Путин Украинада тинчлик борасида Трампнинг "бошини айлантириш" уддасидан чиқа олди – таҳлил

18 март кунги телефон суҳбатидан олдин Доналд Трамп Россия президенти Владимир Путин билан мулоқоти катта воқеа бўлишини эълон қилганди. Аммо натижа унчалик мақтанарли даражада эмас.

Кеча ўтган мулоқот билан Россия президенти Америка етакчисига Украинада тинчликка эришиш йўлида қадам ташлагандек кўриниш учун етарлича важ берди.

Шу билан бирга, Кремль Трампнинг бошини айлантира олганини очиқ намойиш этмаслик уддасидан ҳам чиқа олди.

Трамп Путин томонидан Украинадаги энергетика инфратузилмасига ҳужумларни 30 кунга тўхтатиш ваъдаси берилганига ишора қилиши мумкин.

Албатта агар бу ваъда амалга кўчса, тинч аҳоли бироз енгиллик сезади.

Аммо бу мутлақо Америка Россиядан талаб қилаётган тўлиқ ва шартсиз сулҳга розилик, дегани эмас.

Трамп "ўта даҳшатли уруш" деб атаган ва ўзи тўхтатишга қодирман, деб келган қуролли можаро эса ҳануз авжида.

Бу орада Халқаро жиноий суд (ICC) томонидан уруш жиноятчилигида гумон қилинган Путин яна халқаро сиёсат саҳнасида муҳим ўрин эгаллашга муваффақ бўлди.

Россия давлат матбуоти икки президентнинг телефон суҳбати икки соатдан ортиқ давом этганини хабар қилди.

Кремлнинг бу ҳақдаги расмий баёноти ҳам 500 сўздан иборат каттагина матн.

Унда суҳбат самимий ўтгани кўрсатилган: улар хоккей ҳақида гаплашгани айтилади – Россиядаги аудитория буни мамнуният билан қабул қилади, албатта.

Ғарб дунёсида уч йилдан буён яккаланиб қолган Россия, бундан анча олдин ҳам совуқ бўлган муносабатларга қарамай, энди мулоқот қилишни хоҳлаётган Америка маъмурияти билан бевосита ишлашга қайтди.

Икки етакчи, ҳатто, Яқин Шарқдаги тинчлик ва "глобал хавфсизлик" масалаларини ҳам муҳокама қилган.

Кремль бундай кескин ўзгаришга ҳали ҳам ишонолмаётгандир, эҳтимол.

Суҳбат олдидан, айримлар Доналд Трамп Россияга босим ўтказа олармикин, деган саволни ўртага ташлаганди.

Сабаби Россиянинг сулҳга келишишни пайсалга солиб келаётгани бир ҳафтадан ортиқ вақтдирки яққол кўриниб турибди.

Аммо телефон мулоқоти чоғида Путин Украина президенти Володимир Зеленский икки ҳафта олдин Овал офисда юз келган кескин танбеҳга учрамаган кўринади.

Ҳар икки давлат берган расмий ахборотдан келиб чиқилса, ҳеч нарса ўзгармаган.

Россия ҳамон тинчлик исташини такрорламоқда.

Бироқ ўз дрон ва ракета зарбаларини тўхтатиш ўрнига, ҳали эришилмаган сулҳнинг назорат тартиби устида баҳслашиб, Киевнинг қаршилик кўрсатиш салоҳиятини сусайтириш мақсадида янги шартларни ўртага ташлашда давом этмоқда.

Шундай шартлардан бири – Украина иттифоқчиларидан келаётган қурол ва разведка маълумотлари оқимини тўхтатиш.

Америка буларнинг биронтасига ҳозирча рози бўлмагани украиналиклар учун нисбатан яхшироқ келажакдан ягона умид бўлиб қолмоқда.

Шунингдек, бу телефон суҳбати Россиянинг босқинни тўхтатишга ҳеч қандай қизиқиши йўқлигини яна бир бор тасдиқлаб берди ҳам.

Аммо бўлиб ўтган барча бу гаплар Украинага етаётган оғир азоб-уқубатлар юкини ҳеч ҳам камайтирмайди.

Американинг дипломатик саъй-ҳаракатлари учун ҳам бу натижа қувонарли кўринмайди.

Кремль учун эса Доналд Трамп Оқ уйга қайтганидан кейин тасаввур қилиш қийин бўлган даражадаги жуда қулай кун бўлди.