ศาลรัฐธรรมนูญชี้ นวัธ เตาะเจริญสุข พรรคเพื่อไทย พ้นสมาชิกภาพ ส.ส.

ศาลรัฐธรรมนูญวินิจฉัยว่า สมาชิกภาพของนายนวัธ เตาะเจริญสุข ส.ส.ขอนแก่น พรรคเพื่อไทย สิ้นสุดลงตั้งแต่วันที่ 16 ต.ค. 2562 ซึ่งเป็นวันที่ศาลรัฐธรรมนูญสั่งให้เขายุติการปฏิบัติหน้าที่ ภายหลัง ส.ส. ฝ่ายค้านรายนี้ถูกศาลจังหวัดขอนแก่นพิพากษาประหารชีวิต

เวลา 14.00 น. วันนี้ (13 พ.ย.) ศาลรัฐธรรมนูญออกนั่งบัลลังก์เพื่ออ่านคำวินิจฉัย เรื่องคณะกรรมการการเลือกตั้ง (กกต.) ขอให้วินิจฉัยว่าสมาชิกภาพ ส.ส. ของนายนวัธ สิ้นสุดลงตามรัฐธรรมนูญ มาตรา 101 (6) ประกอบมาตรา 98 (6) หรือไม่ โดยที่นายนวัธไม่ได้ปรากฏตัวที่ศาล เนื่องจากอยู่ระหว่างถูกคุมขังตั้งแต่ 25 ก.ย. ที่ผ่านมา นับจากมีคำพิพากษาศาลชั้นต้น มีเพียง น.ส. ธนัญชล เตาะเจริญสุข บุตรสาวของนายนวัธ และทนายความเดินทางมาฟังคำวินิจฉัยของศาล

แม้ตามบทบัญญัติของรัฐธรรมนูญมาตรา 101 (6) ระบุว่าสมาชิกภาพของ ส.ส. จะสิ้นสุดลงถ้ามีลักษณะต้องห้ามตามมาตรา 98 (6) ที่ต้องคำพิพากษาให้จำคุกและถูกคุมขังอยู่โดยหมายของศาลนั้น แต่ศาลเห็นว่าโทษประหารชีวิตของนายนวัธ เป็นโทษทางอาญาที่หนักกว่าโทษจำคุก แม้ต่อมาหากนายนวัธได้ลดโทษก็ยังคงถือว่าได้รับโทษจำคุกอยู่ดี

นอกจากนี้ข้อเท็จจริงยังชี้ว่า "การที่ศาลอุทธรณ์ภาค 4 ไม่อนุญาตปล่อยตัวชั่วคราวตามคำร้องของนายนวัธ จึงถือว่าเข้าข่ายว่านายนวัธถูกคุมขังอยู่โดยหมายของศาลแล้ว ดังนั้นความเป็นสมาชิกภาพ ส.ส. ย่อมสิ้นสุดลง"

ข้อโต้แย้งของผู้ถูกร้องที่อ้างถึงการคุ้มกันของ ส.ส. ตามรัฐธรรมนูญ มาตรา 125 ที่มุ่งหมายให้ ส.ส. ได้ปฏิบัติหน้าที่ให้สภาโดยไม่คำนึงถึงข้อหาหรืออัตราโทษเมื่อคดีของผู้ถูกร้องยังไม่ถึงที่สุด จึงยังไม่สิ้นสุดสมาชิกภาพของ ส.ส. นั้น ศาลเห็นว่า รัฐธรรมนูญบัญญัติเกี่ยวกับการสิ้นสุดสมาชิกภาพโดยใช้ถ้อยคำแตกต่างกันเป็นหลายลักษณะ แสดงว่ารัฐธรรมนูญมีเจตนารมณ์ให้สมาชิกภาพของ ส.ส. สิ้นสุดลงเพื่อประโยชน์ด้วยเหตุหลายประการตามบริบทของข้อเท็จจริงที่แตกต่างกัน

มาตรา 98 (6) ระบุว่า "สมาชิกภาพสิ้นสุดลงกรณีที่ต้องคำพิพากษาให้จำคุกและถูกคุมขังอยู่โดยหมายของศาล" โดยไม่มีคำว่า "ถึงที่สุด" ดังนั้นกรณีของนายนวัธ จึงมีสมาชิกภาพสิ้นสุดลงโดยไม่ต้องรอให้คดีถึงที่สุดเสียก่อน

ส่วนสมาชิกภาพสิ้นสุดลงนับตั้งแต่เมื่อใด ตามรัฐธรรมนูญมาตรา 82 (2) กำหนดว่า กรณีที่ศาลรัฐธรรมนูญวินิจฉัยว่าสมาชิกภาพของ ส.ส. สิ้นสุดลง ให้ผู้นั้นพ้นตำแหน่งนับแต่วันที่ศาลสั่งให้หยุดปฏิบัติหน้าที่ ซึ่งกรณีนี้ศาลมีคำสั่งให้นายนวัธหยุดปฏิบัติหน้าที่ตั้งแต่วันที่ 16 ต.ค. 2562 จึงถือว่าวันดังกล่าวเป็นวันที่สมาชิกภาพสิ้นสุดลง และต้องตราพระราชกฤษฎีกา (พ.ร.ฎ.) ให้มีการจัดเลือกตั้งแทนตำแหน่งที่ว่างลงภายใน 45 วัน โดยให้ถือว่าวันที่ตำแหน่ง ส.ส. ว่างลงคือวันที่ 13 พ.ย. ที่ศาลอ่านคำวินิจฉัยให้คู่กรณีฟัง ซึ่งถือว่าเป็นไปตามพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยวิธีพิจารณาของศาลรัฐธรรมนูญ มาตรา 76 วรรคหนึ่ง ที่ระบุว่าคำวินิจฉัยของศาลมีผลในวันอ่านคำวินิจฉัย

"เจตนาของรัฐธรรมนูญที่กำหนดเรื่องของลักษณะต้องห้ามของ ส.ส. ในเหตุถูกจำคุกไว้หลายประเด็น เนื่องจากรัฐธรรมนูญต้องการให้ ส.ส. ที่ถือว่าเป็นผู้แทนของปวงชนชาวไทย เป็นที่ยอมรับและนับถือของสาธารณชน ปราศจากเหตุมัวหมองในการปฏิบัติหน้าที่ ไม่ทำให้เกิดความเสื่อมเสียแก่เกียรติและศักดิ์ศรีของสภาผู้แทนราษฎร" ศาลรัฐธรรมนูญระบุ

นายนวัธอยู่ระหว่างถูกคุมขังตั้งแต่ 25 ก.ย. ที่ผ่านมา หลังศาลจังหวัดขอนแก่นพิพากษาให้ประหารชีวิต ในคดีจ้างวานฆ่านายสุชาติ โคตรทุม อดีตปลัด อบจ.ขอนแก่น โดยศาลอุทธรณ์ภาค 4 ไม่อนุญาตให้ปล่อยตัวชั่วคราวระหว่างอุทธรณ์คดี

การพ้นสมาชิกภาพ ส.ส. ของนายนวัธ ทำให้พรรคเพื่อไทยในฐานะพรรคต้นสังกัดเหลือที่นั่งในสภา 135 เสียง ส่วน 7 พรรคฝ่ายค้านเหลือที่นั่งในสภา 243 เสียง ไม่นับนายธนาธร จึงรุ่งเรืองกิจ หัวหน้าพรรคอนาคตใหม่ ที่ถูกศาลรัฐธรรมนูญสั่งให้ยุติการปฏิบัติหน้าที่ชั่วคราว

มีการคาดการณ์กันว่า กกต. จะจัดให้มีการเลือกตั้งซ่อม ส.ส. ขอนแก่น เขต 7 ในวันที่ 22 ธ.ค. 2562