บีบีซีไม่พบหลักฐานใด ๆ ตามคำอ้างของทรัมป์ว่า การอภัยโทษของไบเดนและการใช้ปากกาอัตโนมัติจะทำให้คำสั่งเป็น "โมฆะ"

ประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ของสหรัฐฯ กล่าวว่า คำสั่งอภัยโทษที่ลงนามโดยอดีตประธานาธิบดีโจ ไบเดน "หลายคำสั่ง" เป็นโมฆะ เพราะเป็นการลงนามโดยใช้ปากกาอัตโนมัติ ที่เรียกว่า "ออโตเพน" (autopen) ซึ่งเป็นอุปกรณ์ที่ใช้ในการสร้างลายเซ็นของบุคคลแทนการลงนามจริงด้วยมือ

อย่างไรก็ตาม ข้ออ้างดังกล่าวของทรัมป์ที่ถูกโพสต์บน ทรูธ โซเซียล ซึ่งเป็นสื่อสังคมออนไลน์ของเขา ไม่ได้แสดงหลักฐานอะไรเพิ่มเติม

บีบีซี เวริฟาย ได้ตรวจพบหลักฐานหลายกรณีที่แสดงให้เห็นว่า ไบเดนเซ็นคำสั่งด้วยมือของตัวเอง หาใช่ด้วยออโตเพน

ทั้งนี้ ลายเซ็นตัวอย่างของประธานาธิบดีถูกใช้ในเอกสารต่าง ๆ ของรัฐบาลเมื่อเอกสารเหล่านั้นต้องถูกเก็บรักษาไว้ในเฟเดอรัล เรจิสเตอร์ (Federal Register) หรือคลังข้อมูลอิเล็กทรอนิกส์ (digital archive) โดยนี่เป็นวิถีปฏิบัติโดยทั่วไปทั้งภายใต้รัฐบาลทรัมป์และรัฐบาลไบเดน

ผู้เชี่ยวชาญด้านกฎหมายยังบอกกับทีมงานบีบีซีเวริฟายด้วยว่า ไม่มีข้อห้ามใด ๆ ทางกฎหมายของสหรัฐฯ ที่จะทำให้คำสั่งอภัยโทษที่ลงนามโดยออโตเพนเป็นโมฆะ

ไบเดนใช้ออโตเพนในการลงนามอภัยโทษหรือไม่

บนแพลตฟอร์มทรูธ โซเชียล ทรัมป์กล่าวว่า "การอภัยโทษที่ โจ ไบเดน ซึ่งง่วงเหงาหาวนอนได้มอบให้คณะกรรมการอันธพาลการเมืองที่ไม่ได้รับเลือกและคนอื่น ๆ อีกมากมายนั้น ถือเป็นอันโมฆะ ว่างเปล่า และไม่มีผลบังคับหรือผลใด ๆ อีกต่อไป เนื่องจากความจริงที่ว่า มันเป็นการลงนามโดยใช้ออโตเพน พูดอีกอย่างก็คือ โจ ไบเดน ไม่ได้ลงนามในเอกสารดังกล่าว แต่ที่สำคัญกว่านั้นก็คือ เขาไม่รู้เรื่องอะไรเกี่ยวกับเอกสารเหล่านี้เลย!"

อย่างไรก็ตาม ทรัมป์ไม่ได้ระบุว่าเขาหมายถึงการอภัยโทษใดบ้าง แต่ก่อนหน้านี้เขาเคยอ้างถึงคณะกรรมการสอบสวนเหตุจลาจลบุกอาคารรัฐสภาสหรัฐฯ เมื่อวันที่ 6 ม.ค. (2021) ว่าเป็น คณะกรรมการที่ไม่ได้รับเลือก (unselect committee) นอกจากนี้เขายังวิพากษ์วิจารณ์ไบเดนที่มีคำสั่งอภัยโทษให้กับสมาชิกในครอบครัวตัวเองอีกด้วย

บีบีซีเวริฟายได้ตรวจสอบภาพถ่ายของไบเดนภายในทำเนียบขาว รวมทั้งรูปภาพอื่น ๆ ที่โพสต์บนบัญชีเอ็กซ์อย่างเป็นทางการของทำเนียบขาว และได้พบตัวอย่างจำนวนหนึ่งที่แสดงให้เห็นว่าเขาลงนามด้วยมือของตัวเอง

ในเดือน ต.ค. 2022 มีภาพถ่ายไบเดนขณะที่เขาลงนามในคำสั่งอภัยโทษแก่ผู้ที่ถูกคุมขังฐานครอบครองกัญชา

ในปีเดียวกัน เขายังลงนามในการอภัยโทษสำหรับผู้กระทำความผิดที่ไม่รุนแรงหรือฐานลหุโทษ

ขณะที่ในเดือน พ.ค. ปีที่แล้ว สำนักข่าวซีเอ็นเอ็นได้รายงานว่า เขาได้ลงนามในกฎหมายฉบับหนึ่งเพื่อขยายกองทุนด้านการบินของรัฐบาลกลางออกไปเป็นระยะเวลาหนึ่งสัปดาห์ โดยใช้ออโตเพน

บีบีซีเวริฟายได้สอบถามไปยังสำนักงานของไบเดนเพื่อขอบันทึกเกี่ยวกับการใช้ออโตเพน และได้สอบถามไปยังทำเนียบขาวเพื่อขอหลักฐานตามคำกล่าวอ้างของทรัมป์แล้ว

ดูเหมือนว่าทรัมป์จะได้รับอิทธิพลทางความคิดจาก Oversight Project ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของมูลนิธิ Heritage Foundation ซึ่งเป็นสถาบันคลังสมองอนุรักษนิยม ที่อ้างว่าการอภัยโทษของไบเดนในวันที่ 19 ม.ค. ให้กับสมาชิกในครอบครัวบางคนและบุคคลทางการเมืองจำนวนหนึ่ง เช่น ดร.แอนโทนี ฟอซี ล้วนลงนามด้วยออโตเพน

ทีมงานบีบีซีเวริฟายได้สอบถามไปยังมูลนิธิ Heritage Foundation เกี่ยวกับการดำเนินการดังกล่าวไปแล้ว ก่อนหน้านี้ มูลนิธิแห่งนี้ได้เน้นย้ำถึงเอกสารต่าง ๆ ของไบเดน ซึ่งพวกเขาอ้างว่า ไบเดนลงนามด้วยออโตเพน รวมถึงเน้นถึงภาพถ่ายเอกสารจากหน้าจอที่ได้รับจากเฟเดอรัล เรจิสเตอร์ (Federal Register)

สำหรับเฟเดอรัล เรจิสเตอร์ (Federal Register) ถือเป็นแหล่งเผยแพร่และตีพิมพ์เอกสารทางการรายวันต่าง ๆ เกี่ยวกับประธานาธิบดี และเอกสารราชการต่าง ๆ ซึ่งทั้งหมดใช้ลายเซ็นมาตรฐานจากตัวอย่างลายเซ็นเดียวกัน

โฆษกจากสำนักหอจดหมายเหตุแห่งชาติสหรัฐฯ เปิดเผยกับเว็บไซต์ Snopes ที่ทำหน้าที่ตรวจสอบข่าวปลอมว่า "ในช่วงเริ่มต้นการบริหารของแต่ละรัฐบาล ทำเนียบขาวจะส่งตัวอย่างลายเซ็นของประธานาธิบดีไปยัง เฟเดอรัล เรจิสเตอร์ (Federal Register) ซึ่งจะใช้ลายเซ็นดังกล่าวเพื่อสร้างภาพกราฟิกสำหรับเอกสารทั้งหมดของประธานาธิบดีที่เผยแพร่ใน เฟเดอรัล เรจิสเตอร์ (Federal Register)"

ทีมข่าวบีบีซีได้ตรวจสอบคลังเอกสารของประธานาธิบดีที่เก็บรวบรวมโดยเฟเดอรัล เรจิสเตอร์ ในช่วงรัฐบาลทรัมป์ทั้งสองสมัย และพบว่าล้วนมีลายเซ็นแบบเดียวกันบนเอกสารต่าง ๆ นี่รวมถึงการลงนามอภัยโทษของทรัมป์แก่บรรดาผู้ก่อการจลาจลในวันที่ 6 ม.ค. 2021 ด้วย

ทั้งนี้ มีวิดีโอที่แสดงให้เห็นว่าในเดือน ม.ค. ทรัมป์ได้ลงนามประกาศอภัยโทษเหล่านี้ด้วยมือ

ขณะเดียวกัน กระทรวงยุติธรรมสหรัฐฯ ยังเผยแพร่ประกาศการอภัยโทษของประธานาธิบดีด้วย ซึ่งทีมงานบีบีซีได้สอบถามว่า เอกสารเหล่านี้ถูกจัดเก็บไว้อย่างไร

เอกสารที่ลงนามด้วยปากกาอัตโนมัติมีผลผูกพันทางกฎหมายหรือไม่ ?

ผู้เชี่ยวชาญด้านกฎหมายที่พูดคุยกับทีมข่าวบีบีซีบอกว่า ตามกฎหมายของสหรัฐฯ ไม่ได้มีการระบุว่า เอกสารราชการที่ลงนามโดยประธานาธิบดี รวมทั้งคำสั่งอภัยโทษ จะไม่มีผลผูกพันทางกฎหมายหากลงนามโดยใช้ออโตเพน

แอนดรูว์ โมราน ศาสตราจารย์ด้านการเมืองจากมหาวิทยาลัยลอนดอนเมโทรโปลิแทน ระบุว่า ประธานาธิบดีคนก่อน ๆ ก็เคยใช้ออโตเพนมาก่อนเช่นกัน

"ไม่ใช่เรื่องแปลกที่จะมีการใช้ออโตเพนลงนามบนเอกสารราชการที่มีความสำคัญรองลงมาด้วย" เขาระบุ

"อย่างไรก็ตาม ผมคงจะคิดว่า บางสิ่งที่สำคัญอย่างการอภัยโทษของไบเดน คงมีการลงนามด้วยมือแน่ ๆ" เขากล่าว

ในบันทึกความเห็นจากกระทรวงยุติธรรมสหรัฐฯ ในช่วงรัฐบาลจอร์จ ดับเบิลยู บุช ปี 2005 ได้ระบุว่า ประธานาธิบดีไม่จำเป็นต้องลงนามกฎหมายใด ๆ ด้วยลายเซ็นด้วยมือเพื่อบังคับใช้เป็นกฎหมาย

"ประธานาธิบดีอาจลงนามในร่างกฎหมายตามความของมาตรา 1 หมวดที่ 7 โดยสั่งให้ผู้ใต้บังคับบัญชาลงนามของประธานาธิบดีลงในร่างกฎหมายดังกล่าว เช่น โดยใช้ปากกาอัตโนมัติ หรือ ออโตเพน" ข้อความในบันทึกดังกล่าวระบุ

แม้ว่าประธานาธิบดีจอร์จ ดับเบิลยู บุช ไม่ได้ใช้ออโตเพนด้วยตนเอง แต่ประธานาธิบดีบารัค โอบา มา เคยใช้มันในปี 2011

นอกจากนี้ในอดีต ยังมีประธานาธิบดีคนก่อน ๆ ที่ใช้ออโตเพนด้วย เช่น อดีตประธานาธิบดีจอห์น เอฟ เคนเนดี และแฮร์รี ทรูแมน

การประกาศอภัยโทษของประธานาธิบดีเป็นโมฆะได้หรือไม่ ?

ศาสตราจารย์เอริน เดลานีย์ ผู้อำนวยการศูนย์นานาชาติเพื่อรัฐธรรมนูญนิยมด้านประชาธิปไตย (Global Centre for Democratic Constitutionalism) ของมหาวิทยาลัยยูนิเวอร์ซิตี้ คอลเลจ ลอนดอน (UCL) ระบุว่า หนึ่งในความพยายามของทรัมป์ในการยกเลิกการอภัยโทษของไบเดนอาจจะเป็น "การละเมิดบรรทัดฐานรัฐธรรมนูญที่ไม่ได้เขียนไว้"

โดยเธอแย้งว่า ทรัมป์จะไม่สามารถดำเนินการยกเลิกการอภัยโทษนี้ได้ หากไม่ดำเนินคดีหรือดำเนินคดีซ้ำกับบุคคลที่ได้รับการคุ้มครอง

เธอกล่าวเสริมว่า การท้าทายทางกฎหมายต่อการอภัยโทษของไบเดนด้วยเหตุของการใช้ออโตเพนจะนำมาซึ่งการตั้งคำถามในหลายแง่มุมต่อการบริหารรัฐกิจของสหรัฐฯ ซึ่งใช้ลายเซ็นแบบอัตโนมัติ เช่น การผ่านกฎหมายของสภาคองเกรส และการลงนามในกฎหมายต่าง ๆ โดยประธานาธิบดี

ศ.โมราน กล่าวอีกว่า การที่ประธานาธิบดีจะเพิกถอนคำสั่งอภัยโทษที่ลงนามโดยประธานาธิบดีคนก่อนหน้า เป็นเรื่องที่เกิดขึ้นน้อยครั้งมาก

"จากประวัติศาสตร์ ตัวอย่างเดียวที่ฉันทราบคือช่วงปลายสมัยประธานาธิบดีแอนดรูว์ จอห์นสัน ในทศวรรษที่ 1860 เมื่อเขาออกคำสั่งอภัยโทษบางฉบับซึ่งถูกเพิกถอนก่อนที่จะได้รับการยอมรับ แต่นั่นก็เป็นเพียงจำนวนเล็กน้อยเท่านั้น" เขาอธิบาย

"หากเขา [ทรัมป์] ตัดสินใจว่าเขาต้องการลงโทษผู้คนที่ได้รับการอภัยโทษ เรื่องนี้จะจบลงที่ศาล และนั่นจะกลายเป็นจุดที่รัฐธรรมนูญจะถูกทดสอบอย่างแท้จริง" เขากล่าวทิ้งท้าย

รายงานเพิ่มเติมโดย ทามารา โควาเชวิค และ ชายัน ซาร์ดาริซาเดห์