อเมริกา-อิหร่าน : อิหร่านจะโจมตีสหรัฐฯ อีกไหม เพื่อแก้แค้นการสังหาร คาเซ็ม สุเลมานี

ไว้อาลัยนายพลสุเลมานี

ที่มาของภาพ, Getty Images

โดย โจนาธาน มาร์คัส

ผู้สื่อข่าวด้านการทูต

ปฏิบัติการของอิหร่านในการโจมตีฐานทัพสหรัฐฯ 2 แห่งในอิรักถือว่าเป็นการตอบโต้ที่ไม่รุนแรงเท่าไหร่ เมื่อเทียบกับ ระดับความสำคัญของพลตรีคาเซ็ม สุเลมานี และความโกรธแค้นที่เขาถูกลอบสังหาร

อิหร่านอ้างว่าการโจมตีซึ่งเกิดขึ้นเมื่อวันที่ 8 ม.ค. ทำให้ทหารอเมริกันเสียชีวิตจำนวนมาก แต่ดูเหมือนความจริงจะไม่ได้เป็นเช่นนั้น สหรัฐฯ ออกมาระบุว่า ระบบเรดาร์ได้เตือนถึงการโจมตีก่อน และขีปนาวุธของอิหร่านพุ่งยิงไปในที่ที่ไม่มีกองกำลังสหรัฐฯ ประจำการอยู่

จะเกิดอะไรขึ้นต่อไป อิหร่านจะหยุดการตอบโต้ไว้แค่นี้หรือเปล่า คงต้องรอดูกันต่อไป

หากอิหร่านจะตอบโต้อย่างรุนแรง เช่น สังหารเจ้าหน้าที่ระดับสูงของสหรัฐฯ พวกเขาจะต้องใช้เวลาและการวางแผนอย่างรอบคอบมาก ก่อนหน้านี้ อิหร่านบอกว่าพวกเขาจะตอบโต้ด้วยกำลังของทางการอิหร่านโดยตรง ไม่ผ่านตัวแทน และเหตุโจมตีด้วยขีปนาวุธล่าสุดก็สะท้อนให้เห็นว่าพวกเขาทำตามที่พูดไว้จริง ๆ

ในตอนแรก ทางการอิหร่านและสหรัฐฯ ต่างดูมีท่าทีจะลดความรุนแรงลง ข้อความในทวิตเตอร์ของประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ ดูไม่แข็งกร้าว เขาย้ำว่าไม่มีทหารอเมริกันที่เสียชีวิตจากเหตุโจมตี อิหร่านเองก็ดูจะส่งสัญญาณไปในทางเดียวกันว่าทั้งสองฝ่ายควรจะพักเรื่องนี้ไว้ก่อน ชัดเจนแล้วว่าทั้งสหรัฐฯ และอิหร่านต่างก็ไม่อยากให้เกิดสงครามความรุนแรงไปมากกว่านี้

Coffins containing bodies of Qasem Soleimani, Iraqi-Iranian deputy chief of the Popular Mobilization Forces (Hashd Shaabi) commander Jamal Ja'far Muhammad Ali Al Ibrahim, known by the kunya Abu Mahdi al-Muhandis and four other members of the Revolutionary Guard Corps carried by truck during a mass funeral in central Tehran, January 6, 2020. They were killed during an American airstrike in Baghdad airport on Friday January 3rd.

ที่มาของภาพ, Getty Images

คำบรรยายภาพ, ฝูงชนออกมารวมตัวไว้อาลัยตามท้องถนนระหว่างพิธีศพของ สุเลมานี ซึ่งจัดขึ้นเมื่อ 6 ม.ค. ที่กรุงเตหะราน

อย่างไรก็ดี การแข่งขันระหว่างสหรัฐฯ และอิหร่าน ที่จะมีอิทธิพลในตะวันออกกลางได้ดำเนินมาถึงจุดที่อันตรายมาก อิหร่านไม่น่าจะเปลี่ยนนโยบายที่ดำเนินมา พวกเขาจะต้องมุ่งทำเป้าหมายที่วางไว้ให้สำเร็จ เช่น ทำให้กองทัพสหรัฐฯ ออกจากอิรักไปให้ได้ การสั่งสังหารสุเลมานี ทำให้สถานะของสหรัฐฯ ในภูมิภาคนี้อ่อนแอลงมาก แม้ทางการสหรัฐฯ ย้ำว่าพวกเขาไม่ต้องการและไม่มีเหตุผลที่ต้องถอนทัพออกไป

Image shows Qasem Soleimani

ที่มาของภาพ, AFP

คำบรรยายภาพ, การตายของสุเลมานี จะเป็นตัวแปรสำคัญที่จะกำหนดทิศทางความสัมพันธ์ระหว่างสองประเทศไปอีกหลายปี

รัฐสภาอิรักได้เรียกร้องให้กองทัพสหรัฐฯ ถอนกำลังพลออกจากประเทศแล้ว แต่นั่นไม่ได้มีผลบังคับทางกฎหมายแต่อย่างใด อีกทั้งปัญหาการเมืองภายในของอิรักทำให้รัฐบาลไม่น่าจะมีการตัดสินใจในเรื่องนี้เร็ว ๆ นี้ อย่างไรก็ดี นักวิเคราะห์หลายคนเชื่อว่าสถานะของสหรัฐฯ ในภูมิภาคนี้อยู่ในสภาวะเปราะบางมากกว่าสองสามสัปดาห์ก่อน

เราต้องไม่ลืมว่าก่อนหน้าที่จะมีการโจมตีประจันหน้ากันอย่างที่เป็นอยู่นี้ อิหร่านได้พยายามจะแทรกแซงขัดขวางปฏิบัติการของสหรัฐฯ ในภูมิภาคนี้มาหลายปี และจุดเริ่มต้นของวิกฤตที่เรากำลังเห็นอยู่นี้มาจากการที่กลุ่มติดอาวุธชีอะห์ ซึ่งได้รับการสนับสนุนจากอิหร่าน โจมตีฐานทัพสหรัฐฯ ด้วยจรวดก่อน

การสังหารสุเลมานี ประสบความสำเร็จในการยับยั้งอิหร่านหรือไม่ อิหร่านจะห้ามปรามพันธมิตรของพวกเขาไม่ให้โจมตีสหรัฐฯ ในตะวันออกกลางหรือเปล่า หากไม่เป็นเช่นนั้นแล้วอิหร่านจะโจมตีสหรัฐฯ ต่อหรือไม่ แล้วประธานาธิบดีทรัมป์จะตอบโต้อย่างไร

สรุปแล้ววิกฤตนี้สิ้นสุดลงหรือยัง? นี่อาจเป็นแค่ตอนจบอันน่าพรั่นพรึงของบทหนึ่งในมหากาพย์ความขัดแย้ง หลังจากนี้ความตึงเครียดและการแข่งขันกันในภูมิภาคระหว่างสองประเทศจะดำเนินต่อไป ความตายของสุเลมานี จะเป็นตัวแปรสำคัญที่จะกำหนดทิศทางความสัมพันธ์ระหว่างสองประเทศไปอีกหลายปี

ไออาร์จีซีมีกองกำลังทางเรือและอากาศของตนเอง และควบคุมดูแลอาวุธเชิงยุทธศาสตร์ของอิหร่าน

ที่มาของภาพ, Getty Images

คำบรรยายภาพ, กองกำลังพิทักษ์การปฏิวัติอิสลามมีกองกำลังทางเรือและอากาศของตนเอง และควบคุมดูแลอาวุธเชิงยุทธศาสตร์ของอิหร่าน