นักวิทยาศาสตร์พบ อุรังอุตังมีทักษะทางการแพทย์เอาสมุนไพรพอกแผลจนหายสนิท

นักวิทยาศาสตร์พบเรื่องที่น่าทึ่ง เมื่อทราบว่า อุรังอุตังสุมาตราตัวหนึ่งในอินโดนีเซีย สามารถรักษาตัวเองได้ ด้วยการเคี้ยวใบ้ไม้สมุนไพรมาพอกแผลขนาดใหญ่บริเวณแก้มของมันจนหายสนิท

นี่เป็นครั้งแรกที่มีการบันทึกภาพสัตว์ป่าใช้พืชสมุนไพรในการรักษาบาดแผล

หลังจากนักวิจัยเห็นเจ้าอุรังอุตังที่มีชื่อว่า "รากุส" บรรจงพอกยาพืชที่แก้มที่เป็นแผล และก็หายดีภายในหนึ่งเดือน นักวิทยาศาสตร์บอกว่า พฤติกรรมดังกล่าวอาจสืบทอดมาจากบรรพบุรุษร่วมกันของมนุษย์และลิงที่ไม่มีหางขนาดใหญ่ (great apes)

"พวกมันเป็นญาติที่ใกล้ชิดที่สุดของเรา และสิ่งนี้ชี้ให้เห็นอีกครั้งถึงความคล้ายคลึงที่เรามีร่วมกัน พวกเรามีความคล้ายคลึงกันมากกว่าที่แตกต่างกัน" ดร.อิซาเบลลา ลอเมอร์ นักชีววิทยาจากสถาบันมักซ์พลังค์ ประเทศเยอรมนี หัวหน้าผู้เขียนงานวิจัยกล่าว

ทีมวิจัยในเขตอุทยานแห่งชาติกูนุงเลอเซอร์ ประเทศอินโดนีเซีย พบว่า รากุสที่มีแผลขนาดใหญ่ที่แก้มในเดือน มิ.ย. 2022

พวกเขาเชื่อว่ามันได้รับบาดเจ็บจากการต่อสู้กับอะรังอุตังตัวผู้คู่แข่ง เนื่องจากมันส่งเสียงร้องโวยวายที่เรียกว่า "เสียงร้องยาว" ในช่วงก่อนที่พวกเขาจะเห็นแผล

ทีมวิจัยเห็นเจ้ารากุสเคี้ยวก้านและใบของพืชชนิดหนึ่งที่เรียกว่า "อะการ์ คูนิง" (Akar Kuning) ซึ่งเป็นพืชที่มีสรรพคุณลดการอักเสบและฆ่าเชื้อแบคทีเรีย นอกจากนี้ ผู้คนในท้องถิ่นยังใช้เพื่อรักษาโรคมาลาเรียและเบาหวาน

เจ้ารากุสใช้เวลากว่าเจ็ดนาทีในการทาของเหลวที่ได้จากการเคี้ยวพืชนั้นไปที่แก้มของมันซ้ำ ๆ หลังจากนั้น มันก็นำใบที่เคี้ยวแล้วมาพอกปิดแผลจนมิด มันยังคงกินพืชชนิดนี้อย่างต่อเนื่องนานกว่า 30 นาที

ยาพอกและใบไม้เหล่านั้นดูเหมือนจะได้ผลอย่างวิเศษ นักวิจัยไม่เห็นสัญญาณของการติดเชื้อใด ๆ และแผลหายกลับมาเชื่อมกันภายในห้าวัน

หลังจากผ่านไปหนึ่งเดือน แผลของเจ้ารากุสก็หายเป็นปกติ

นักวิทยาศาสตร์สรุปว่า รากุส รู้ว่ามันกำลังทายาอยู่ เพราะโดยปกติอุรังอุตังแทบจะไม่กินพืชชนิดนี้เลย อีกทั้งเจ้ารากุสยังกินพืชชนิดนี้เป็นเวลานานเพื่อการรักษา

"มันทายาพอกซ้ำ ๆ และต่อมาก็ยังพอกด้วยเนื้อพืชที่มีเนื้อแข็งขึ้นอีก กรรมวิธีทั้งหมดนี้กินเวลานานพอสมควร ดังนั้นเราจึงคิดว่ามันตั้งใจทายา" ดร. ลอเมอร์อธิบาย

นอกจากนี้ นักวิจัยยังสังเกตเห็นรากุสพักผ่อนนานกว่าปกติ มากกว่าครึ่งวัน ซึ่งบ่งบอกว่ามันกำลังพยายามฟื้นฟูร่างกายหลังจากได้รับบาดเจ็บ

นักวิทยาศาสตร์รู้มาก่อนแล้วว่า ลิงวงศ์ลิงใหญ่ หรือ ลิงไม่มีหางขนาดใหญ่ ใช้ยาเพื่อรักษาตัวเอง

ย้อนกลับไปในช่วงทศวรรษที่ 1960 เจน กู๊ดดอลล์ นักชีววิทยา พบใบไม้ทั้งใบในอุจจาระของชิมแปนซี และมีการบันทึกภาพลิงวงศ์ลิงใหญ่กลืนใบไม้ที่มีสรรพคุณทางยา

แต่นักวิทยาศาสตร์ไม่เคยเห็นสัตว์ป่าใช้พืชพรรณพอกแผลมาก่อน

ดร. ลอเมอร์ บอกว่า เป็นไปได้ว่า นี่เป็นครั้งแรกที่รากุสทำการรักษาลักษณะนี้

"มันอาจจะสัมผัสแผลของมันโดยบังเอิญด้วยนิ้วมือที่ติดพืชชนิดนี้อยู่ และเนื่องจากพืชชนิดนี้มีสารบรรเทาอาการปวดที่ค่อนข้างแรง มันอาจจะรู้สึกบรรเทาอาการปวดได้ทันที ทำให้มันทายาซ้ำ ๆ อีก" เธอกล่าว

หรือมันอาจจะเรียนรู้วิธีนี้มาจากการสังเกตอุรังอุตังตัวอื่นในกลุ่มของมัน

ตอนนี้ นักวิจัยจะเฝ้าสังเกตอุรังอุตังตัวอื่น ๆ อย่างใกล้ชิด เพื่อดูว่าพวกมันมีทักษะทางการแพทย์แบบเดียวกับที่เจ้ารากุสแสดงให้เห็นหรือไม่

"ฉันคิดว่าในอีกไม่กี่ปีข้างหน้า เราจะค้นพบพฤติกรรมและความสามารถอื่น ๆ ที่คล้ายกับมนุษย์มากขึ้น" เธอกล่าวเสนอแนะ

ผลการวิจัยนี้ตีพิมพ์ในวารสารวิทยาศาสตร์ Scientific Reports