Những biện pháp cực đoan mà các nước áp dụng để chống quá tải du lịch

Khi lượng khách du lịch toàn cầu tiến nhanh tới mốc 1,8 tỷ lượt, các điểm đến đang thử nghiệm những biện pháp mới đầy tranh cãi để kiểm soát đám đông.

Hoa anh đào vẫn nở rộ dưới chân núi Phú Sĩ và du khách vẫn nườm nượp kéo đến – nhưng năm nay, lễ hội đã không còn nữa.

Tại Fujiyoshida, Nhật Bản, nhà chức trách đã hủy bỏ lễ hội hoa anh đào hằng năm của thành phố – một sự kiện thường thu hút 200.000 khách tham quan – sau khi người dân phàn nàn về tình trạng xả rác, xâm nhập trái phép và thậm chí du khách còn rảo bước vào nhà dân. Đây là dấu hiệu mới nhất cho thấy khi du lịch toàn cầu tiến tới mức cao kỷ lục, sự kiên nhẫn tại các điểm đến nổi tiếng nhất thế giới đang dần cạn kiệt.

Năm 2025, Nhật Bản đã đón gần 43 triệu lượt du khách, con số cao nhất từ trước đến nay. Trong khi đó, châu Âu là nơi đón hơn một nửa trong số 1,5 tỷ lượt khách quốc tế của thế giới. Với dự báo du lịch toàn cầu sẽ đạt 1,8 tỷ lượt vào năm 2030, các chính phủ đang phải ráo riết tìm cách quản lý áp lực này.

Một số nơi đang áp dụng những biện pháp mà mới vài năm trước đây còn bị coi là cực đoan: triển khai trí tuệ nhân tạo (AI) để kiểm soát đám đông, dựng rào chắn vật lý, thu phí nhập cảnh gấp ba đối với người nước ngoài và thậm chí hủy bỏ các lễ hội mang tính biểu tượng.

Mặc dù nhiều quốc gia trong số này vẫn chào đón du khách, họ chỉ muốn khách phân bổ đều hơn, cư xử văn minh hơn hoặc ghé thăm vào các thời điểm khác nhau trong năm. Chúng tôi đã trò chuyện với các ban quản lý du lịch và các lãnh đạo ngành tại các quốc gia đang thử nghiệm một số cách tiếp cận quyết liệt nhất.

Nhật Bản: Ngăn chặn và hạn chế

Việc hủy bỏ lễ hội hoa anh đào chỉ là nỗ lực mới nhất trong chuỗi các biện pháp ngày càng tăng của Nhật Bản để quản lý tình trạng quá tải du lịch. Vào năm 2024, thị trấn Fujikawaguchiko đã dựng một rào chắn để chặn một điểm chụp ảnh núi Phú Sĩ nổi tiếng sau khi du khách trèo lên mái nhà, phớt lờ nhân viên an ninh và các quy tắc an toàn.

Kyoto, nơi từ lâu đã phải vật lộn với tình trạng đông quá mức, đã cấm chụp ảnh geisha và hạn chế ra vào một số con hẻm ở khu phố cổ Gion. Gần đây, thành phố này cũng đã chuyển sang sử dụng công nghệ, ra mắt các công cụ kỹ thuật số để quản lý đám đông, nhằm phối hợp với du khách theo cách bền vững hơn.

Công cụ Dự báo Tắc nghẽn mới của địa phương này sẽ dự đoán những ngày và giờ tốt nhất để tham quan các địa điểm chính; trong khi ứng dụng Smart Navi cung cấp cập nhật theo thời gian thực về mức độ đông đúc. Sáng kiến Hidden Gems (Những viên ngọc tiềm ẩn) quảng bá sáu quận yên tĩnh hơn, bên ngoài các ngôi đền nổi tiếng; và dịch vụ Hands Free Kyoto (Rảnh tay) cung cấp dịch vụ vận chuyển và giữ hành lý để giảm bớt sự đông đúc trên phương tiện giao thông công cộng.

"Mặc dù không có giải pháp vạn năng nào cho tình trạng quá tải du lịch, chúng tôi dự định tiếp tục thực hiện các biện pháp để bảo vệ cuộc sống hằng ngày của người dân, đồng thời bảo đảm du khách có một kỳ nghỉ thoải mái," ông Kousaku Ono, Trưởng Ban Xúc tiến Du lịch Bền vững của Kyoto, cho biết.

Các công ty lữ hành cũng đang điều chỉnh. Tập đoàn Inside Travel, một doanh nghiệp đạt chứng nhận B-Corp, đã chủ động chuyển trọng tâm tại Nhật Bản sang năm khu vực ít du khách, bao gồm Toyama, Nagoya, Nagasaki, Aomori và Yamaguchi.

"Quá tải du lịch là một trong những mối đe dọa lớn nhất đối với tương lai của ngành lữ hành và đó là điều mà ngành này cần đối mặt giải quyết," Tim Oakes, giám đốc điều hành của công ty, chia sẻ. "Đây là những nơi thực sự muốn có khách du lịch, nhưng không muốn quá đông đúc."

Hoa Kỳ: Thu phí khách quốc tế

Mỹ đã chọn một cách tiếp cận mang tính tài chính rõ rệt hơn. Hệ thống Công viên Quốc gia rộng lớn của nước này, bao gồm 433 công viên trải dài trên diện tích 85 triệu mẫu Anh (khoảng 344.000 km2), là điểm thu hút lớn đối với du khách, nhưng một nửa số lượt tham quan lại tập trung ở 25 công viên nổi tiếng nhất, dẫn đến tình trạng quá tải, hàng dài chờ đợi và rác thải quá mức.

Trong năm 2026, Mỹ đã áp dụng mức phụ phí 100 USD (khoảng 2,6 triệu đồng) mỗi người đối với du khách quốc tế tại 11 công viên nổi tiếng nhất, bao gồm Yellowstone, Yosemite và Grand Canyon. Thẻ America the Beautiful (Nước Mỹ tươi đẹp) thường niên, được dùng để vào tất cả các khu giải trí liên bang, hiện có giá 250 USD đối với người không cư trú, so với mức 80 USD dành cho công dân Mỹ.

Chính sách này được đưa ra theo sau một sắc lệnh hành pháp chỉ đạo Bộ Nội vụ – cơ quan quản lý đất đai, tài nguyên thiên nhiên, bảo tồn của liên bang – tăng phí đối với những người không phải cư dân Mỹ. Một số báo cáo cho thấy biện pháp này đang khiến các dòng người chờ đợi tại lối vào còn dài hơn do nhân viên công viên phải xác minh quốc tịch và kiểm tra căn cước.

Một số người làm việc tại các công viên không tin rằng chiến lược này là đủ mạnh để giải quyết tình trạng quá đông.

"Việc tăng phí đơn thuần khó có thể giảm bớt đáng kể tình trạng quá tải trong mùa cao điểm," Kevin Jackson, đồng sáng lập của EXP Journeys chuyên điều hành các chương trình du lịch trải nghiệm tại Yellowstone, Grand Canyon, Zion, Moab và Yosemite, nói.

"Nhu cầu đối với các công viên mang tính biểu tượng vẫn rất lớn, và đối với loại hình các chuyến tham quan mà chúng tôi thiết kế, khoản phí bổ sung chỉ chiếm một tỷ lệ tương đối nhỏ trong tổng chi phí."

Tuy nhiên, ông lưu ý rằng một số du khách quốc tế có thể lựa chọn các công viên ít nổi tiếng hơn, những nơi không áp dụng phụ phí, chẳng hạn như Canyonlands ở Utah.

Bà Dulani Porter, phó chủ tịch điều hành tại công ty tiếp thị điểm đến SPARK, nhận thấy những vấn đề sâu hơn về cấu trúc.

"Định giá không phải là một kế hoạch quản lý khách tham quan," bà nói và chỉ ra rằng sự tắc nghẽn tại những nơi như Zion và Yosemite phần lớn do mô hình du lịch hè nội địa, lịch học và hạn chế về năng lực đường sá, bãi đậu xe.

Bà cũng nêu ra tác động đối với các cộng đồng cửa ngõ. Du khách quốc tế đóng góp không nhỏ vào nền kinh tế du lịch địa phương, và ngay cả một sự ngăn cản khiêm tốn cũng có thể gây tác động dây chuyền đến các khách sạn, nhà hàng và các công ty tổ chức du lịch. "Quá tải du lịch về cơ bản là vấn đề mang tính hệ thống, không đơn thuần là vấn đề về giá cả," bà nói.

Jamaica: Bảo hiểm thời tiết

Ngược lại, Jamaica đang sử dụng các biện pháp khuyến khích thay vì hạn chế.

Với mong muốn thu hút khách du lịch trở lại sau sự tàn phá của cơn bão Melissa hồi năm 2025, hòn đảo vùng Caribe này đang chọn một lối đi sáng tạo để đảm bảo khách đến vào những thời điểm không phải cao điểm.

Bắt đầu từ tháng Ba, Tổng cục Du lịch Jamaica, công ty du lịch JetBlue và bảo hiểm thời tiết WeatherPromise đã hợp tác để cung cấp "bảo hiểm mưa" cho mọi gói du lịch Jamaica được đặt từ nay đến cuối tháng 11, bao gồm cả mùa bão.

Nếu thời tiết đạt đến ngưỡng "mưa quá mức", những du khách tham gia chương trình sẽ nhận được khoản hoàn tiền tự động nhưng vẫn được thực hiện chuyến đi, có thể tận hưởng các điểm tham quan trong nhà như Bảo tàng Bob Marley ở Kingston hoặc nếm thử rượu rum ở Thung lũng Nassau.

"Sự hợp tác này giúp khách hàng tự tin đặt chỗ tại Jamaica quanh năm, từ đó hỗ trợ luồng du khách cân bằng hơn giữa các mùa," Jamie Perry, chủ tịch của Paisly, công ty đứng sau JetBlue Vacations, cho biết.

"Bằng cách giảm cảm giác rủi ro khi du lịch vào những thời điểm vốn ít khách, chúng tôi đang góp phần tạo ra trải nghiệm tốt hơn cho cả du khách lẫn cộng đồng địa phương."

Tây Ban Nha: Quản lý đám đông bằng thuật toán

Mallorca, nơi từng chứng kiến một số cuộc biểu tình chống du lịch nổi bật nhất ở châu Âu, đang đặt cược vào trí tuệ nhân tạo để giải quyết một số vấn đề quá tải du khách.

Cuối năm nay, hòn đảo này sẽ tích hợp một nền tảng AI vào website mới của mình. Sử dụng dữ liệu khách tham quan theo thời gian thực, công cụ này sẽ hướng dẫn du khách chọn thời điểm tốt nhất để tham quan các địa điểm nổi tiếng, đồng thời gợi ý những trải nghiệm ngoài lộ trình thông thường, từ các nghề thủ công địa phương như thổi thủy tinh và dệt llatra truyền thống, đến việc đi thăm các nhà máy rượu vang và cơ sở sản xuất dầu ô liu. Mục tiêu là khuyến khích du khách khám phá xa hơn và sâu hơn, ngoài hình ảnh "nắng và biển" vốn gắn với hòn đảo.

"Với Mallorca PID (Nền tảng Điểm đến Thông minh), chúng tôi tích hợp các yếu tố di chuyển, lưu trú và tài nguyên vào một nền tảng duy nhất, cho phép dự đoán lưu lượng khách, nâng cao trải nghiệm du khách và hỗ trợ việc ra quyết định tốt hơn," ông Guillem Ginard, người vừa được bổ nhiệm bộ trưởng Du lịch và là chủ tịch Tổ chức Du lịch có trách nhiệm, cho biết.

Cùng với công nghệ, tổ chức này đã phát động chiến dịch Ca Nostra (Ngôi nhà của chúng ta), khuyến khích cả du khách và cư dân xem Mallorca như ngôi nhà tạm thời của mình và cam kết bảo vệ cảnh quan, truyền thống và cộng đồng của hòn đảo này.

Đan Mạch: Thúc đẩy hành vi

Thủ đô của Đan Mạch là một trong những điểm đến phát triển nhanh nhất châu Âu. Để ngăn chặn các vấn đề sớm của tình trạng quá tải, thành phố này đang thử nghiệm các biện pháp khuyến khích hành vi.

Ra mắt vào năm 2024, CopenPay cho phép du khách "thanh toán" cho các trải nghiệm thông qua các hành động bền vững như chèo thuyền kayak kết hợp nhặt rác trên kênh hoặc đến bảo tàng bằng xe đạp.

Hơn 30.000 du khách đã tham gia cho đến nay, với số lượng thuê xe đạp tăng 59% trong thời gian triển khai sáng kiến.

"Gần một nửa [số người tham gia] cho biết họ muốn tham gia vì đang tìm kiếm những trải nghiệm độc đáo và khác biệt," bà Rikke Holm Petersen, Giám đốc Tiếp thị, Truyền thông và Hành vi của tổ chức Wonderful Copenhagen (Copenhagen tuyệt vời), nói. Bà lưu ý rằng cứ 10 người tham gia thì có 7 người cho biết họ mang những thói quen mới về nhà, từ việc đi xe đạp nhiều hơn đến phân loại rác đúng cách.

Mô hình này đã thu hút sự quan tâm từ hơn 100 điểm đến trên toàn thế giới, trong đó Berlin và Normandy hiện đang áp dụng các chương trình tương tự.

"Nhiều người tham gia đã nói với chúng tôi rằng mọi thành phố nên có sáng kiến này," bà Petersen chia sẻ.

"Chúng tôi đang chứng kiến một sự thay đổi rộng hơn trong hành vi du lịch. Du khách muốn khi rời đi thì mình trở nên tốt hơn so với lúc mới đến."