อนาคตของบุรุษขึ้นอยู่กับวิวัฒนาการยีนกำหนดเพศชนิดใหม่

การที่บุรุษเพศและมนุษยชาติทั้งหมดจะสามารถสืบเผ่าพันธุ์ต่อไปในอนาคตได้หรือไม่นั้น ขณะนี้ขึ้นอยู่กับความสามารถของผู้ชายที่จะมีวิวัฒนาการสร้างยีนกำหนดเพศแบบใหม่ ซึ่งจะมาทดแทนโครโมโซมวาย (Y) ที่กำลังใกล้จะสูญพันธุ์เข้าไปทุกขณะได้

ล่าสุดมีข่าวดีจากทีมนักวิทยาศาสตร์ ในสังกัดสถาบันวิจัยแห่งชาติญี่ปุ่นเพื่อสุขภาพและพัฒนาการของเด็ก (NRICHD) โดยพวกเขาได้ตีพิมพ์ผลการศึกษาล่าสุดลงในวารสาร PNAS ซึ่งระบุว่ามีสัตว์ฟันแทะอย่างน้อย 2 ชนิด ที่เป็นสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมเหมือนคนเรา สามารถจะมีวิวัฒนาการสร้างยีนกำหนดเพศแบบใหม่ขึ้นมาทดแทนโครโมโซมวายที่หายไปได้แล้ว

ศาสตราจารย์ เจนนี เกรฟส์ ผู้เชี่ยวชาญด้านพันธุศาสตร์จากมหาวิทยาลัยลาโทรบของออสเตรเลีย ได้อธิบายถึงงานวิจัยดังกล่าวในบทความที่เผยแพร่ทางเว็บไซต์ The Conversation ว่าปกติแล้วมนุษย์และสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมมีโครโมโซมเพศแบบ XY ซึ่งมีจำนวนยีนอยู่ไม่เท่ากัน โดยโครโมโซมวายนั้นมียีนอยู่น้อยกว่าถึง 16 เท่า และยังเต็มไปด้วยสายดีเอ็นเอที่มีรหัสวนซ้ำไปมาซึ่งไม่มีหน้าที่ใดเป็นพิเศษ

อย่างไรก็ตาม โครโมโซมวายนี้มียีนกำหนดเพศ SRY ที่โครโมโซมเอ็กซ์ไม่มี ซึ่งมันจะทำหน้าที่กระตุ้นให้ตัวอ่อนในครรภ์เริ่มสร้างอัณฑะเมื่อมีอายุได้ 12 สัปดาห์ อันจะนำไปสู่พัฒนาการอื่น ๆ ทั่วร่างกายที่ทำให้ตัวอ่อนเป็นเพศชาย

ก่อนหน้านี้นักวิทยาศาสตร์ทราบว่า โครโมโซมวายของสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมกำลังสูญเสียยีนสำคัญไปหลายร้อยตัว ตลอดช่วง 166 ล้านปีที่ผ่านมา ซึ่งหากสภาพการณ์ยังเป็นเช่นนี้ต่อไป โครโมโซมวายจะสูญสิ้นไปภายในเวลาอย่างเร็วอีกไม่กี่พันปีข้างหน้า หรือภายใน 11 ล้านปีเป็นอย่างช้า ส่งผลกระทบต่อการดำรงอยู่ของมนุษยชาติซึ่งสืบพันธุ์โดยอาศัยโครโมโซมเพศแบบดังกล่าว

นับว่าโชคดีที่ทีมนักวิทยาศาสตร์ญี่ปุ่นได้พบตัวอย่างของสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมจำพวกสัตว์ฟันแทะ 2 ชนิด ซึ่งสามารถสร้างยีนกำหนดเพศแบบใหม่ขึ้นมาทดแทนโครโมโซมวายที่หายไป ได้แก่หนูตุ่นสายพันธุ์ยุโรปตะวันออก (mole vole) และหนูฟานสายพันธุ์ญี่ปุ่น (spiny rat) อันเป็นความหวังว่ามนุษย์เราก็อาจมีวิวัฒนาการในแบบเดียวกับพวกมันได้

ศาสตราจารย์ อาซาโตะ คุโรอิวะ ผู้นำทีมวิจัยจากมหาวิทยาลัยฮอกไกโดของญี่ปุ่นบอกว่า แม้จะยังไม่แน่ใจว่าหนูตุ่นสายพันธุ์ยุโรปตะวันออกสืบพันธุ์และกำหนดเพศลูกหลานโดยไม่ใช้โครโมโซมวายได้อย่างไร แต่ในกรณีของหนูฟานสายพันธุ์ญี่ปุ่นซึ่งมีอยู่ถึง 3 ชนิดพันธุ์ที่ไม่เหลือโครโมโซมวายอยู่เลย ทีมผู้วิจัยพบว่ายีนส่วนใหญ่บนโครโมโซมวายเดิมของหนูตัวผู้ ถูกย้ายไปอยู่บนโครโมโซมตัวที่ 3 ใกล้กับยีน SOX9 ซึ่งเป็นยีนเกี่ยวกับเพศที่สำคัญตัวหนึ่ง

ด้วยเหตุที่มนุษย์จำเป็นต้องสืบพันธุ์ด้วยการอาศัยยีนสำคัญอย่างน้อย 30 ตัว ซึ่งถ่ายทอดแบบฝังมากับโครโมโซมวายในสเปิร์มของพ่อ การหาวิธีถ่ายทอดพันธุกรรมที่สามารถทดแทนโครโมโซมวาย โดยไม่ต้องสูญเสียยีนสำคัญชุดดังกล่าวไป จะช่วยให้บุรุษเพศและมนุษยชาติอยู่รอดต่อไปได้

อย่างไรก็ตาม ศ. เกรฟส์บอกด้วยว่า มีประเด็นที่น่าคิดถึงผลกระทบที่จะตามมาจากการถ่ายทอดพันธุกรรมแบบใหม่ นั่นคือหากมนุษย์ผู้ชายในแต่ละพื้นที่ของโลก ต่างมีวิวัฒนาการสร้างยีนกำหนดเพศแบบใหม่ขึ้นไม่เหมือนกัน การแข่งขันระหว่างยีนกำหนดเพศเหล่านี้อาจนำไปสู่กำเนิดของมนุษย์สายพันธุ์ใหม่หลากหลายสายพันธุ์ได้ ซึ่งปรากฏการณ์แบบนี้เกิดขึ้นในหนูฟานสายพันธุ์ญี่ปุ่นแล้ว

ดังนั้นโลกของเราในอีกไม่เกิน 11 ล้านปีข้างหน้า อาจจะมีมนุษย์สายพันธุ์ใหม่เกิดขึ้นหลากหลายสปีชีส์ หรือไม่ก็ไม่มีมนุษย์หลงเหลืออยู่เลยแม้แต่คนเดียว ซึ่งก็ขึ้นอยู่กับความสามารถของบุรุษเพศในการวิวัฒน์ยีนของตนเองเท่านั้น