính trị nào quan tâm đến mình.

Sau khi xem các tuyên bố của ông Yoon về gian lận bầu cử – cùng nhiều video trên YouTube được cho là có bằng chứng – anh đã tham gia cuộc biểu tình ủng hộ ông Yoon đầu tiên.

Cuộc biểu tình đó cũng do Freedom University tổ chức.

Năm ngoái, nhóm này đã đến các trường đại học trên khắp cả nước vận động nhằm phản đối việc luận tội ông Yoon, rồi nhanh chóng phát triển, và thu hút hàng ngàn người tham dự các cuộc mít tinh nhờ những chiến dịch mạng xã hội mạnh mẽ.

Các khẩu hiệu nền tảng của Freedom University được treo nổi bật trên băng rôn và biểu ngữ: "Hàn Quốc cho người Hàn Quốc", "Đảng Cộng sản Trung Quốc cút đi!".

Nhiều người trong nhóm cũng chịu ảnh hưởng từ phong trào MAGA (Make America Great Again – Làm cho nước Mỹ vĩ đại trở lại) của cánh hữu Mỹ. Một tấm biển ghi "Make Korea Great Again (Làm cho Hàn Quốc vĩ đại trở lại), trong khi tấm khác viết "Chúng tôi là Charlie Kirk" – ám chỉ nhân vật có ảnh hưởng trẻ tuổi của phong trào MAGA bị ám sát hồi tháng Chín.

Dù các cuộc thăm dò mới nhất cho thấy chỉ khoảng 27% người dân Hàn Quốc thực sự đồng tình với quan điểm của họ về ông Yoon, sự trỗi dậy của nhóm này phản ánh mức độ phân cực ngày càng sâu sắc trong xã hội Hàn Quốc.

Phong trào lớn mạnh

Giống như nhiều người ủng hộ Freedom University, ông Park cho biết mình chuyển sang cánh hữu như một cách phản kháng lại ảnh hưởng mà ông cho là đang chi phối của cánh tả.

Cha ông từng là lãnh đạo một đài truyền hình thường bị xem là thiên tả, còn mẹ ông là trợ lý của cựu Tổng thống cánh tả Moon Jae-in. Mẹ và chị gái ông là những người theo chủ nghĩa nữ quyền mạnh mẽ, từng tìm cách tiêm nhiễm tư tưởng đó cho ông – theo lời ông kể trên truyền thông Hàn Quốc.

Ông Park nói rằng mình bắt đầu đặt câu hỏi về chính trị của gia đình trong thời kỳ phong trào #MeToo, rồi sớm tiếp xúc với các quan điểm cánh hữu trên mạng.

Với ông, cánh hữu Mỹ là nguồn cảm hứng.

"Tôi thường bị gọi là cực hữu, và ở Hàn Quốc điều đó rất dễ bị tẩy chay. Nnhưng ở Mỹ thì không như vậy. Charlie Kirk và MAGA tự tin truyền tải thông điệp và lên tiếng," ông nói. "Chúng tôi đang tìm cách xây dựng một nền tảng tương tự, nơi mọi người có thể tranh luận mà không sợ hãi."

Ông bác bỏ những cáo buộc cho rằng phong trào của ông là "cực hữu".

Theo ông, thông điệp hiệu quả nhất của nhóm là thông điệp đơn giản nhất: "Hàn Quốc là của người Hàn Quốc."

Thông điệp này đi kèm với hàng loạt cáo buộc nhắm vào người nhập cư Trung Quốc – trong đó phổ biến nhất là những cáo buộc chưa được chứng minh và đang gây nhiều tranh cãi về việc gian lận bầu cử hay tấn công người Hàn Quốc. Chính phủ đã mạnh mẽ bác bỏ những cáo buộc này.

Nhóm của ông Park cũng cho rằng nỗ lực của Tổng thống Lee Jae-myung trong việc hạ nhiệt quan hệ giữa Seoul và Bắc Kinh là bằng chứng cho thấy chính phủ hiện tại đang lệ thuộc vào Trung Quốc.

Ông Park cho biết ông chủ yếu sử dụng các nền tảng mạng xã hội phổ biến với giới trẻ để lan tỏa thông điệp. Ban đầu là EveryTime – diễn đàn trực tuyến dành riêng cho sinh viên đại học Hàn Quốc – sau đó chuyển trọng tâm sang các video ngắn, lan truyền mạnh trên Instagram, Threads và YouTube.

Nhóm bị dính tai tiếng vào tháng Chín khi tuần hành qua khu Myeongdong ở Seoul – khu vực tập trung nhiều du khách Trung Quốc và là nơi đặt đại sứ quán Trung Quốc.

Các video ghi lại cảnh người biểu tình hô khẩu hiệu bài Trung Quốc đã lan truyền rộng rãi đến mức Tổng thống Lee phải tuyên bố rằng thông tin sai lệch và ngôn từ thù hận đã lên đến mức nguy hiểm, đồng thời chỉ đạo chính phủ hình sự hóa các hành vi này.

Tuy vậy, thông điệp của Freedom University vẫn tỏ ra hiệu quả trong một xã hội mà tâm lý bài Trung khá phổ biến, và người dân thường xuyên được xếp vào nhóm có cái nhìn kém thiện cảm nhất với Trung Quốc trên thế giới.

Thông điệp đó cũng tạo được sự đồng cảm sâu sắc đến nhiều người trẻ Hàn Quốc vốn đang bất mãn với tình trạng kinh tế và triển vọng tương lai của mình.

Giới trẻ bất mãn

Khảo sát mới nhất trên cả nước cho thấy người trẻ Hàn Quốc là nhóm bi quan nhất về tương lai đất nước.

Gần 75% cho rằng nền kinh tế đang ở trong tình trạng tồi tệ, so với thế hệ cha mẹ họ; chỉ khoảng 50% trong nhóm này có cái nhìn tích cực về kinh tế.

Kinh tế Hàn Quốc chỉ tăng trưởng khoảng 1–2% kể từ sau đại dịch Covid-19. Cùng với cuộc chiến thương mại của ông Trump và cạnh tranh ngày càng gay gắt từ Trung Quốc, giới trẻ Hàn Quốc cảm nhận áp lực rất rõ.

Tỷ lệ sở hữu nhà ở của thế hệ trẻ đang ở mức thấp kỷ lục. Và dù trình độ giáo dục thuộc hàng cao nhất thế giới, thu nhập trung vị hàng tháng chỉ vào khoảng 1.600 USD.

Bác sĩ chuyên về sức khỏe tâm thần thanh thiếu niên kiêm tác giả Kim Hyun-soo cho rằng nhiều người trẻ mang trong mình sự bất mãn sâu sắc với Đảng Dân chủ của ông Lee – lực lượng đã thống trị chính trường suốt thập kỷ qua nhưng không thực hiện được các cam kết kinh tế.

"[Đảng của ông Lee] đã thất bại hoàn toàn trong chính sách nhà ở," ông Kim nói. "Bức xúc lớn nhất của họ thực sự là thiếu nhà ở và việc làm."

Áp lực kinh tế, kết hợp với văn hóa phản kháng bùng nổ trên mạng, cũng như căng thẳng giới, đã tạo ra mảnh đất màu mỡ để các nhóm như của ông Park chiêu mộ người ủng hộ.

Nhóm này cũng ít chỉ trích nhất về quyết định thiết quân luật của ông Yoon – chỉ khoảng một nửa số người dưới 30 tuổi tin rằng ông có tội nổi loạn.

"Những chính sách mà chính phủ này đưa ra thật vô lý, đều không tốt cho giới trẻ. Chuyện giới trẻ lên tiếng lúc này là điều hoàn toàn tự nhiên," Bae Jang-won, 26 tuổi, nói với BBC tại một cuộc mít tinh của Freedom University.

Bác sĩ Kim nhấn mạnh rằng điều "cấp thiết" là phải mang đến cho giới trẻ những "tầm nhìn mới" để tránh sự phân cực sâu sắc hơn trong xã hội: "Chúng ta phải cho họ thấy rằng vẫn còn hy vọng."

Nếu thiếu đi điều đó, ông cảnh báo, giới trẻ sẽ ngày càng tìm đến những phong trào như Freedom University.

Quay lại cuộc mít tinh, Kim Ji-min, 24 tuổi, cầm tấm biển "Hàn Quốc cho người Hàn Quốc" đứng cạnh cô bạn gái đang vẫy cờ Hàn Quốc. Anh nói mình tham gia biểu tình vì thất vọng bởi đất nước đang đi sai hướng – và đây là lần đầu tiên anh tham dự một sự kiện chính trị.

"Lúc đầu tôi rất lo lắng và sợ hãi. Nhưng rồi thấy dễ chịu khi biết nhiều người trẻ khác cùng chung suy nghĩ", anh nói.

Bên cạnh anh, một cô gái vừa chớm tuổi teen, nhặt lên tấm biển ghi dòng chữ: Không bao giờ đầu hàng.

Leehyun Choi tường thuật bổ sung