รัฐบาลทหารเมียนมาประกาศใช้กฎหมายบังคับเกณฑ์ทหารพลเรือนชาย-หญิง

รัฐบาลทหารเมียนมา ประกาศใช้กฎหมายบังคับเกณฑ์ทหารแก่พลเรือนชายและหญิงเมื่อวันเสาร์ที่ 10 ก.พ. ที่ผ่านมา ท่ามกลางความระส่ำระส่ายทางการเมืองที่ยังเกิดขึ้นต่อเนื่อง

รัฐบาลชุดปัจจุบันของเมียนมา รัฐประหารยึดอำนาจจากรัฐบาลพลเรือนจากการเลือกตั้งเข้ามาเมื่อเดือน ก.พ. 2564 แต่ในช่วงไม่กี่เดือนมานี้ กองทัพเมียนมาประสบความพ่ายแพ้ยับเยินในการสู้รบหลายครั้งให้กับกองกำลังกลุ่มชาติพันธุ์และนักรบกลุ่มต่อต้านรัฐประหาร

การประกาศบังคับเกณฑ์ทหารจะบังคับใช้กับพลเมืองเมียนมาทั้งหญิงชาย สำหรับผู้ชาย ระบุช่วงอายุตั้งแต่ 18-35 ปี ส่วนผู้หญิงกำหนดไว้ที่ 18-27 ปี โดยจะต้องเข้ารับใช้กองทัพเป็นเวลาอย่างน้อย 2 ปี

รายละเอียดเพิ่มเติมเกี่ยวกับเกณฑ์และวิธีการยังไม่มีการเผยแพร่ออกมา แต่ในแถลงการณ์ของรัฐบาลทหารเมียนมาระบุว่า กระทรวงกลาโหม "จะออกข้อบังคับ มาตรการ ประกาศคำสั่ง การแจ้งเตือน และคำแนะนำ ที่จำเป็นออกมา"

ในช่วงหลายเดือนที่ผ่านมา กองทัพเมียนมา เผชิญกับความพ่ายแพ้อย่างหนักในการสู้รบกับฝ่ายต่อต้าน เมื่อปลายปีที่แล้ว กองกำลังภราดรภาพ (Brotherhood Alliance) ซึ่งประกอบไปด้วยทหารของกลุ่มชาติพันธุ์ 3 กลุ่ม และได้รับการสนับสนุนจากกลุ่มติดอาวุธอื่น ๆ ที่ต่อต้านรัฐบาล สามารถเข้าคุมพื้นที่บริเวณชายแดนด้านที่ติดกับจีนได้แล้ว พร้อมกับยึดถนนเส้นทางหลักที่ใช้ติดต่อค้าขายกับจีน ขณะที่เมื่อปลายเดือน ม.ค. กองทัพอาระกัน (AA) ระบุว่าสามารถยึดครองเมืองปาเลตวา (Paletwa) เมืองหนึ่งในรัฐชิน และเข้าควบคุมฐานทางการทหารแห่งสุดทายในเมืองปาเลตวาได้แล้ว

ก่อนหน้านี้ พล.อ.มินต์ ส่วย ประธานาธิบดีเมียนมา ซึ่งคณะรัฐประหารแต่งตั้ง ออกมาเตือนว่า ประเทศกำลังตกอยู่ในอันตรายต่อการแตกออกเป็นเสี่ยง ๆ หากรัฐบาลไม่สามารถดำเนินการให้การสู้รบอยู่ในการควบคุมได้

สำหรับกฎหมายเกณฑ์ทหารของเมียนมา เคยถูกเสนอขึ้นมาเมื่อปี 2010 แต่ไม่เคยมีการบังคับใช้จนถึงปัจจุบัน ภายใต้กฎหมายฉบับนี้ การบังคับเกณฑ์ทหารอาจขยายได้ถึง 5 ปี ในช่วงที่ประเทศอยู่ภายใต้ประกาศสถานการณ์ฉุกเฉิน โดยบุคคลที่ไม่ไปรายงานตัวตามหมายเรียกอาจถูกลงโทษจำคุกเท่ากับจำนวนปีที่ต้องเข้ารับการเกณฑ์ทหาร

ในปัจจุบันเมียนมาอยู่ภายใต้การประกาศสถานการณ์ฉุกเฉินแห่งรัฐ ซึ่งรัฐบาลทหารประกาศใช้มาตั้งแต่ปี 2564 เป็นต้นมา และเพิ่งถูกต่ออายุออกไปอีก 6 เดือน

นักวิเคราะห์บอกกับสำนักข่าวรอยเตอร์ว่า กองทัพเมียนมาหรือ "ทัตมาดอว์" (Tatmadaw) กำลังดิ้นรนในการรับสมัครบุคคลเข้ามาเป็นทหาร และเริ่มบังคับให้เจ้าหน้าที่ที่ไม่เป็นฝ่ายสู้รบออกไปรบในแนวหน้า

ซอ มิน ทุน โฆษกของกองทัพเมียนมา ให้สัมภาษณ์กับสื่อของทางการว่า "หน้าที่ในการป้องกันและปกป้องประเทศชาติ เป็นมากกว่าแค่หน้าที่ของทหาร แต่ยังรวมถึงพลเรือนทุกคน ดังนั้น ผมต้องการบอกทุกคนให้ปฏิบัติตามกฎหมายการรับราชการทหารของประชาชนฉบับนี้ อย่างภาคภูมิใจ"

เมียนมาตกอยู่ภายใต้การปกครองของระบอบทหารเป็นเวลา 50 ปี ก่อนเข้าสู่ประชาธิปไตยเมื่อปี 2554 แต่ประชาธิปไตยของเมียนมาดำเนินมาได้ราวหนึ่งทศวรรษ ก่อนที่กองทัพจะออกมารัฐประหารโค่นล้มรัฐบาลพลเรือนเมื่อวันที่ 1 ก.พ. 2564

นับตั้งแต่การรัฐประหาร ประเทศเมียนมาตกอยู่ในความระส่ำระส่ายและการสู้รบเกือบทุกพื้นที่ ทำให้มีผู้ที่พลัดถิ่นฐานมากกว่า 1 ล้านคน และเสียชีวิตหลายพันคน