'Hầu như nhà nào cũng có người ra trận' - ngôi làng ở Nga mất hầu hết đàn ông do chiến tranh

Tại làng chài Sedanka, vùng Viễn Đông nước Nga, cuộc sống rất khó khăn.

Hầu hết hộ gia đình thiếu các tiện nghi cơ bản như nước máy, nhà vệ sinh trong nhà và hệ thống sưởi trung tâm, mặc dù nhiệt độ thường xuyên xuống đến -10°C hoặc thấp hơn vào mùa đông.

Bao quanh bởi rừng và đồng rêu, chỉ có thể đến được trung tâm huyện từ tháng Năm đến tháng Mười bằng thuyền hoặc xe bánh xích.

Vào mùa đông, chỉ có thể tới đó bằng xe trượt tuyết hoặc trực thăng.

Việc làm tại địa phương rất ít. Hầu hết dân làng sống bằng nghề đánh cá và trồng trọt.

Và các bãi rác thu hút những vị khách nguy hiểm – gấu nâu Kamchatka, một trong những loài gấu lớn nhất thế giới.

Tuy nhiên, Sedanka còn phải đối mặt với một thách thức mới.

Theo người dân địa phương, hầu hết nam giới từ 18 đến 55 tuổi đã rời khỏi làng, tham gia vào cuộc chiến của Nga ở Ukraine.

'Không còn ai bổ củi'

"Thật đau lòng – rất nhiều người đã thiệt mạng," Natalia, một dân làng mà chúng tôi đã đổi tên để đảm bảo an toàn cho cô ấy, nói trong một cuộc phỏng vấn với BBC World Service.

"Chồng của chị gái tôi và các anh em họ của tôi đang ở tiền tuyến.

"Hầu như mọi gia đình đều có người đang chiến đấu."

Nằm ở rìa phía tây bắc của bán đảo Kamchatka, gần biển Okhotsk, Sedanka cách tiền tuyến của Ukraine hơn 7.000 km.

Thành phố Anchorage của Mỹ, ở bên kia đại dương, chỉ cách đó khoảng một nửa quãng đường nói trên.

Trong tổng dân số 258 người, có 39 người đàn ông từ làng này đã ký hợp đồng với Nga để chiến đấu trong cuộc chiến.

Trong số này, 12 người đã thiệt mạng và 7 người khác mất tích.

"Tất cả đàn ông trong làng đều đã lên đường tham gia chiến dịch quân sự đặc biệt," một nhóm phụ nữ đã nói với vị tỉnh trưởng khi ông này đến thăm vào tháng 3/2024, sử dụng cách Điện Kremlin gọi cuộc chiến ở Ukraine.

"Không còn ai bổ củi để nhóm lò sưởi trong mùa đông nữa," họ nói thêm trong một cuộc trao đổi được phát trên truyền hình nhà nước.

BBC, cùng với hãng tin Medizona của Nga và các nhà nghiên cứu tình nguyện, cho đến nay đã xác minh được 40.201 binh sĩ Nga thiệt mạng trong năm 2025.

Theo phân tích của chúng tôi, ước tính tổng số người thiệt mạng năm 2025 lên tới 80.000 và đây là năm có tổn thất nặng nề nhất đối với quân đội Nga tại Ukraine kể từ khi cuộc xâm lược toàn diện được phát động vào ngày 24/2/2022.

Tính toán này có tính đến các thông tin báo tử ghi năm 2025 là năm mất hoặc chôn cất, nhưng chúng tôi vẫn chưa xử lý hoặc kiểm tra chéo đầy đủ.

Số ca tử vong được xác nhận trong năm 2024 hiện đã lên tới 69.362 – xấp xỉ bằng con số của cả hai năm 2022 và 2023 cộng lại – và đường biểu đồ đã dốc lên nhanh hơn kể từ cuối năm 2024.

Chúng tôi xác nhận các trường hợp thiệt mạng bằng cách sử dụng các báo cáo chính thức và dữ liệu đăng ký di chúc – một sổ đăng ký chính thức ghi nhận các hồ sơ sau khi một người qua đời – cũng như các bài báo, bài đăng trên mạng xã hội từ người thân hoặc bạn bè thân thiết, và dữ liệu từ các đài tưởng niệm và mộ phần mới.

Tổng cộng, BBC hiện đã xác định được tên của 186.102 binh sĩ Nga thiệt mạng trong chiến tranh.

Tuy nhiên, số người chết thực tế thường được cho là cao hơn nhiều, vì nhiều trường hợp tử vong trên chiến trường không được ghi nhận.

Các chuyên gia quân sự tin rằng phân tích của chúng tôi có thể chỉ phản ánh 45-65% tổng số, đồng nghĩa số người Nga thiệt mạng thực tế có thể nằm trong khoảng từ 286.000 đến 413.500.

Ukraine cũng chịu tổn thất nặng nề.

Tháng trước, Tổng thống Volodymyr Zelensky nói với đài truyền hình Pháp France 2 rằng "chính thức" có 55.000 người Ukraine thiệt mạng trên chiến trường.

Ngoài ra, ông cho biết có "một số lượng lớn người" được coi là chính thức mất tích, mặc dù ông không đưa ra con số chính xác.

Dựa trên ước tính từ các nguồn bao gồm trang web UA Losses, mà BBC đã đối chiếu, chúng tôi ước tính số người Ukraine thiệt mạng có thể lên tới 200.000.

Hầu hết người Nga thiệt mạng trong chiến tranh đều mang các họ Slav.

Nhưng tính theo tỉ lệ trên tổng dân số, tổn thất lại cao hơn nhiều ở các nhóm dân tộc bản địa thiểu số, đặc biệt là ở các khu vực kinh tế khó khăn của Siberia và Viễn Đông, như làng Sedanka.

Sedanka chủ yếu là nơi sinh sống của người Koryak và Itelmen – những nhóm dân tộc bản địa được miễn nghĩa vụ quân sự theo luật thời chiến.

Nhà hoạt động chống chiến tranh Maria Vyushkova cho biết truyền hình nhà nước Nga khuếch đại những định kiến ​​về các cộng đồng dân tộc bản địa là "chiến binh bẩm sinh" và xạ thủ giỏi để khuyến khích họ tham gia chiến tranh.

"Nhiều cộng đồng bản địa tự hào về di sản đó như một phần bản sắc của họ. Điện Kremlin lợi dụng niềm tự hào này để tuyển quân phục vụ chiến tranh," Vyushkova nói.

Một trong những nam nhân từ Sedanka nhập ngũ là Vladimir Akeev, 45 tuổi, một thợ săn và ngư dân, người đã ký hợp đồng với quân đội vào mùa hè năm 2024.

Bốn tháng sau, ông thiệt mạng trong lúc chiến đấu.

Những người đến dự tang lễ của ông vào tháng 11/2024 chỉ có thể đến nghĩa trang bằng xe trượt tuyết.

Quan tài của Akeev được xe trượt tuyết bằng gỗ thân rộng chở đến.

Ở những nơi khác, số người thiệt mạng được xác nhận thuộc các cộng đồng bản địa bao gồm 201 người Nenets, 96 người Chukchi, 77 người Khanty, 30 người Koryak và 7 người Inuit.

Tính theo tỷ lệ nam giới trong độ tuổi từ 18 đến 60, con số này tương đương với ước tính 2% người Chukchi, 1,4% người Inuit Nga, 1,32% người Koryak và 0,8% người Khanty.

Phân tích của BBC cho thấy 67% số người thiệt mạng đến từ các vùng nông thôn và thị trấn nhỏ – được xếp vào loại có dân số dưới 100.000 người – mặc dù 48% dân số Nga sống ở đó.

Tỷ lệ thiệt mạng thấp nhất ở các thành phố lớn, với Moscow có tỷ lệ thiệt mạng trên đầu người thấp nhất – 5 người trên 10.000 nam giới, tương đương 0,05%.

Ở các vùng nghèo hơn, như Buryatia ở miền đông Siberia và Tuva ở nam Siberia, tỷ lệ thiệt mạng cao gấp từ 27 đến 33 lần so với thủ đô.

Nguyên nhân chính dẫn đến sự khác biệt giữa thành phố và nông thôn là sự khác biệt về phát triển kinh tế, tiền lương và giáo dục, theo nhà nhân khẩu học Alexey Raksha.

Do đó, binh sĩ từ các vùng nghèo hơn và các nhóm dân tộc thiểu số chiếm tỷ lệ lớn hơn trong quân đội và trong số người thiệt mạng so với toàn bộ dân số, ông nói.

Các vùng có tỷ lệ thiệt mạng cao vốn có tuổi thọ thấp hơn ngay cả trước khi nam nhân của họ tham gia chiến tranh, một nhà nhân khẩu học khác của Nga nói với BBC.

"Đối với nhiều người, nguyên nhân không chỉ là nghèo đói mà còn là thiếu triển vọng – cảm giác rằng không còn gì để mất," ông nói.

Tại Sedanka, một đài tưởng niệm "những người tham gia chiến dịch quân sự đặc biệt" đã được khánh thành vào mùa thu năm 2024.

Năm ngoái, chính quyền khu vực đã cam kết trao tặng danh hiệu danh dự "làng anh hùng quân sự" để ghi nhận sự tham gia của nam giới nơi đây trong chiến tranh.

Họ cũng hứa hẹn sẽ có một chương trình hỗ trợ cho gia đình các binh sĩ Sedanka.

Tuy nhiên, ngôi làng vẫn chưa nhận được danh hiệu danh dự này, và phần lớn sự hỗ trợ đã hứa dành cho gia đình các binh sĩ vẫn chưa được thực hiện.

Mái nhà của bốn binh sĩ hợp đồng đã được sửa chữa sau khi bị hư hỏng, nhưng chỉ sau khi truyền thông đưa tin.

Một trong năm ngôi nhà được xây dựng từ thời Liên Xô đã bị nhà nước đánh giá là không an toàn.

Ngôi trường duy nhất của làng đã được các quan chức xếp vào tình trạng khẩn cấp, với một số bức tường có nguy cơ sụp đổ.

Tất cả những điều này càng trở nên trầm trọng hơn do làng đã mất đi hầu hết đàn ông trong độ tuổi lao động vì cuộc chiến của Nga ở Ukraine.

Tường thuật bổ sung bởi Yaroslava Kiryukhina và Natalia Maca Groca.