ภาพดาไลลามะในอิริยาบถส่วนพระองค์ที่หาชมได้ยาก

หนังสือเล่มใหม่ของช่างภาพชื่อดังชาวอินเดีย รากู ไร เผยให้เห็น องค์ดาไลลามะ ผู้นำทางจิตวิญญาณของทิเบต ในมุมมองที่คนส่วนใหญ่อาจไม่เคยเห็นมาก่อน

หนังสือ A God in Exile: The Fourteenth Dalai Lama เป็นผลงานจากการเฝ้าติดตามถ่ายภาพองค์ดาไลลามะ ผู้ทรงเป็นแรงบันดาลใจของนายไร มานานหลายสิบปี

นายไร ซึ่งเริ่มถ่ายภาพองค์ดาไลลามะ พระองค์ที่ 14 ของทิเบตเป็นครั้งแรกเมื่อปี 1975 ย้อนรำลึกถึงความหลังในตอนนั้นว่า เขาถูกผู้ถวายอารักขาความปลอดภัยขององค์ดาไลลามะสกัดไม่ให้เข้าไปถ่ายภาพพระองค์

"ผมพยายามสบตากับพระองค์ แล้วทูลขอถ่ายภาพ พระองค์ทรงยิ้มแล้วตรัสอนุญาต" นายไร เล่าให้บีบีซีฟัง

นับจากนั้นเขาก็ได้มีโอกาสถ่ายภาพองค์ดาไลลามะเรื่อยมา และได้พัฒนา "มิตรภาพอันแน่นแฟ้น" กับพระองค์

เมื่อเดือน มี.ค. 1959 ตอนที่กองทัพจีนใช้กำลังปราบปรามการลุกฮือของชาวทิเบต ส่งผลให้องค์ดาไลลามะ ทรงต้องลี้ภัยเข้าไปในอินเดีย ขณะที่พระองค์ทรงมีพระชนมายุราว 24 พรรษา

ขณะนั้น รัฐบาลอินเดียได้ถวายสถานะผู้ลี้ภัยแด่พระองค์ ทำให้ทรงประทับที่เมืองธรรมศาลา ทางภาคเหนือของอินเดีย และนับแต่นั้นเป็นต้นมาก็มีชาวทิเบตลี้ภัยเข้าไปอยู่ในเมืองนี้ราว 80,000 คน

ภาพด้านบนถ่ายไว้ได้ขณะที่องค์ดาไลลามะทรงอยู่ท่ามกลางชาวทิเบต รวมทั้งนักท่องเที่ยวต่างชาติ ในภาพพระองค์ทรงกำลังให้ศีลให้พรผู้หญิงคนหนึ่ง

นายไร บอกว่า "เวลาที่พระองค์มองคนทิเบต, พระเจ้า! คุณต้องเห็นด้วยตาตัวเอง! มันเหมือนเวลาที่คุณปู่คุณตามองลูกหลานด้วยความรัก"

เมื่อปี 2014 นายไร ตัดสินใจนำภาพถ่ายองค์ดาไลลามะหลายร้อยภาพที่เขาถ่ายเก็บไว้มารวบรวมเป็นหนังสือ ซึ่งเป็นผลงานที่เขาบอกว่าใช้เวลาเก็บรวบรวมมาเกือบ 40 ปี

ภาพถ่ายหลายภาพในหนังสือเล่มนี้ เผยให้เห็นองค์ดาไลลามะในอิริยาบถที่เป็นธรรมชาติ "ทรงโปรดเล่นกับสัตว์ต่าง ๆ - วันหนึ่งขณะที่ผมกำลังรอเข้าเฝ้า จู่ ๆ พระองค์ทรงปรากฏกายออกมาพร้อมกับแมวตัวหนึ่ง" นายไร เล่า

นายไร ยังได้มีโอกาสเข้าไปถ่ายภาพในงานฉลองพระชนมายุ 80 พรรษาขององค์ดาไลลามะ ที่จัดขึ้นในเมืองธรรมศาลาเมื่อปี 2015 ซึ่งในงานมีพี่น้องของพระองค์มาร่วมด้วย และตอนนั้นองค์ดาไลลามะทรงแนะนำพี่ชายของพระองค์ (ภาพบน) ต่อแขกในงานอย่างมีอารมณ์ขันว่า "จอมสร้างปัญหา"

ในหน้าคำนำของหนังสือเล่มนี้ นายไร ยังระบุถึงสิ่งที่ทำให้เขารู้สึกประทับใจไม่รู้ลืมก็คือ พระจริยวัตรที่อ่อนโยน สง่างาม สมถะ และเต็มไปด้วยความงดงามขององค์ดาไลลามะ

เขายังระบุว่า แม้พระองค์จะอยู่ในสถานะที่สูงส่ง แต่พระจริยวัตรที่เรียบง่ายและไม่ถือพระองค์ ก็ทำให้เขารู้สึกเท่าเทียมกับพระองค์อย่างน่าประหลาดใจ

ภาพถ่ายในหนังสือชุดนี้ ยังเผยให้เห็นองค์ดาไลลามะ ทรงทำกิจกรรมที่คนทั่วไปอาจไม่เคยมีโอกาสได้เห็น เช่น การซ่อมโทรทัศน์ หรือการทำสวน ซึ่งนายไรบอกว่าเป็นกิจกรรมที่พระองค์ทรงทำเองอยู่เสมอ

หนึ่งในสถานที่โปรดขององค์ดาไลลามะคือสวนภายในที่ประทับ ซึ่งทรงปลูกต้นไม้นานาชนิด

ภาพทั้งหมดเป็นส่วนหนึ่งของหนังสือเรื่อง A God in Exile: The Fourteenth Dalai Lama ของ รากู ไร ตีพิมพ์โดยสำนักพิมพ์ Roli Books