นักดาราศาสตร์กลับลำ ชี้ชิ้นส่วนจรวดใกล้พุ่งชนดวงจันทร์เป็นของจีน ไม่ใช่ของสเปซเอ็กซ์

รูปดวงจันทร์

ที่มาของภาพ, Getty Images

เศษซากส่วนบนของจรวดที่กำลังจะพุ่งชนด้านไกลของดวงจันทร์ในวันที่ 4 มีนาคมนี้ ไม่ใช่ชิ้นส่วนจากจรวดฟอลคอน 9 ของบริษัทสเปซเอ็กซ์อย่างที่เคยเข้าใจกันแต่อย่างใด โดยหลักฐานใหม่จากนักดาราศาสตร์ชี้ว่า ที่แท้ขยะอวกาศดังกล่าวมาจากจรวดลองมาร์ช 3บี ในภารกิจเตรียมการเดินทางสู่ดวงจันทร์ของจีนเมื่อ 8 ปีก่อน

บิล เกรย์ ผู้พัฒนาซอฟต์แวร์ติดตามดาวเคราะห์น้อยและวัตถุอวกาศ Project Pluto ซึ่งเคยเป็นผู้คำนวณว่าชิ้นส่วนจรวดที่จะชนดวงจันทร์เป็นของสเปซเอ็กซ์ ได้ทำการประเมินกรณีดังกล่าวเสียใหม่ หลังพบความคลาดเคลื่อนหลายจุดในหลักฐานชุดเดิม ซึ่งเคยทำให้เขาเชื่อว่าวัตถุอวกาศ WE0913A ที่จะชนดวงจันทร์นั้น เป็นชิ้นส่วนจรวดของสเปซเอ็กซ์ในภารกิจนำส่งดาวเทียม DSCOVR เมื่อปี 2015

อย่างไรก็ตาม หลังเกรย์ได้รับการแจ้งเตือนจาก จอน จิออร์จีนี วิศวกรประจำห้องปฏิบัติการเครื่องยนต์ขับดันไอพ่น (JPL) ขององค์การนาซา ซึ่งเป็นผู้ติดตามวิถีโคจรของดาวเทียม DSCOVR เกรย์จึงได้ทราบว่ามันไม่ได้โคจรเฉียดเข้าใกล้ดวงจันทร์เลย จึงเป็นไปไม่ได้ที่ชิ้นส่วนจรวดนำส่งของดาวเทียมดังกล่าวจะพุ่งเข้าชนดวงจันทร์

เมื่อได้คำนวณตรวจสอบอีกครั้ง เกรย์กลับพบว่าแนวการเคลื่อนที่ของชิ้นส่วนจรวดปริศนา ตรงกับข้อมูลของจรวดลองมาร์ช 3บี ที่จีนใช้ในภารกิจฉางเอ๋อ 5-T1 เมื่อปี 2014 แทบจะทั้งหมด ซึ่งภารกิจนี้เป็นการทดสอบเพื่อเตรียมส่งยานลงจอดบนพื้นผิวดวงจันทร์ในปี 2020

จรวดลองมาร์ช 5บี ทะยานขึ้นจากฐานปล่อยในมณฑลไห่หนาน เมื่อวันที่ 28 เม.ย. 2021

ที่มาของภาพ, Getty Images

คำบรรยายภาพ, จรวดลองมาร์ช 5บี ทะยานขึ้นจากฐานปล่อยในมณฑลไห่หนาน เมื่อวันที่ 28 เม.ย. 2021

เกรย์กล่าวอธิบายว่า "ก่อนหน้านี้ผมเข้าใจผิด เพราะเห็นชิ้นส่วนจรวดนี้เคลื่อนผ่านดวงจันทร์ไป หลังมีการปล่อยดาวเทียม DSCOVR ได้เพียงสองวัน นอกจากนี้มันยังมีความสว่างและมีวิถีการโคจรตรงกับวัตถุที่จะชนดวงจันทร์ ซึ่งผมเคยคำนวณเอาไว้อย่างมากด้วย"

"แต่ผมไม่ได้เฉลียวใจกับความผิดปกติบางอย่าง ทั้งที่ควรจะสังเกตเห็นเสียแต่แรก เช่นการโคจรรอบโลกก่อนจะเคลื่อนผ่านดวงจันทร์ของชิ้นส่วนจรวดนั้น จุดต่ำสุดในการโคจรควรจะอยู่ใกล้โลกมากกว่านี้ แต่จากข้อมูลที่ปรากฏมันกลับอยู่ห่างไกลเกินไป ซึ่งไม่อาจทำให้มันเฉี่ยวชนดวงจันทร์ได้"

ผลคำนวณใหม่ชี้ว่า ซากส่วนบนจากจรวดลองมาร์ช 3บี ของจีน จะพุ่งชนดวงจันทร์ด้านไกลที่บริเวณเส้นศูนย์สูตรด้วยความเร็ว 9,288 กิโลเมตรต่อชั่วโมง ในเวลา 19.25 น. ของวันที่ 4 มี.ค. 2022 ตามเวลาในประเทศไทย

ผู้ที่สังเกตการณ์จากบนโลกจะไม่สามารถมองเห็นการชนครั้งนี้ได้ แต่คาดว่าดาวเทียมโคจรสำรวจดวงจันทร์ LRO ขององค์การนาซา และดาวเทียมจันทรายาน-2 ของอินเดีย จะสามารถจับภาพการชนครั้งนี้เอาไว้ได้

ก่อนหน้านี้ผู้เชี่ยวชาญขององค์การนาซาระบุว่า ชิ้นส่วนจรวดที่จะพุ่งชนอาจทำให้เกิดแอ่งหลุมขนาดเล็ก ความกว้างประมาณ 20 เมตรบนพื้นผิวของดวงจันทร์ ซึ่งบรรดานักวิทยาศาสตร์หวังว่า เหตุการณ์นี้จะช่วยเพิ่มพูนความเข้าใจเรื่องเนื้อสารใต้พื้นผิวดวงจันทร์ให้มากยิ่งขึ้น