Афғон аёллари тенгҳуқуқлик учун "муштлашмоқдалар"
Афғон аёллари учун спорт билан шуғулланиш янги имконият.
Лекин спортнинг аёллар учун ноанъанавий кўрилган тури билан шуғулланиш деярли мисли кўрилмаган ҳолат.
Кобул марказидаги Толиблар даврида аёллар сазойи қилинган ва дарра билан жазоланган стадионда бугун бокс тушаётган аёлларни кўришингиз мумкин.
20 га яқин бошларига рўмол, қўлларига эса бокс қўлқопи кийган қиз-жувонлар машқ қилмоқдалар.
Қора сочлари узун Сониянинг эслашича, биринчи гал бурнига келиб тушган муштни ҳеч қачон ёддан чиқармайди.
"Роса оғриди, бурним қонаб кетди. Лекин оғриқ ўтиб кетганидан кейин бу биринчи зарбадан сабоқ олишим мукминлигини ангалаб етдим. Ўшандан бери менинг юзимга ҳеч ким мушт тушира оламаган", дейди Сония.
Сония бокс машғулотларига жуда жиддий ёндошади. Олимпия ўйинларида қатнашиш ҳуқуқини қўлга киритиш учун жон-дилдан шуғулланмоқда.
Афғонистонда ҳали ҳамон кўплар ўз аёлларини бокс билан шуғулланиш у ёқда турсин, танҳо ўзларини остона хатлаб кўчага чиқишларига рухсат бермайдилар.
Сониянинг оиласи унинг машғулоти ҳақида қандай фикрда?
Cониянинг айтишича, дастлаб отаси жуда норози бўлган ва бир неча бор бокс билан шуғалланишни тўхтатишини сўраган. Лекин ҳозирда бу машғулотлар қизининг соғлиғи учун фойдали эканлигини тан олиб, рухсат берган.
"Лекин онам ҳамиша мени қўллайди. Яхшилаб шуғулланиб, халқаро мусобақаларда қатнашиб, ютиб чиқиб, чемпион бўлиб келгин, дея айтади", дейди Сония.
Бокчи қизлар мураббийси ўрта ёшлардаги Носир ота-оналар ўз қизларининг бокс билан шуғулланишларидан ҳамиша ҳам рози эмасликларини тан олади.
"Биз ота-оналарни қизларига рухсат беришларига мажбурлай олмаймиз. Лекин қизларига спорт билан шуғулланишга рухсат берган ота-оналар спортнинг қайси тури билан шуғулланишларига чеклов қўймасликилари керак", дейди у.
Бошида гулли рўмол ўраган Теринга кўра, кези келганда ўз-ўзини ҳимоя қила олиши у учун муҳимдир.
"Кўчада қиз-жувонларга тегажаклик қиладиган йигитлар кўп. Улар қизлар заиф ва нозик, деб ўйлайдилар. Мана энди биз уларга аксини исботлаш имконига эгамиз. Кимда-ким менга ҳурматсизлик қилса кўрсатиб қўйиш қўлимдан келади", дейди Терин.
Шу вақтгача Теринга бу тажриба қўл келдими?
"Яқинда китоб дўконида бир йигит келиб, ортимга илинган сумкамга қўл солди. Мен аввал қўлини силтаб ташладимда, бошқа индамадим. У яна бир қўл солганди, бир туширдим. Оғзи-бурни қонаб кетди. Дўкондан чиқиб кетаётганимда ўртоқлари роса устидан кулишаётганини эшитдим. Энди у ҳеч қачон аёлларни ҳақорат қилмаса керак", дейди Терин.
Муштини боксда қайраб улгурган Териннинг орзуси олийгоҳни битириб, шифокор бўлиш.
Ўнлаб йиллар урушларни бошдан кечирган Афғонистон учун муштлашишни биладиган аёлларга эҳтиёж балкида у қадар катта эмасдир.
Лекин Олимпия ўйинларида ўз маҳоратини кўрсатмоқчи бўлган Сониянинг умид қилишича, бу қизларнинг муваффақияти жамиятда душманона кайфиятлардан кўра ҳамоҳангликни тарғиб қилади.
