Trung Quốc đang âm thầm chiến thắng cuộc đua AI?

Mỗi tháng, hàng trăm triệu người dùng tìm đến nền tảng Pinterest để kiếm những phong cách mới nhất.

Một trang có tiêu đề "những thứ lố bịch nhất" chứa đầy những ý tưởng kỳ quặc để truyền cảm hứng cho những người sáng tạo. Dép Crocs được tái sử dụng làm chậu hoa. Phấn mắt hình hamburger phô mai. Một ngôi nhà bánh gừng làm từ rau củ.

Nhưng điều mà những người mua tiềm năng có thể không biết là công nghệ đằng sau tất cả những điều này không nhất thiết phải do Mỹ sản xuất. Pinterest đang thử nghiệm với các mô hình trí tuệ nhân tạo (AI) của Trung Quốc để hoàn thiện công cụ đề xuất của mình.

"Cơ bản là chúng tôi đã biến Pinterest thành một trợ lý mua sắm được AI hỗ trợ," ông Bill Ready, giám đốc của công ty, nói với tôi.

Tất nhiên, công ty tạo xu hướng có trụ sở tại San Francisco này có thể sử dụng bất kỳ phòng thí nghiệm AI nào của Mỹ để hỗ trợ mọi thứ ở hậu trường.

Nhưng kể từ khi ra mắt mô hình DeepSeek R-1 của Trung Quốc vào tháng 1/2025, công nghệ AI của Trung Quốc ngày càng trở thành một phần của Pinterest.

Ông Ready gọi "khoảnh khắc DeepSeek" là một bước đột phá.

"Họ đã chọn mã nguồn mở và điều đó đã tạo ra một làn sóng các mô hình mã nguồn mở," ông nói.

Các đối thủ cạnh tranh từ Trung Quốc như Qwen của Alibaba và Kimi của Moonshot, trong khi ByteDance, chủ sở hữu của TikTok, cũng đang nghiên cứu công nghệ tương tự.

Giám đốc Công nghệ của Pinterest, Matt Madrigal, bình luận rằng điểm mạnh của các mô hình này là có thể được các công ty như của ông tải xuống và tùy chỉnh miễn phí - điều không thể thực hiện được với phần lớn các mô hình từ các đối thủ Mỹ như OpenAI, công ty sản xuất ChatGPT.

"Các kỹ thuật mã nguồn mở mà chúng tôi sử dụng để đào tạo các mô hình nội bộ của mình chính xác hơn 30% so với các mô hình hàng đầu hiện có trên thị trường," ông Madrigal nói.

Và những đề xuất được cải thiện đó có chi phí thấp hơn nhiều, ông nói, đôi khi thấp hơn tới 90% so với việc sử dụng các mô hình độc quyền mà các nhà phát triển AI của Mỹ ưa chuộng.

'Nhanh và rẻ'

Pinterest không phải là doanh nghiệp Mỹ duy nhất phụ thuộc vào công nghệ AI từ Trung Quốc.

Những mô hình này đang ngày càng được ưa chuộng tại nhiều công ty trong danh sách Fortune 500.

Ông Brian Chesky, giám đốc điều hành của Airbnb, đã nói với Bloomberg vào tháng 10/2025 rằng công ty của ông phụ thuộc "rất nhiều" vào Qwen của Alibaba để vận hành hệ thống trợ lý chăm sóc khách hàng bằng AI.

Ông đưa ra ba lý do đơn giản - "rất tốt", "nhanh" và "rẻ".

Bằng chứng rõ ràng hơn có thể được tìm thấy trên nền tảng Hugging Face, nơi mọi người tải xuống các mô hình AI có sẵn - bao gồm cả từ các nhà phát triển lớn như Meta và Alibaba.

Jeff Boudier, người xây dựng sản phẩm trên nền tảng này, cho rằng yếu tố chi phí là lý do khiến các công ty khởi nghiệp trẻ lựa chọn các mô hình của Trung Quốc thay vì các mô hình của Mỹ.

"Nếu nhìn vào các mô hình thịnh hành nhất trên Hugging Face - những mô hình được tải xuống và yêu thích nhất bởi cộng đồng - thì thông thường, các mô hình của Trung Quốc từ các phòng nghiên cứu Trung Quốc chiếm nhiều vị trí trong top 10," ông nói với tôi.

"Có những tuần mà 4/5 mô hình huấn luyện hàng đầu trên Hugging Face đến từ Trung Quốc."

Vào tháng 9/2025, Qwen đã vượt qua Llama của Meta để trở thành dòng mô hình ngôn ngữ lớn được tải xuống nhiều nhất trên nền tảng Hugging Face.

Meta đã phát hành các mô hình AI Llama mã nguồn mở của mình vào năm 2023. Cho đến khi DeepSeek và Alibaba phát hành các mô hình của họ, chúng được coi là lựa chọn hàng đầu cho các nhà phát triển làm việc trên các ứng dụng tùy chỉnh.

Nhưng việc phát hành Llama 4 vào năm ngoái đã không làm các nhà phát triển hài lòng, và Meta được cho là đã sử dụng các mô hình mã nguồn mở với Alibaba, Google và OpenAI để đào tạo một bộ mô hình mới dự kiến ​​phát hành vào mùa xuân này.

Airbnb cũng sử dụng một số mô hình, bao gồm cả các mô hình từ Mỹ, lưu trữ một cách an toàn trong cơ sở hạ tầng riêng của công ty. Theo công ty, dữ liệu không bao giờ được cung cấp cho các nhà phát triển của các mô hình AI mà họ sử dụng.

Sự thành công của Trung Quốc

Trong năm 2025, dư luận cho rằng bất chấp việc các công ty công nghệ Mỹ đã chi hàng tỷ đô la, các công ty Trung Quốc đang có nguy cơ vượt lên dẫn trước.

"Nhưng giờ thì không còn như vậy nữa," Boudier nói. "Hiện tại, mô hình tốt nhất là mô hình mã nguồn mở."

Một báo cáo được Đại học Stanford công bố tháng trước cho thấy các mô hình AI của Trung Quốc "dường như đã bắt kịp hoặc thậm chí vượt lên" các đối thủ toàn cầu - cả về khả năng và số lượng người sử dụng.

Trong một cuộc phỏng vấn gần đây với BBC, cựu Phó Thủ tướng Anh Nick Clegg cho biết ông cảm thấy các công ty Mỹ đang quá tập trung vào việc theo đuổi AI, thứ mà một ngày nào đó có thể vượt qua trí tuệ con người.

Năm ngoái, ông Nick Clegg đã rời vị trí người đứng đầu các vấn đề toàn cầu tại Meta, nhà phát triển của Llama. Ông chủ Mark Zuckerberg đã cam kết chi hàng tỷ đô la để đạt được điều mà ông gọi là "siêu trí tuệ".

Một số chuyên gia hiện đang gọi những tham vọng này là mơ hồ và không rõ ràng - tạo cơ hội cho Trung Quốc thống trị không gian AI mã nguồn mở.

"Đây là điều trớ trêu," ông Clegg nói.

Trong cuộc chiến giữa "chế độ chuyên chế vĩ đại nhất thế giới" và "nền dân chủ vĩ đại nhất thế giới" - Trung Quốc và Mỹ - Trung Quốc đang "làm nhiều hơn để dân chủ hóa công nghệ mà họ đang cạnh tranh".

Báo cáo của Stanford cũng cho rằng thành công của Trung Quốc trong việc phát triển các mô hình mã nguồn mở có thể được sự hỗ trợ của chính phủ giải thích phần nào.

Ở phía bên kia thế giới, các công ty Mỹ như OpenAI đang chịu áp lực rất lớn để tăng doanh thu và đạt lợi nhuận - và hiện đang chuyển sang quảng cáo để giúp đạt được mục tiêu đó.

Công ty đã phát hành hai mô hình mã nguồn mở vào mùa hè năm ngoái - lần đầu tiên sau nhiều năm. Nhưng họ đã dồn hầu hết nguồn lực vào các mô hình độc quyền để giúp kiếm tiền.

Giám đốc điều hành OpenAI, Sam Altman, nói với tôi vào tháng 10/2025 rằng họ đã đầu tư mạnh mẽ vào việc đảm bảo ngày càng nhiều khả năng tính toán cũng như các thỏa thuận cơ sở hạ tầng với các đối tác.

"Doanh thu sẽ tăng trưởng cực nhanh, nhưng mọi người cũng nên kỳ vọng chúng tôi sẽ đầu tư rất nhiều vào đào tạo, vào mô hình tiếp theo, và tiếp theo nữa," ông nói.