ฮิซบอลเลาะห์จะเพลี่ยงพล้ำหรือไม่ หลังอิสราเอลเปิดการโจมตีทางอากาศครั้งใหญ่ในเลบานอน

23 ก.ย. 2024 เป็นวันแห่งการนองเลือดที่สุดในประวัติศาสตร์ของเลบานอน นับตั้งแต่กลุ่มฮิซบอลเลาะห์ทำสงครามกับอิสราเอลเมื่อปี 2006 เป็นต้นมา และนับตั้งแต่สิ้นสุดสงครามกลางเมืองเมื่อปี 1990

อิสราเอลเปิดฉากการโจมตีทางอากาศครั้งใหญ่ในพื้นที่ทางตอนใต้ของเลบานอน เมื่อช่วงเช้าวันจันทร์ที่ผ่านมา (23 ก.ย.) และโจมตีต่อเนื่องข้ามคืน เป็นเหตุให้มีผู้เสียชีวิตแล้ว 558 ราย ณ วันที่ 24 ก.ย. ตามการรายงานของกระทรวงสาธารณสุขเลบานอน

ต่อไปนี้คือบทวิเคราะห์สถานการณ์เบื้องต้นจากผู้สื่อข่าวบีบีซีในตะวันออกกลาง

อิสราเอลเชื่อว่าได้ทำให้ฮิซบอลเลาะห์อ่อนแอลงแล้ว แต่สงครามที่ทวีความรุนแรงขึ้นก็มาพร้อมความเสี่ยง

เจเรมี โบเวน บรรณาธิการข่าวต่างประเทศบีบีซี รายงานจากกรุงเยรูซาเล็ม

สงครามกำลังยกระดับขึ้นอย่างรวดเร็ว ซึ่งเป็นผลจากขนาดของการโจมตีทางอากาศของอิสราเอล

อิสราเอลเตือนพลเรือนให้ออกจากพื้นที่เป้าหมาย และพื้นที่เป้าหมายถัดไป คือหุบเขาเบกาวัลเลย์ในภูมิภาคตะวันออกเฉียงเหนือของเลบานอน ซึ่งเป็นฐานที่มั่นของกลุ่มฮิซบอลเลาะห์

อย่างไรก็ดี แม้กระทั่งก่อนหน้านี้ซึ่งสงครามยังไม่ทวีความรุนแรงขึ้น ก็มีชาวเลบานอนกว่า 1 แสนคน ที่ต้องอพยพออกจากบ้านเรือนเพราะการโจมตีของอิสราเอล โดยไม่มีทีท่าว่าพวกเขาจะได้กลับคืนสู่บ้าน

ตอนนี้เราได้เห็นสงครามที่ยกระดับขึ้นครั้งใหญ่หลวงที่ผลักดันโดยอิสราเอล

อาจเป็นได้ว่า อิสราเอลคำนวณว่าฮิซบอลเลาะห์กำลังอยู่ในจุดที่อ่อนแอในขณะนี้ จึงเป็นโอกาสสำหรับอิสราเอลที่จะสร้างความเสียหายเพิ่มเติมให้กับศัตรู และเพื่อเปลี่ยนภาพรวมของยุทธศาสตร์การรบทั้งในพื้นที่ภูเขาและเมืองชายแดนของทั้งสองประเทศ

ความขัดแย้งระหว่างอิสราเอลและฮิซบอลเลาะห์ดำเนินมาเป็นเวลาหลายทศวรรษแล้ว แต่สงครามครั้งล่าสุดของทั้งสองฝ่ายเริ่มขึ้นในวันรุ่งขึ้นหลังจากการโจมตีอิสราเอลของกลุ่มฮามาส เมื่อ 7 ต.ค. 2023

ฮิซบอลเลาะห์เริ่มก่อสงครามด้วยการยิงจรวดแบบจำกัดแต่ต่อเนื่องบริเวณชายแดน และพยายามตีวงล้อมกองทัพอิสราเอล และทำลายสิ่งปลูกสร้างของอิสราเอลตลอดจนประชาชน ชาวอิสราเอลราว 60,000 คน ถูกสั่งให้อพยพมายังพื้นที่ทางตอนกลางของประเทศ ในช่วงไม่กี่วันที่ผ่านมา การนำพลเรือนกลับสู่บ้านได้ถูกเพิ่มเป็นหนึ่งในเป้าหมายในสงครามของอิสราเอลแล้ว

สหรัฐอเมริกา สหราชอาณาจักร รวมถึงชาติพันธมิตรอื่น ๆ และนักวิจารณ์ของฝั่งอิสราเอลเชื่อว่า ความหวังเดียวของการลดอุณหภูมิวิกฤตการณ์ที่อันตรายนี้ได้ คือการบรรลุการหยุดยิงในฉนวนกาซา

ฮัสซัน นัสรัลเลาะห์ ผู้นำของฮิซบอลเลาะห์ กล่าวว่าการโจมตีอิสราเอลจะยังดำเนินต่อไปจนกว่าการหยุดยิงในกาซาจะเกิดขึ้น แต่ดูเหมือนว่ามีความชัดเจนแล้วว่าในจุดนี้ ทั้งฝ่ายผู้นำฮามาสและผู้นำของอิสราเอล ไม่มีใครที่พร้อมรับข้อตกลงที่สหรัฐฯ เป็นผู้กางแผนหยุดยิงขึ้นมาไว้บนโต๊ะ

สงครามนี้ได้รับการสนับสนุนอย่างล้นหลามจากประชาชน แม้ว่านายกรัฐมนตรี เบนจามิน เนทันยาฮู จะยังคงไม่ได้รับความนิยมในเขตการเลือกตั้งสำคัญ ๆ แต่คะแนนความนิยมจากสำรวจความคิดเห็นของเขาก็ดีขึ้น

ชาวอิสราเอลจำนวนมากยังคิดว่า เนทันยาฮูเป็นผู้นำที่น่าผิดหวัง เพราะเป็นคนกล่าวเท็จและทอดทิ้งตัวประกันในกาซา ดังนั้น เขาจึงเป็นบุคคลที่มีทั้งคนรักคนเกลียด แต่ก็ได้รับการสนับสนุนจากฝ่ายขวาในรัฐสภา ทำให้เขามีความมั่นคงทางการเมือง

การตัดสินใจของเขาในการรุกรานเลบานอนครั้งนี้มีความเสี่ยง

ในขณะที่ฮิซบอลเลาะห์บาดเจ็บ กลุ่มติดอาวุธนี้ยังมีศักยภาพอีกมากมายที่จะโจมตีกลับ และนั่นจึงเป็นเหตุให้ทั้งพันธมิตรและศัตรูของอิสราเอล กำลังเตรียมพร้อมกับสำหรับสถานการณ์ที่เลวร้ายที่สุด

ความสามารถของอิสราเอลในการต่อสู้กับฮิซบอลเลาะห์ยังไม่ชัดเจน

กลุ่มติดอาวุธฮิซบอลเลาะห์ทรงพลังกว่ากลุ่มฮามาสหลายเท่า ด้วยเหตุปัจจัยหลายอย่าง เช่น มีอาวุธที่ดีกว่ามาก ได้รับการฝึกฝนมาดีกว่า พวกเขาต่อสู้มาเป็นเวลาหลายปีในซีเรียให้กับประธานาธิบดีบาชาร์ อัล-อัสซาด ดังนั้น นักรบกลุ่มฮิซบอลเลาะห์จึงมีประสบการณ์มากมาย

ในขณะที่ภูมิประเทศของกาซามีพื้นดินอ่อนนุ่มที่กลุ่มฮามาสมีเครือข่ายอุโมงค์ที่ถูกขุดขึ้นมาจากทราย ในทางตอนใต้ของเลบานอนซึ่งเป็นพื้นที่ภูเขาและหิน ไม่เป็นที่สงสัยเลยว่าจะมีเครือข่ายอุโมงค์ของฮิซบอลเลาะห์เช่นกัน แต่เป็นอุโมงค์ที่ขุดเจาะจากหิน

อิสราเอลกำลังยินดีกับการโจมตีที่เกิดขึ้นโดยไม่มีใครคาดคิดครั้งนี้ แต่พวกเขากำลังคำนวณว่าจะบีบฮิซบอลเลาะห์อย่างไร ให้กลุ่มติดอาวุธนี้ถอยไปอยู่ในจุดที่ไม่สามารถแผลงฤทธิ์สร้างความเสี่ยงใด ๆ เพิ่มเติมหรือหนักขึ้นได้อีก

วิธีการเช่นนี้ อิสราเอลจะบรรลุเป้าหมายที่ต้องการให้ชาวอิสราเอลกว่า 60,000 คน ซึ่งต้องอพยพจากบ้านเรือนกลับไปยังบ้านของพวกเขาทางตอนเหนือของอิสราเอลได้หรือไม่ และจะผลักดันกลุ่มฮิซบอลเลาะห์ออกจากเขตชายแดน ตลอดจนทำลายฐานทางการทหารในบริเวณดังกล่าวลงได้หรือไม่ ?

นี่เป็นคำถามชุดใหญ่เกี่ยวกับความสามารถของอิสราเอลที่จะทำเป้าหมายทั้งหมดนี้ให้สำเร็จ หากว่ากลุ่มฮิซบอลเลาะห์ยังคงยิงจรวดข้ามแดนเข้าไปในอิสราเอล

ปฏิกิริยาจากฮิซบอลเลาะห์เงียบสงบอย่างน่าประหลาด

พอล อดัมส์ ผู้สื่อข่าวการทูตบีบีซี รายงานจากทางตอนเหนือของอิสราเอล

ในขณะที่อิสราเอลยังคงเดินหน้าโจมตีกลุ่มฮิซบอลเลาะห์อย่างเข้มข้นที่สุดนับตั้งแต่สงครามในปี 2006 ปฏิกิริยาของกลุ่มฮิซบอลเลาะห์กลับยังคงเงียบเชียบอย่างน่าประหลาด

มีรายงานว่า จรวดราว 250 ลูกถูกยิงเข้าไปในพื้นที่ทางตอนเหนือของอิสราเอลเมื่อวันจันทร์ ซึ่งถือว่าเป็นจำนวนที่น้อยมากจากขีดความสามารถที่กลุ่มฮิซบอลเลาะห์มี

ฮิซบอลเลาะห์ยังคงหลีกเลี่ยงการใช้ขีปนาวุธขนาดใหญ่และอาวุธที่ยิงได้ระยะไกลกว่านี้ในขณะนี้

นี่เกือบจะไม่ใช่ “การต่อสู้ที่ไม่สิ้นสุดเพื่อการชำระบัญชี” ที่นายนาอิม กัสเซม รองหัวหน้ากลุ่มฮิซบอลเลาะห์ ขู่ไว้เมื่อวันอาทิตย์ที่ผ่านมา แต่อย่างใด

ทั้งหมดนี้ทำให้เกิดคำถามว่า ฮิซบอลเลาะห์ไม่ต้องการหรือไม่สามารถปล่อยอาวุธขนาดใหญ่ของตนออกมาได้จริง ๆ กันแน่

หนังสือพิมพ์เยดิโอธ อาโรนอธ (Yedioth Ahronoth) รายงานโดยอ้างแหล่งข่าวทางการที่ไม่ระบุชื่อว่า อิสราเอลได้ “ก้าวไปข้างหน้าครั้งใหญ่สู่ตะวันกลางที่แตกต่างออกไป ซึ่งกลุ่มฮิซบอลเลาะห์ดูต่างไปจากเดิมอย่างสิ้นเชิง”

อิสราเอลรู้สึกอย่างแน่นอนว่าได้จัดการกับกลุ่มฮิซบอลเลาะห์หลายครั้งในช่วงสัปดาห์ที่ผ่านมา ทั้งการสังหารผู้นำของกลุ่มติดอาวุธนี้ และการทำให้ความสามารถในการบังคับบัญชาและการควบคุมเสียหายอย่างรุนแรง

ฮิซบอลเลาะห์อาจจะขาดความสามารถในการตอบโต้ได้อย่างมีประสิทธิภาพ หรือไม่ก็เป็นไปได้ว่า ฮิซบอลเลาะห์และอิหร่านที่หนุนหลังอยู่นั้น ได้ตัดสินใจที่จะรักษาขุมกำลังในการต่อสู้ไว้ โดยหวังว่าจะผ่านพ้นวิกฤตครั้งล่าสุดไปได้

อิสราเอลโจมตีทางอากาศในเลบานอน เรารู้อะไรแล้วบ้าง

อิสราเอลเปิดการโจมตีทางอากาศมุ่งเป้ากลุ่มติดอาวุธฮิซบอลเลาะห์ในพื้นที่ทางตอนใต้ของเลบานอน ด้วยขีปนาวุธจำนวนมากเมื่อวันจันทร์ (23 ก.ย.) และโจมตีต่อเนื่องข้ามคืน ทำให้มีผู้เสียชีวิตแล้ว 558 ราย ในจำนวนนี้เป็นเด็ก 50 ราย และบาดเจ็บอีก 1,538 ราย ตามรายงานล่าสุดของกระทรวงสาธารณสุขเลบานอน ในวันนี้ (24 ก.ย.)

การโจมตีดังกล่าวถือเป็นวันที่นองเลือดมากที่สุดของเลบานอน นับตั้งแต่สิ้นสุดสงครามกลางเมืองเมื่อปี 1990

สื่อท้องถิ่นเลบานอน ระบุว่า การโจมตีระลอกแรกเกิดขึ้นในเวลา 6.30 น. ของวันจันทร์ ตามเวลาท้องถิ่น

“มันน่ากลัวมาก ขีปนาวุธหลายลูกบินข้ามหัวเราไป เราตื่นขึ้นมาด้วยเสียงระเบิด เราไม่คิดเลยว่ามันจะเกิดขึ้น” ผู้หญิงรายหนึ่งระบุ

ชาวเลบานอนหลายพันครอบครัวต้องอพยพหนีตาย ขณะที่ทางการอิสราเอลบอกว่า การโจมตีครั้งนี้พุ่งเป้าไปยังที่มั่นของกลุ่มฮิซบอลเลาะห์ 1,300 แห่ง ที่สร้างขึ้นมาตั้งแต่สงครามในปี 2006

ขณะเดียวกันกลุ่มฮิซบอลเลาะห์ก็ได้ยิงจรวดตอบโต้กว่า 200 ลูก เข้าใส่พื้นที่ทางตอนเหนือของอิสราเอล ซึ่งมีรายงานว่ามีผู้บาดเจ็บ 2 คน จากการถูกสะเก็ดระเบิดและอาวุธ

นายอันโตนิโอ กูเตอร์เรส เลขาธิการองค์การสหประชาชาติ แสดงความกังวลต่อสถานการณ์ที่กำลังยกระดับขึ้นดังกล่าว และระบุว่าเขาไม่ต้องการให้เลบานอน “กลายเป็นกาซาอีกแห่ง”

เมืองและหมู่บ้านหลายแห่ง ตลอดจนพื้นที่โล่งหลายจุด ทางตอนใต้ของเลบานอน ตกเป็นเป้าหมายการโจมตีตลอดทั้งวันจันทร์ รวมทั้งพื้นที่ทางตะวันออกของเลบานอน ตามการรายงานของสื่อเนชันแนล นิวส์ เอเจนซี หรือ NNA สื่อของทางการเลบานอน ขณะที่ในช่วงเย็น มีรายงานว่าอาคารในเขตเบียร์ อัล-อาเบด ทางชานเมืองตอนใต้ของกรุงเบรุต ถูกโจมตีด้วยขีปนาวุธหลายลูก

แหล่งข่าวจากฝ่ายความมั่นคงของเลบานอนระบุว่า การโจมตีได้มุ่งเป้าไปที่นายอาลี การากี ผู้บัญชาการสูงสุดของกลุ่มฮิซบอลเลาะห์ ซึ่งอยู่ทางตอนใต้ของเลบานอน อย่างไรก็ตาม ไม่เป็นที่แน่ชัดว่าเขาเสียชีวิตจากการโจมตีหรือไม่ ขณะที่สื่อของฮิซบอลเลาะห์รายงานว่า การากี “สบายดี” และ “ย้ายไปอยู่ในพื้นที่ปลอดภัยแล้ว”

ถนนจากทางตอนใต้ของเลบานอนไปยังกรุงเบรุตเต็มไปด้วยความแน่นขนัด เนื่องจากผู้คนพยายามออกจากพื้นที่อย่างเร่งด่วนท่ามกลางการโจมตี หลังจากได้รับข้อความเสียงและข้อความจากทหารอิสราเอล เตือนให้พวกเขาออกห่างจากอาคารที่กลุ่มฮิซบอลเลาะห์เก็บอาวุธอยู่ทันที

นายซีอาด มาคารี รัฐมนตรีกระทรวงข้อมูลของเลบานอน ระบุว่าทางกระทรวงได้รับโทรศัพท์จากอิสราเอลให้เร่งอพยพผู้คนในอาคารที่กรุงเบรุต อย่างไรก็ตาม เขายืนยันว่าจะไม่ปฏิบัติตามสิ่งที่เขาเรียกว่า “สงครามจิตวิทยา”

ด้านนายนาจิบ มิกาติ นายกรัฐมนตรีเลบานอน ได้แจ้งกับคณะรัฐมนตรีว่า “การรุกรานของอิสราเอลต่อเลบานอน คือสงครามแห่งการทำลายล้างในทุกความหมายของถ้อยคำ”

“เรากำลังทำหน้าที่ในฐานะรัฐบาลเพื่อจะหยุดสงครามครั้งใหม่ของอิสราเอลและเพื่อหลีกเลี่ยงการตกอยู่ในสถานการณ์ที่ไม่แน่นอน” เขาระบุ