Янгиликлар: Путин ҳеч кимни аямайдими? Rossiya Putin Yangiliklar

Украина уруши Россияга нималарга тушмоқда?

Алоқадор мавзулар

Украина уруши Россияда қандай из қолдираётганини кўриш учун Костромага боринг. Бу шаҳар ўзининг сара полки билан машҳур. Бу полк Кремлнинг ўз қўшниларига қарши кампаниялардаги муҳим жангларда олд сафларда бўлган.

331-Гвардия парашют полки, ёки кўпинча айтилганидек, Кострома дисантчилар полки ўтган йили февралида Украинага босқин бошланганидан буюн Би-би-сининг "Newsnight" дастури диққат марказида турибди. Бу кузатувлар ушбу полк ва ушбу шаҳар уруш учун қандай қурбонлик бераётганини кўрсатади. Ўтган йил апрелигача полкдан 39 ҳарбий ўлганини тасдиқлаган эдик, улар сони июлга келиб 62, ҳозир эса 94 нафарга етди.

Бу рўйхат Россиянинг Facebook'и бўлмиш ВКонтакте'даги аккаунтларни ва маҳаллий матбуот хабарларини ўрганиш асосида тўпланган. Биз ушбу маълумотларни яна сунъий йўлдош маълумотлари ва Google Street View тасвирлари орқали ҳам текширишимиз мумкин.

ВКонтакте'да эълон қилинган видеолардан бирида Кострома шимоли-шарқида жойлашган аскарлар қабрларини кўриш мумкин. Видеоларда кўринган қабрлар биз тўплаган аскарлар номларига мос келади.

Ушбу полкдан ўлганлар сони анча катта бўлиши ҳам мумкин. Айрим аскарлар Костромадан ташқаридаги шаҳарчалардан бўлгани улар ҳақида ахборот тўплашни қийинлаштиради. Бир қанча аскарлар бедарак кетгани хабар қилинган, уларнинг айримлари ўлган бўлиши ҳам мумкин.

Оғир яраланган ёки асирга тушганларни ҳам ҳисобга олганда Украина уруши бу полк учун бир неча юз аскарга тушганини асосли тахмин қилиш мумкин.

Кострома шимоли-шарқидаги қабристон

Москвадан тахминан 300 километр шимоли-шарқда жойлашган ва чорак миллионга яқин аҳолиси бўлган Костромадаги инсоний талафотлар кўплаб баҳсларга сабаб бўлди. Ўтган баҳорда маҳаллий бир веб-сайт тўққиз йил давом этган Совет-Афғон урушида шаҳар 56 аскарни йўқотганини таъкидлади. Украинадаги оғир йўқотишлар маҳаллий ҳокимиятлар олдига қийин вазифа қўймоқда.

Костроманинг Кремль томонидан тайинланган ҳокими Сергей Ситников шаҳар аскарлари муносиб тарзда қўллаб-қувватланаётганига халқни ишонтиришга астойдил ҳаракат қилмоқда. Ҳоким Ситниковнинг касалхоналарга, казармаларга ва умуман фронтга қилган сафарлари маҳаллий телевидение орқали ёритиб борилмоқда.

Декабрь ойида фронтда бўлган Ситников томошабинларга "бу йигитларга яхши шароит яратиш учун ёрдам беришимиз керак", деди. У ўзи билан тўпланган ёрдам пакетлари ва тижорий дронларни олиб борди.

Ҳоким Ситников Владимир Путиннинг бу шаҳридаги ишончли одами, шунинг учун исёнкор ёки ноқулай ҳақиқатларни қўрқмасдан айтиш унга осон эмас. Аммо унинг фронтга боришга ва ҳатто ишоралар билан бўлса ҳам камчиликларни тан олишга тайёрлиги уни Путиндан анча фарқлаб туради.

Олти ой олдин маҳаллий телевидение 331-полкнинг парад майдончасида саф тортган десантчиларни кўрсатганида, ҳоким Ситниковнинг уларга қарата айтилган самимий сўзларини ҳам етказди: "Сизларга сиҳат-саломатлик, муваффақиятлар, барча вазифаларни уддалаш... ва уйга тирик қайтишингизни тилайман".

Россия бўлган сафарбарликнинг бир қисми сифатида десантчилар ҳам чақирилгани Украина уруши мамлакатнинг сара аскарларини қандай йўқ қилганини ҳам кўрсатади. 331-полк ана шу сара аскарларнинг ёрқин намунаси эди. Ноябрь парадидан олинган кадрларда 150 нафар ҳарбий хизматчи фронтга жўнатилиши кўрсатилган.

331-полкнинг умумий сони 1500-1700 киши бўлиши керак эди. 2022 йил февраль ойида улар Украинага биринчи марта жўнатилганида, жами 1000-1200 аскардан иборат иккита батальон гуруҳи юборилган. Киевни эгаллаш учун уринишда катта йўқотишларга учраган полк ўтган ёзда олиб чиқилган ва жанубий Россия гарнизони Белгород шаҳрига жойлаштирилган.

Кейинги жанговар ҳаракатлар давомида полк барча асосий қайноқ нуқталар - ёз бошида Изюм, кейинроқ Херсондан ўтиб, энди Донбассга қайтарилди. Ижтимоий тармоқлардаги Костромадан кетиб ўлганлар ҳақидаги эълонлар саналарни кузатиб, бўлинма қачон (ва кўпинча қаерда) ҳужумга йўллангани ва қачон олган жароҳатларини тузатиш учун яна ортга қайтарилганини аниқлаш мумкин. Мисол учун, февраль ойидаги ўлимлар вақтлари Кременнаяда 331-полк фаол бўлганлигини кўрсатади.

Йўқотишларни - жумладан, ноябр ойида ТВда кўрсатилган ўша аскарлар орасидаги йўқотишларни қоплаш учун саф тортилганда аввал бошдаги аскарлар сони камайиб боради. Уларнинг фронтдаги сони ҳозир 300-400дан ошмаса керак.

Оғир ярадорларнинг йўқолиши ва баъзида қайтиши маҳаллий жамоатчиликда шов-шувга сабаб бўлмоқда. Уруш бошланганидан бир неча ҳафта ўтгач, ВКонтакте фойдаланувчиларидан бири шундай деди: "Деярли ҳар куни бизнинг Кострома йигитларининг фотосуратлари чиқмоқда. Титраб кетяпман. Нима бўляпти ўзи? Қачон тугайди бу?"

Маҳаллий оммавий ахборот воситалари ҳалок бўлган Кострома жангчилари хотирасига бағишлаб материаллар эълон қилиб туради. Декабрь ойида ТВ канал Украинада ҳалок бўлган 331-полк десантчиси Эдуард Реуновга ёдгорлик лавҳаси очилишини кўрсатди. Ушбу ёдгорлик услуби ва репортажда қўлланган тилга эътибор берилса, «Улуғ Ватан уруши»ни эслатишга уринишдек кўринади, бу эса бугун ҳалок бўлганлар ҳам ўша аввалги урушда ҳалок бўлганларга тенглаштирилаётганини англатиши мумкин.

Аммо ижтимоий тармоқларда хотирлашнинг замонавийроқ кўринишлари ва ҳатто қасос олмоқчи бўлган одамларни учратиш мумкин. Аскарлар қўлларида ушлаб турган снарядларда Реуновнинг собиқ синфдошлари ва, эҳтимол, унинг оиласи ёзган матнлар кўринади.

Россиянинг баъзи гарнизон шаҳарларида хотинлар ва оналар ўзларининг аскар униформасида олинган суратини тармоқларга жойлаши урф бўлган. Улардан бирида марҳум десантчининг онаси кўзида ёш билан "Улуғ Ватан уруши»ни эслайди: "Умид қиламанки, улар бизнинг йигитлар ҳақида ҳикоялар ёзади."

Бу берилаётган қурбонликлар аҳмиятини савол остига оладиганларга кескин жавоб қайтарилади. "Украина менинг ватаним эмас, бизнинг ўғлонларимиз бекорга ўлмоқда", деб ёзди бир одам яқинда Костромадаги ВКонтакте саҳифасида. Бошқаси тезда жавоб қайтарди: "Бу аҳмоқона фикр. Бу каби гапларни бу ерда ёзишдан маъни йўқ".

Ҳоким Ситниковнинг ТВдаги чиқишлари шуни кўрсатадики, расмийлар ҳалок бўлганлар ва ярадорлар ҳақида қайғураётганларни тинчлантиришга ҳаракат қилмоқда. Урушни Россия жамоатчилиги қанчалик қўллаб-қувватлаётгани аниқ эмас, лекин биз кўрган видео Костромадаги ҳарбий оилалар ўртасида бирдамлик борлигини таъкидлайди.

331-полк аъзоларининг камайиши кетма-кет жангларда ишлатилган техника ва шахсий таркибнинг йўқолиши билан ҳам ўлчаниши мумкин, айниқса, БМД деб номланувчи ҳаво-десант жанговар машиналари сони билан.

Дастлаб, 331-полк Киевга яқинлашган ҳаво-десант гуруҳининг бир қисми бўлганида, биз видеоларда унинг техникаларини деярли ажрата олмасдик. Ушбу гуруҳдаги барча бўлинмалар бирдек шаклда "V" билан белгиланган эди. Марказда "Z" бўлган тескари учбурчак белгиси 331-полкдан бошқа полклар томонидан ҳам ишлатилган.

Жанглар давомида, 331-полк аскарлари ўз техникаларининг ён томонларидаги V ҳарфига қўшимча ундов белгиси ҳам қўшишган. Балки уларнинг командирлари қурол-аслаҳаларини бошқаларникидан ажрата олиши учун шундай қилишгандир.

Шундай қилиб, биз 2022 йил март ойида Украинадан олиб чиқиб кетилганидан кейин вагонларга юкланган 331-полк БМДларини фарқлай олдик. Кейин улар ўтган ёздаги жангларда Донбасда яна пайдо бўлди.

Беларусдан Донбассгача кузатилган БМД жанговар машинаси

Донбасс

Украина ҳарбийларининг ижтимоий медиа аккаунтларида эълон қилинган, йўқ қилинган рус техникалари суратларини ўрганган таҳлилчилар, 331-полк белгиси бўлган 25 та йўқ қилинган БМДни аниқладилар. Ўлган аскарлар сингари, техникавий йўқотишлар сони ҳам аниқ эмас, чунки Кострома полкига тегишли бошқа кўплаб БМДлар Украина кучлари назаридан четда ғойиб бўлган бўлиши мумкин.

Россиянинг НТВ телеканали томонидан 2023 йил февраль ойида эфирга узатилган хабарда 331-полкнинг "зирҳли гуруҳи" Луганскдаги жангларда қатнашаётгани акс этган. Аммо бу фақат бошқа манбалардан олган таассуротимизни тасдиқлайди холос. Полк маълум миссияларни бошқаришга қодир кичик бўлинмалар сифатида омон қолган. Камераларда кўринганидан бу элемент фақат учта БМД зирҳли транспорт воситасидан иборатлигини аниқлаш мумкин.

Шундай қилиб, полкнинг узоқ давом этган уруши давом этмоқда. Россия оммавий ахборот воситаларидан урушнинг Украина аҳолисига кенгроқ таъсири ҳақида деярли билиб бўлмайди, уруш жиноятлари ҳақидаги даъволарнинг ёритилиши ҳақида ку айтмаса ҳам бўлади.

331-полк 2014 йилдаги жангларда юзлаб украиналик аскарларни қирғин қилганликда айбланган.

Айни пайтда, Кострома қабристони рус босқини қанчага тушаётганини кўрсатувчи далилларга тўла. Бу қабрларга полкнинг "яхшиларнинг энг яхшиси" обрўси ҳам, осон ғалабага эришиш орзулари ҳам кўмилган.

BBCUZBEK.COM билан Telegram орқали +44 7858860002 номери билан боғланинг.

Telegram каналимиз: https://t.me/bbcuzbek