ฮิซบอลเลาะห์: เหตุการณ์เพจเจอร์ระเบิดที่เลบานอน เกิดจากอะไร ใครอยู่เบื้องหลัง ?

มีผู้เสียชีวิต 9 คน รวมถึงเด็ก หลังเพจเจอร์ที่กลุ่มติดอาวุธฮิซบอลเลาะห์ใช้สื่อสารเกิดระเบิดทั่วประเทศเลบานอน รัฐมนตรีว่าการกระทรวงสาธารณสุขของประเทศกล่าว

เอกอัครราชทูตอิหร่านประจำประเทศเลบานอนเป็นหนึ่งในผู้บาดเจ็บทั้ง 2,800 คนจากเหตุระเบิดพร้อมกันในกรุงเบรุตและในหลายภูมิภาคอื่น ๆ

ฮิซบอลเลาะห์ ซึ่งเป็นกลุ่มที่ได้รับการสนับสนุนจากอิหร่าน ยืนยันว่าเพจเจอร์เหล่านี้เป็นของ "พนักงานจากหน่วยและสถาบันต่าง ๆ ของฮิซบอลเลาะห์" พร้อมกับยืนยันว่ามีนักรบ 8 คน เสียชีวิต

กลุ่มติดอาวุธได้กล่าวโทษอิสราเอลว่าเป็นผู้ก่อเหตุ “การรุกรานทางอาชญากรรม” นี้ และให้คำมั่นว่าจะมอบ "การล้างแค้นอย่างยุติธรรม" คืนให้ ขณะที่กองทัพอิสราเอลปฏิเสธที่จะแสดงความคิดเห็น

ไม่กี่ชั่วโมงก่อนเกิดเหตุระเบิด คณะรัฐมนตรีความมั่นคงของอิสราเอลระบุว่าการหยุดการโจมตีของฮิซบอลเลาะห์ทางตอนเหนือของประเทศเพื่อให้ผู้พลัดถิ่นสามารถกลับบ้านได้อย่างปลอดภัยนั้นเป็นเป้าหมายอย่างเป็นทางการของสงครามในกาซา

ที่ผ่านมา มีการยิงต่อสู้ข้ามพรมแดนอิสราเอล-เลบานอนแทบทุกวัน นับตั้งแต่วันหลังจากสงครามระหว่างอิสราเอลและฮามาสในฉนวนกาซาเริ่มขึ้นเมื่อวันที่ 7 ต.ค.

ฮิซบอลเลาะห์กล่าวว่า พวกเขากำลังดำเนินการสนับสนุนกลุ่มชาวปาเลสไตน์ที่ได้รับการหนุนหลังจากอิหร่าน ซึ่งทั้งสองกลุ่มถูกอิสราเอล สหราชอาณาจักร และประเทศอื่น ๆ ระบุว่าเป็นองค์กรก่อการร้าย

โฆษกของสหประชาชาติกล่าวว่าพัฒนาการล่าสุดในเลบานอนนั้น "น่ากังวลอย่างยิ่ง โดยเฉพาะอย่างยิ่ง เนื่องจากเหตุการณ์นี้เกิดขึ้นในบริบทที่มีความไม่แน่นอนสูง"

เหตุที่เกิดขึ้นเมื่อคืนวันอังคารที่ผ่านมา ทำให้ชาวเลบานอนหลายคนอยู่ในสภาวะช็อกและไม่อยากเชื่อกับสิ่งที่เกิดขึ้น บางคนไม่สามารถทำใจยอมรับเหตุการณ์ที่ไม่เคยเกิดขึ้นมาก่อนในแง่ของทั้งขนาดและลักษณะได้

ฮิซบอลเลาะห์กล่าวว่ามีเพจเจอร์จำนวนหนึ่งซึ่งเป็นอุปกรณ์ที่ทางกลุ่มพึ่งพาอย่างมากสำหรับใช้สื่อสาร เพื่อหลีกเลี่ยงความเสี่ยงที่โทรศัพท์มือถือจะถูกแฮ็กหรือถูกติดตาม ได้เกิดระเบิดขึ้นในเวลาประมาณ 15:30 น. ตามเวลาท้องถิ่น ในกรุงเบรุตและพื้นที่อื่น ๆ อีกหลายแห่ง

หนึ่งในวิดีโอจากกล้องวงจรปิดแสดงให้เห็นการระเบิดในกระเป๋าหรือกระเป๋ากางเกงของชายคนหนึ่งในซุปเปอร์มาร์เก็ต จากนั้นเขาก็ล้มลงไปบนพื้นและร้องด้วยความเจ็บปวด ขณะที่ผู้ซื้อคนอื่นวิ่งหนีเอาตัวรอด

หลายชั่วโมงหลังจากนั้น รถพยาบาลยังคงเร่งรีบไปยังโรงพยาบาลที่เต็มไปด้วยผู้บาดเจ็บ ซึ่งรัฐมนตรีว่าการกระทรวงสาธารณสุขกล่าวว่ามีผู้บาดเจ็บ 200 รายที่อยู่ในอาการวิกฤติ ขณะที่ภายนอกโรงพยาบาล ญาติ ๆ รอคอยอย่างมีความหวังที่จะได้รับข่าวสาร

ศูนย์การแพทย์ LAU ในเขตอัชราฟิเยห์ (Ashrafieh) ของกรุงเบรุตปิดประตูทางเข้าหลัก และจำกัดจำนวนผู้ที่เข้าไป “สถานการณ์นี้มีความอ่อนไหวอย่างมากและบางภาพที่เห็นก็น่ากลัวเกินไป” เจ้าหน้าที่คนหนึ่งบอกกับบีบีซี

เขากล่าวว่าบาดแผลส่วนใหญ่อยู่บริเวณเอว ใบหน้า ดวงตา และมือ พร้อมเสริมว่า “ผู้บาดเจ็บหลายคนสูญเสียนิ้วมือ บางรายสูญเสียทุกนิ้ว”

ภรรยาของเอกอัครราชทูตอิหร่าน โมจตาบา อามานี กล่าวว่าเขาได้รับ "บาดเจ็บเล็กน้อย" จากเหตุระเบิด และขณะนี้เขามี "อาการดีขึ้น" ในโรงพยาบาล

สำนักงานสื่อของฮิซบอลเลาะห์ประกาศการเสียชีวิตของนักรบ 8 คน แต่ไม่ได้ให้รายละเอียดเกี่ยวกับสถานที่และสาเหตุ โดยระบุเพียงว่าพวกเขา "พลีชีพบนเส้นทางสู่เยรูซาเล็ม"

แหล่งข่าวใกล้ชิดกับกลุ่มบอกกับสำนักข่าวเอเอฟพีว่าลูกชายของสมาชิกรัฐสภาฮิซบอลเลาะห์ อาลี อัมมาร์ และลูกสาววัย 10 ขวบของสมาชิกฮิซบอลเลาะห์ในหุบเขาเบคา เป็นหนึ่งในผู้เสียชีวิต ต่อมาแหล่งข่าวกล่าวว่าลูกชายของสมาชิกรัฐสภาอีกคน ฮัสซัน ฟัดลัลเลาะห์ ได้รับบาดเจ็บ หลังจากรายงานในตอนแรกว่าเขาเสียชีวิต

มีผู้บาดเจ็บ 14 คนจากเหตุเพจเจอร์ระเบิดในประเทศเพื่อนบ้านอย่างซีเรีย ซึ่งฮิซบอลเลาะห์ต่อสู้เคียงข้างกองกำลังรัฐบาลในสงครามกลางเมืองของซีเรีย ตามรายงานขององค์กร Syrian Observatory for Human Rights ที่ตั้งอยู่ในสหราชอาณาจักร

"เราถือว่าศัตรูอย่างอิสราเอลต้องรับผิดชอบต่อการรุกรานที่เป็นอาชญากรรมนี้อย่างเต็มที่" ฮิซบอลเลาะห์กล่าวในแถลงการณ์เมื่อเย็นวันอังคาร

"ศัตรูที่ชั่วร้ายและอาชญากรนี้จะต้องได้รับการล้างแค้นอย่างยุติธรรมต่อการรุกรานอันเป็นบาปนี้อย่างแน่นอน ทั้งในที่ที่พวกเขาคาดถึง และไม่คาดถึง" แถลงการณ์เสริม

นายกรัฐมนตรีเลบานอน นาจิบ มิกาติ กล่าวโทษอิสราเอลสำหรับการระเบิด โดยกล่าวว่าการกระทำเหล่านี้เป็น "การละเมิดอธิปไตยของเลบานอนอย่างร้ายแรงและเป็นอาชญากรรมตามมาตรฐานทุกประการ"

รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศของอิหร่าน อับบาส อารัคชี กล่าวว่าเขาได้บอกกับรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศของเลบานอนว่าเขา "ประณามการก่อการร้ายของอิสราเอลอย่างรุนแรง"

สหรัฐฯ ซึ่งเป็นพันธมิตรใกล้ชิดของอิสราเอล ปฏิเสธว่าไม่มีส่วนเกี่ยวข้องใด ๆ และเรียกร้องให้อิหร่านไม่เพิ่มความตึงเครียด

ทางฮิซบอลเลาะห์ไม่ได้กล่าวว่าอะไรเป็นสาเหตุที่พวกเขาเชื่อว่าทำให้เพจเจอร์เกิดการระเบิดขึ้น

ด้านหนังสือพิมพ์ The Wall Street Journal อ้างแหล่งข่าวรายหนึ่งที่กล่าวว่า อุปกรณ์ที่ระเบิดเป็นส่วนหนึ่งของเพจเจอร์ล็อตใหม่ที่ฮิซบอลเลาะห์เพิ่งได้รับในช่วงไม่กี่วันที่ผ่านมา เจ้าหน้าที่ของฮิซบอลเลาะห์ยังบอกกับหนังสือพิมพ์ด้วยว่า บางคนรู้สึกว่าเพจเจอร์ร้อนขึ้นก่อนที่จะเกิดระเบิด

แบตเตอรี่ลิเธียมไอออนที่ร้อนเกินไปอาจติดไฟได้ แต่ผู้เชี่ยวชาญกล่าวว่าการเจาะระบบเพจเจอร์และทำให้มันร้อนเกินไปนั้น โดยปกติจะไม่ทำให้เกิดการระเบิดในลักษณะนี้

อดีตผู้เชี่ยวชาญด้านยุทโธปกรณ์ของกองทัพอังกฤษซึ่งไม่ขอเปิดเผยชื่อ บอกกับบีบีซีว่า เพจเจอร์เหล่านี้น่าจะถูกบรรจุด้วยวัตถุระเบิดทางทหารน้ำหนักระหว่าง 10-20 กรัม ซ่อนอยู่ในชิ้นส่วนอิเล็กทรอนิกส์ปลอม

เมื่ออุปกรณ์ได้รับการติดตั้งผ่านสัญญาณที่เรียกว่า "ข้อความตัวอักษรและตัวเลข" คนถัดไปที่ใช้เพจเจอร์จะเป็นผู้จุดชนวนวัตถุระเบิด ผู้เชี่ยวชาญกล่าว

ลีนา คาติบ นักวิเคราะห์ตะวันออกกลางจากแชทแธม เฮาส์ (Chatham House) ซึ่งเป็นสถาบันคลังสมองในสหราชอาณาจักรบอกกับบีบีซีว่า "อิสราเอลได้ดำเนินการโจมตีทางไซเบอร์ต่อฮิซบอลเลาะห์มาหลายเดือนแล้ว แต่การเจาะระบบครั้งนี้ถือว่ามีขนาดใหญ่ที่สุด"

นิโคลัส บลันฟอร์ด ผู้เชี่ยวชาญอาวุโสจากสภาแอตแลนติกในสหรัฐฯ ซึ่งประจำอยู่ในกรุงเบรุตกล่าวว่า “อิสราเอลสามารถทำให้นักรบฮิซบอลเลาะห์หลายร้อยคนหรืออาจเป็นพันคนกลายเป็นกองกำลังไร้ประสิทธิภาพภายในคราวเดียว และในบางกรณีอาจทำให้เกิดสภาพนั้นอย่างถาวร”

เขาเตือนว่าผู้นำของฮิซบอลเลาะห์จะต้อง “เผชิญกับแรงกดดันอย่างมากจากนักรบและผู้สนับสนุนให้ตอบโต้กลับอย่างหนัก” โดยอธิบายว่านี่เป็น "ช่วงเวลาที่อันตรายที่สุด" ในความขัดแย้งระหว่างฮิซบอลเลาะห์กับอิสราเอลตั้งแต่เดือน ต.ค. ปีที่แล้ว

แถลงการณ์ของกองทัพอิสราเอลเมื่อเย็นวันอังคารไม่ได้ให้ความเห็นเกี่ยวกับเหตุระเบิดของเพจเจอร์ แต่ระบุว่าผู้บัญชาการทหารสูงสุด พล.ท. เฮอร์ซี ฮาเลวี ได้ทำการประเมินสถานการณ์ร่วมกับผู้บัญชาการ โดยเน้นเรื่องความพร้อมทั้งในเชิงรุกและรับในทุกด้าน

แถลงการณ์ยังกล่าวว่าไม่มีการเปลี่ยนแปลงในแนวทางการป้องกันสำหรับสาธารณชนชาวอิสราเอล แต่ขอให้ประชาชนยังคงระมัดระวังและตื่นตัว

ก่อนหน้านี้ในวันเดียวกัน กองทัพอิสราเอลระบุว่าการโจมตีทางอากาศได้สังหาร "ผู้ก่อการร้ายฮิซบอลเลาะห์ 3 คนที่ปฏิบัติการในสถานที่ก่อการร้าย" ในพื้นที่บริด้า ใกล้พรมแดนของเลบานอนกับอิสราเอล

กระทรวงสาธารณสุขเลบานอนยืนยันว่ามีผู้เสียชีวิต 3 คนจากการโจมตีของอิสราเอล ขณะที่สำนักงานสื่อของฮิซบอลเลาะห์ระบุว่าได้ดำเนินการโจมตีด้วยขีปนาวุธและโดรน โดยมีเป้าหมายที่ทหารและฐานทัพของอิสราเอล

หน่วยความมั่นคงภายในของอิสราเอล ชิน เบท ยังกล่าวว่าได้ขัดขวางการโจมตีด้วยระเบิดของฮิซบอลเลาะห์ที่มีเป้าหมายเป็นอดีตเจ้าหน้าที่ความมั่นคงอาวุโสของอิสราเอล แต่ฮิซบอลเลาะห์ไม่ได้ให้ความเห็นเกี่ยวกับข้อกล่าวหานี้

เหตุการณ์นี้เกิดขึ้นในช่วงเวลาที่รัฐบาลอิสราเอลกำลังขู่จะเพิ่มความเข้มข้นในการปฏิบัติการทางทหารต่อฮิซบอลเลาะห์

เมื่อเช้าวันอังคาร คณะรัฐมนตรีความมั่นคงของอิสราเอลกำหนดให้เป้าหมายอย่างเป็นทางการของสงครามในกาซา คือ การส่งผู้พลัดถิ่นจำนวน 60,000 คนในภาคเหนือซึ่งได้รับผลกระทบจากการโจมตีของฮิซบอลเลาะห์ได้กลับบ้านอย่างปลอดภัย

รัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหม โยอาฟ กัลลันท์ กล่าวในการประชุมกับ อามอส โฮชไตน์ ผู้แทนของสหรัฐฯ เมื่อวันจันทร์ว่า หนทางเดียวในการนำผู้พลัดถิ่นกลับมาได้คือ "การดำเนินการทางทหาร"

“ความเป็นไปได้สำหรับการเจรจาข้อตกลงกำลังหมดลง เนื่องจากฮิซบอลเลาะห์ยังคงผูกมัดตัวเองกับฮามาส และปฏิเสธที่จะยุติความขัดแย้ง” คำแถลงจากสำนักงานของเขากล่าว

นับตั้งแต่ความรุนแรงทวีความรุนแรงขึ้นในเดือนตุลาคม 2023 มีผู้เสียชีวิตอย่างน้อย 589 คนในเลบานอน ซึ่งส่วนใหญ่เป็นนักรบฮิซบอลเลาะห์ ตามรายงานของกระทรวงสาธารณสุขเลบานอน

ในฝั่งอิสราเอล รัฐบาลระบุว่ามีพลเรือนถูกคร่าชีวิต 25 คน และสมาชิกกองกำลังรักษาความปลอดภัยเสียชีวิตแล้ว 21 คน