Ким ғалаба қилади? Украина урушида нима бурилиш нуқтаси бўлиши мумкин? Ukraina, yangiliklar, dunyo

Россиянинг Украинадаги уруши тобора шафқатсиз ва қонли бўлиб бормоқда, ҳар бир томон бир-бирини ҳолдан тойдирмоқда. Иккаласи ҳам охирги ютуқлари билан мақтанмоқда. Аммо уларда муваффақиятсизликлар ҳам бор.

Умуман олганда, Россия ҳали ҳам ҳукмрон куч ва муҳим ҳарбий қудратга эга, аммо тез ғалабага режалаштирилганидек эришилмади. Қуйида биз ҳар икки томоннинг натижасига таъсир қилиши мумкин бўлган баъзи омилларни кўриб чиқамиз.

Эришилганлар ва йўқотилганлар

Шимолда Украина қўшинларининг қарши ҳужуми рус қўшинларини Харковдан муваффақиятли ҳайдаб чиқарди. Жанубда Россия Мариупол порт шаҳридаги қаршиликнинг сўнгги нуқталарини деярли йўқ қилди. Ҳар иккиси ҳам ҳарбий ва тинч аҳоли учун қимматга тушди, аммо ҳеч бири ҳал қилувчи аҳамиятга эга эмас.

Мариупол ва Харковда содир бўлган воқеалар бу можаронинг қандай авж олганини кўрсатади. Машаққат билан эришилган ютуқлар ва йўқотишларнинг бундай намунаси ҳозир мамлакат шарқида такрорланмоқда.

Алоқадор мавзулар:

Россия янги ҳужум маркази бўлмиш Донбассда секин, аммо барқарор илгариламоқда. Бироқ муваффақиятсизликлар ҳам бўлди, буни ой бошида Северский Донец дарёсини кесиб ўтишга уринган ўнлаб рус бронетранспортёрларининг йўқ қилингани тасдиқлайди.

Россия устунлиги - артиллерия

Шарқда иккала томон артиллерия билан оғир, аммо емирувчи зарбаларни алмашмоқда. Британия армиясининг собиқ бригада генерали, ҳозирда Халқаро стратегик тадқиқотлар институтида бўлган Бен Баррининг айтишича, Донбасс учун жангда ҳам шундай бўлади.

Унинг башорат қилишича, яқин ҳафталар ва ойларда ҳар икки томоннинг йўқотишларининг асосий сабаби артиллерия бўлади. Ғарб расмийлари Россиянинг катта йўқотишларини таъкидламоқда, аммо улар Украина йўқотишларини тахмин қилишга унчалик мойил эмас.

Украина ҳозирда Ғарбдан оғир қуроллар, жумладан, Американинг М777 гаубицаларини олмоқда. Россиянинг артиллерия линияларини аниқлаш ва нишонга олишга ёрдам бериш учун артиллерияга қарши радар тизимлари ҳам юборилди. Аммо Украина ҳали ҳам қурол борасида орқада.

Тактика

Россия ўзининг артиллерия ва ракета отиш мосламаларидан Украина кучларини яхши тайёрланган мудофаа хандақларига боғлаб қўйиш учун фойдаланмоқда. Россия иккита асосий йўналиш - шимолда Изюмдан ва ғарбда Севередонецкдан босим қилмоқда. Улар иккала жабҳада ҳам чекланган муваффақиятларга эришган.

Бриг Баррининг айтишича, Россия ўз артиллериясидан нишонга олиш учун Украина кучларини бир жойга жамлашга уринаётган кўринади. Ҳарбий таҳлилчиларнинг фикрича, бунинг оқибатида Украина катта йўқотишларга учраган бўлиши мумкин.

Бироқ, унинг сўзларига кўра, Украина ҳали ҳам Россиянинг олдинга силжишини секинлаштириш учун Донбасснинг шаҳар ҳудудларидан фойдаланиши мумкин. Шаҳар ва шаҳарлардаги жанг, бу урушда кўринганидек, ҳимоячига қўл келади.

Яна Мариуполда бўлгани каби, Россия қаршиликни синдиришга уриниб кўриши мумкин - ҳимоя қилиш учун деярли ҳеч нарса қолмагунча, ялпи артиллерия зарбалари қўлланади. Украина президенти Зеленский аллақачон Украина Донбасснинг шарқий қисми "бутунлай вайрон бўлганини" айтган ва у ердаги ҳаётни «дўзах» деб атаган. Ва у ёмонлашмоқда.

Россиянинг "Франкенштейн кучлари"

Бироқ, ҳарбий экспертлар ҳали ҳам Россияда шарқда сезиларли олдинга силжиш учун зарур бўлган қўшинлар етишмаяпти, деб ҳисоблашади. Харков ва Мариуполдаги жангларда қатнашганларни қўллаш ҳам сезиларли ўзгариш қилмайди.

Қироллик Бирлашган Хизматлар Институти ходими Жек Уотлингнинг айтишича, Россияда ҳали ҳам аскар, хусусан, пиёда аскар етишмайди. Россия "Франкенштейн кучлари" деб номланган ўзининг аллақачон мағлубиятга учраган бўлинмаларини қайта тиклаш ва мустаҳкамлашга ҳаракат қилмоқда.

Чарчаган ва руҳи сўник бўлинмаларнинг самараси паст бўлиши мумкин. Яқинда Буюк Британия Мудофаа вазирлигининг разведка маълумотларини баҳолаш натижаларига кўра, рус қўмондонлари тезкор натижаларга эришиш учун босимга дуч келган ва бунинг натижасида тегишли тайёргарликсиз кучлар қайта жойлаштирилган бўлиши мумкин.

Вазирликнинг таъкидлашича, бу оғирлашиши хавфи бор. Россия аллақачон ўзининг дастлабки босқинчи кучларининг учдан бир қисмини йўқотгани аллақачон айтилган - бу ҳисоб ўлганлар ва ярадорларни, шунингдек вайрон қилинган ёки шикастланган техникани ўз ичига олади.

Жаноб Уотлингнинг айтишича, Россия муаммони ҳал қилишга уринмоқда, жумладан, 40 ёшдан ошган захираларни сафарбар қилиш ва сафларини тўлдириш учун қисқа муддатли шартномалар таклиф қилиш. Аммо армияни тайёрлаш ва қайта қуриш вақт талаб этади.

Россия ҳам Украинанинг ўз таъминот линияларига ҳужумларига ожиз бўлиб қолди. Аммо Украинанинг бу борадаги имконияти чекланган бўлиши мумкин, чунки кучларининг асосий қисми мудофаа позицияларида тўпланган.

Давомли уруш

Ҳеч ким бу уруш тезда тугайди, деб ўйламайди. Бу ҳали боши берк кўча эмас. Россия олдинга силжийди, лекин жуда секин. Аммо бу урушнинг натижаси фақат ҳарбий кучга боғлиқ бўлиши даргумон.

Жаноб Уотлингнинг айтишича, Россия ҳам Украинага имкон қадар кўпроқ зарар етказиш учун иқтисодий ва сиёсий воситалардан фойдаланмоқда. Россия иқтисодиёти Ғарб санкцияларидан азият чекаётган бўлса да, Украина иқтисодиёти бундан ҳам кўпроқ зарар кўриши мумкин.

Келгуси йилда Россия ялпи ички маҳсулоти 12 фоизга қисқариши кутилмоқда, Украина ялпи ички маҳсулоти эса 50 фоизга қисқариши мумкин. Россиянинг Қора денгиз блокадаси катта зарар келтирмоқда.

Жаноб Уотлингнинг айтишича, Ғарбдан давом этаётган иқтисодий ва ҳарбий ёрдам ҳал қилувчи бўлиши мумкин. 2014 йилда Россия Қримни аннекция қилгани ва Россия томонидан қўллаб-қувватланган айирмачилар Донбасснинг бир қисмини биринчи марта эгаллаб олганидан кейин содир бўлгандек, уруш давом этар экан, жамоатчиликнинг урушга қизиқиши сусаярмикан?

Ғарб ҳукуматлари энди ўзларининг ички муаммолари, жумладан, инфляция, газ ва нефть нархларининг ўсиши ва қисман уруш сабаб бўлган тирикчилик инқирози ҳақида қайғуриши керак.

Қиш яқинлашганда, қўшинларнинг жанг қилиш қийинлашади. Дунё иқтисодий бўронга бардош бериши қийинроқ бўлиши мумкин.

BBCUZBEK.COM билан Telegram орқали +44 7858860002 номери билан боғланинг.

Telegram каналимиз: https://t.me/bbcuzbek