บทวิเคราะห์: นี่คือห้วงเวลาสำคัญที่อิหร่านได้เตรียมพร้อมรับมือไว้แล้ว

นี่คือช่วงเวลาชี้ชะตาสำหรับสาธารณรัฐอิสลามอิหร่าน

กระแสข่าวชะตากรรมของผู้นำสูงสุดแพร่สะพัดอย่างหนักนับตั้งแต่ช่วงเช้าวันเสาร์ เมื่อปรากฎเป็นที่แน่ชัดว่าทำเนียบผู้นำของเขาตกเป็นเป้าหมายในการโจมตีระลอกแรก

ภาพถ่ายดาวเทียมพบว่าบริเวณอาคารที่พักของเขาเสียหายอย่างหนัก

ทางการอิหร่านออกท่าทีแรกด้วยการระบุว่าเขาถูกนำตัวไปยังสถานที่ปลอดภัยแล้ว

จากนั้นก็มีข่าวว่าผู้นำศาสนาวัย 86 ปีผู้นี้จะกล่าวถ้อยแถลงผ่านสถานีโทรทัศน์แห่งรัฐ ทว่ากลับไม่มีสิ่งใดเกิดขึ้นจริง

ล่วงเข้าสู่ช่วงหัวค่ำ นายกรัฐมนตรีเบนจามิน เนทันยาฮู ของอิสราเอล ได้ประกาศผ่านการถ่ายทอดสดทางโทรทัศน์ว่า "มีสัญญาณหลายประการ" ที่บ่งชี้ว่าผู้นำสูงสุดของอิหร่านรายนี้ "ไม่มีชีวิตอยู่แล้ว"

รายงานหลายชิ้นในสื่อของอิสราเอลและสหรัฐฯ กล่าวว่ามีหลักฐานอันน่าเชื่อถือว่าเขาเสียชีวิตแล้วโดยอ้างอิงแหล่งข่าวเจ้าหน้าที่ที่ไม่เปิดเผยนาม

ในช่วงเวลาดังกล่าว เจ้าหน้าที่ทางการอิหร่านยังคงยืนกรานปฏิเสธเรื่องนี้อย่างต่อเนื่อง

ทว่า หลายชั่วโมงหลังจากที่ประธานาธิบดี โดนัลด์ ทรัมป์ ของสหรัฐฯ ประกาศข่าวดังกล่าวลงบนแพลตฟอร์มสื่อสังคมออนไลน์ของตน สถานีโทรทัศน์แห่งรัฐของอิหร่านก็ออกมายืนยันว่าคาเมเนอีถูกสังหารแล้ว

นี่คือห้วงเวลาแห่งความเป็นความตายในหน้าประวัติศาสตร์อันปั่นป่วนของสาธารณรัฐอิสลามอิหร่าน ทว่าบรรดาผู้นำทางศาสนาและผู้บัญชาการระดับสูงที่ทรงอำนาจที่สุดของประเทศได้เตรียมการรับมือกับเรื่องนี้ไว้แล้ว

พวกเขาได้ตระหนักถึงเรื่องนี้อย่างจริงจังในช่วงสงคราม 12 วันเมื่อเดือนมิถุนายนปีที่แล้ว

เพียงคืนแรกของการโจมตีระลอกแรก อิสราเอลสามารถลอบสังหารนักวิทยาศาสตร์ด้านนิวเคลียร์ได้ถึง 9 ราย พร้อมด้วยผู้บัญชาการด้านความมั่นคงอีกหลายนาย และในช่วงหลายวันหลังจากนั้น นักวิทยาศาสตร์ระดับสูงอีกหลายคนและผู้บัญชาการระดับแนวหน้าอย่างน้อย 30 นายก็ถูกสังหารตามไปด้วย

เหตุการณ์ดังกล่าวเป็นเครื่องยืนยันชัดเจนว่า อยาตอลเลาะห์ อาลี คาเมเนอี ก็อาจตกเป็นเป้าหมายของพวกเขาได้เช่นกัน

มีรายงานในเวลานั้นว่า คาเมเนอีซึ่งใช้ชีวิตอยู่แต่ในบังเกอร์หลบภัยพิเศษตลอดช่วงที่เกิดสงครามดังกล่าว ได้จัดทำบัญชีรายชื่อเจ้าหน้าที่ความมั่นคงที่สามารถก้าวขึ้นมารับตำแหน่งแทนได้ทันที เพื่อป้องกันไม่ให้เกิดสุญญากาศทางอำนาจในระดับผู้นำสูงสุด

และแม้กระทั่งก่อนหน้าการสู้รบเมื่อปีที่แล้ว มีรายงานว่าคาเมเนอีได้สั่งการให้สภาผู้เชี่ยวชาญซึ่งประกอบด้วยผู้นำทางศาสนาอาวุโสราว 88 คน ผู้มีหน้าที่คัดเลือกผู้นำสูงสุด เตรียมพร้อมรับมือกับทุกสถานการณ์ที่อาจเกิดขึ้น

หนังสือพิมพ์นิวยอร์กไทมส์รายงานว่าเขาได้คัดเลือก "ผู้นำทางศาสนาอาวุโส 3 คน" ไว้เป็นว่าที่ผู้สืบทอดตำแหน่งในกรณีที่เขาถูกลอบสังหาร

มีการคาดเดากันมานานหลายปีว่าใครจะเป็นผู้สืบทอดตำแหน่งของเขา โดยในจำนวนนั้นรวมถึงมอจตาบา บุตรชายของเขาด้วย

ในวันแรกนี้ ไม่ใช่เพียงแค่ผู้นำสูงสุดเท่านั้นที่เสียชีวิตจากการโจมตีทางอากาศและการโจมตีแบบมุ่งเป้า ทว่าบรรดาผู้ที่ยังคงอยู่ในตำแหน่งหรือผู้ที่ต้องก้าวขึ้นมารับบทบาทที่สูงขึ้น ย่อมต้องการส่งสารให้โลกรับรู้ว่าพวกเขายังคงกุมอำนาจไว้อย่างมั่นคง และการสืบทอดอำนาจจะเป็นไปอย่างไร้รอยต่อ

ถึงกระนั้นแล้ว การสิ้นสุดการปกครองยาวนาน 36 ปีของอยาตอลเลาะห์ก็ยังอาจสร้างความตกตะลึงอย่างหนักต่อกลุ่มผู้สนับสนุนของเขา โดยเฉพาะอย่างยิ่งบรรดาคนสนิทและพันธมิตรในกองกำลังพิทักษ์การปฏิวัติอิสลาม หรือ ไออาร์จีซี (IRGC) ซึ่งมีหน้าที่พิทักษ์รักษาตัวเขาและการปฏิวัติอิสลามทั้งในและนอกประเทศ

ทว่าในขณะเดียวกัน บีบีซีได้ตรวจสอบยืนยันคลิปวิดีโอหลายคลิปที่แสดงภาพกลุ่มประชาชนออกมาเฉลิมฉลองรายงานข่าวการเสียชีวิตของเขาตามท้องถนนในกรุงเตหะรานและเมืองคาราจ ซึ่งต่อมาพบว่าเป็นภาพเหตุการณ์จริง

คาเมเนอีนั้นไม่ไว้วางใจชาติตะวันตกอย่างลึกซึ้ง โดยเฉพาะอย่างยิ่งสหรัฐฯ รวมถึงเป็นปรปักษ์ต่ออิสราเอล และปกครองประเทศด้วยความเด็ดขาด พร้อมทั้งปราบปรามผู้เรียกร้องให้เกิดการปฏิรูปและสยบคลื่นการประท้วงที่ปะทุขึ้นระลอกแล้วระลอกเล่า

ในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา อิหร่านยังมีความขัดแย้งทางทหารโดยตรงกับอิสราเอลและสหรัฐฯ ขณะที่ในประเทศก็มีกระแสเรียกร้องการเปลี่ยนแปลงที่ดังกระหึ่มขึ้นจากประชาชนของตนเอง ส่งผลให้ผู้นำสูงสุดรายนี้ต้องเผชิญกับความท้าทายครั้งยิ่งใหญ่ที่สุด

ในช่วงเวลาที่บีบีซีลงพื้นที่กรุงเตหะรานเมื่อต้นเดือนที่ผ่านมา บรรยากาศในอิหร่านให้ความรู้สึกราวกับเป็นคนละประเทศ ที่นี่ยังคงมีบาดแผลคุกรุ่นจากความเจ็บปวดและความโกรธแค้นจากการใช้กำลังปราบปรามของเจ้าหน้าที่รัฐ ซึ่งถือว่าเลวร้ายที่สุดในประวัติศาสตร์ และคร่าชีวิตชาวอิหร่านไปหลายพันคน

เมื่อวาระการดำรงตำแหน่งผู้นำของคาเมเนอีต้องสิ้นสุดลงอย่างกะทันหัน คำถามต่าง ๆ ย่อมมุ่งเป้าไปที่ผู้สืบทอดอำนาจของเขา และจับตาดูว่าการเปลี่ยนผ่านอำนาจในระดับสูงสุดนี้ จะเป็นสัญญาณบ่งชี้ถึงการปรับเปลี่ยนทิศทางของสาธารณรัฐอิสลามที่มีอายุ 47 ปีแห่งนี้ด้วยหรือไม่

ทว่าไม่ว่าใครจะก้าวขึ้นมา เป้าหมายสูงสุดของพวกเขายังคงไม่เปลี่ยนแปลง นั่นคือการรักษาความอยู่รอดของระบอบที่เอื้อให้ผู้นำทางศาสนาและกองกำลังความมั่นคงอันทรงอิทธิพลยังคงกุมอำนาจต่อไปได้

ขณะเดียวกัน สงครามที่ยังห่างไกลจากจุดยุติ ก็กำลังเปิดฉากขึ้นในทิศทางที่ไม่อาจคาดเดา และเต็มไปด้วยภยันตราย