Брюссел ташрифи, Европа Иттифоқи санкциялари Марказий Осиёни ҳам четламадими? Янги қурилишларга янги талаб

Ўзбекистон Президенти Брюсселга ташриф буюриб, Европа Иттифоқи билан кенг кўламли ҳамкорлик битимини имзолайди.

Ташриф давомида у Европа Комиссияси Президенти Урсула вон дер Леен ҳамда Европа Кенгаши Президенти Шарл Мишел билан учрашади. Бу ҳақда Ўзбекистон Президентининг расмий сайти кеча хабар берди.

Ташрифнинг асосий мақсади — шу йилнинг апрель ойида Самарқандда бўлиб ўтган Марказий Осиё–ЕИ саммитида эришилган келишувларни янада ривожлантириш.

Кун тартибидаги энг муҳим масала — эртага Ўзбекистон ва Европа Иттифоқи ўртасида Кенгайтирилган Ҳамкорлик ва Ҳамкорлик Битимини (ЭПCА) имзолашдир. Ушбу янги ҳужжат 1996 йилда имзоланган аввалги битим ўрнини эгаллайди. Янги битим савдо, божхона бошқаруви, интеллектуал мулк ва рақобат каби соҳалардаги ҳамкорликни кенгайтиради, шунингдек, хавфсизлик, миграция ва инсон ҳуқуқлари каби замонавий муаммоларга ҳам ечим топишга қаратилган.

Хабарга кўра, музокараларда савдо, инвестициялар, энергетика, транспорт ва илмий ҳамкорлик йўналишларидаги икки томонлама лойиҳалар ва дастурларни илгари суриш масалалари ҳам муҳокама қилинади.

Президент Мирзиёев ташриф доирасида Белгия раҳбарияти, шунингдек, Европанинг йирик компания ва банкларининг раҳбарлари билан ҳам учрашади. Учрашувларда технологик ва саноат соҳаларидаги ҳамкорликни жадаллаштириш масалалари кўриб чиқилиши айтилмоқда.

Марказий Осиё банкларига транзаксия тақиқи, Қирғизистоннинг крипто лойиҳаси нишонга олинди

Европа Иттифоқи Кенгаши Россияга қарши 19-санкциялар пакетини қабул қилди. Бу пакет молия, энергетика ва ҳарбий саноат соҳаларини қамраб олган янги иқтисодий чекловларни ўз ичига олади. Муҳим жиҳатлардан бири — Россиянинг уруш ҳаракатларини молиялаштиришда ёрдам бераётган учинчи давлат банклари ва молиявий ташкилотларини нишонга олишдир.

Янги санкциялар пакети доирасида Марказий Осиёдаги бир нечта банкларга транзаксия тақиқи жорий қилинди. Бу банклар Россия билан молиявий алоқалари ва тўлов тизимлари орқали санкцияларни четлаб ўтишда иштирок этгани учун жазоланди.

Қозоғистондаги тўрт банк ва Беларусдаги тўрт банк Европа Иттифоқи томонидан транзаксия тақиқига учради. Уларнинг Россия молиявий тизимлари билан алоқалари ҳужжатлар билан тасдиқланган.

Тожикистон, Қирғизистон, БАА ва Гонконгдаги жами саккизта банк ва нефть савдогарлари ҳам санкцияга учради. Улар ЕИ санкцияларини четлаб ўтишда фаол иштирок этгани учун жазоланди.

Анъанавий банк санкцияларидан ташқари, Европа Иттифоқи Россиянинг криптовалюталар орқали санкцияларни четлаб ўтишига қарши чоралар кўрмоқда.

Россия давлат кўмагида яратилган А7А5 номли стабилкоин Украина урушини молиялаштиришда муҳим восита сифатида аниқланган. Шу сабабли, бу крипто лойиҳага ҳам санкциялар жорий қилинди.

Зилзила хавфсизлиги кучайтирилади

Ўзбекистон Президентининг 20 октябрдаги қарорига кўра, рақамлаштириш ва сунъий интеллект (СИ) технологияларидан кенг фойдаланиш орқали аҳолини, тарихий обидаларни ва муҳим инфратузилмани зилзилада хавфсизлигини таъминлаш бўйича ишлар олиб борилади.

Янги қарорнинг асосий йўналишларидан бири — маданий мерос объектлари ва транспорт йўлларининг сейсмик барқарорлигини таъминлашдир.

Режага кўра, аҳоли хавсизлиги таъминлаш учун 2026 йил 1 мартдан бошлаб, автомобиль ва темир йўл кўприклари, шунингдек, туннеллар "ТранспортСейсмика" платформаси орқали онлайн мониторингга олинади.

2026 йил 1 январдан бошлаб, Самарқанддаги Регистон мажмуаси ҳамда Хивадаги Ичан-Қалъа мажмуаси каби йирик тарихий объектлар босқичма-босқич, узлуксиз онлайн сейсмик мониторинг тизимига уланади. Бу жараён махсус "МеросСейсмика" платформаси орқали амалга оширилади.

2026 йил 1 мартдан бошлаб, СИ ёрдамида бинолар ва иншоотларнинг зилзилага чидамлилиги техник жиҳатдан баҳоланади.

Шу йилнинг 1 декабрдан бошлаб дастлаб Тошкентда, янги қурилиш ҳудудлари учун ернинг 10, 20 ва 30 метр чуқурликдаги муҳандислик ва сейсмологик хариталари талаб этилади.

Зилзила хавфсизлиги ва барқарор қурилиш бўйича илмий тадқиқотлар олиб бориш ҳамда мутахассислар тайёрлаш мақсадида Миллий сейсмик хавфсизлик ва барқарор қурилиш илмий-тадқиқот институти ташкил этилиши режалаштирилган.

Бу институт тегишли вазирликлар, Фанлар академияси ва Тошкент Архитектура-қурилиш университети билан ҳамкорликда фаолият юритади.