Русия таҳрим аз сӯйи кишварҳои ғарбиро 'ғайри қобили қабул' тавсиф кард

  • 19 Март, 2014
Image copyrightAP
Image caption Керрӣ "таҷовуз" ба Кримеро маҳкум карда ва Лавров "ҷазби" ин сарзаминро қонунӣ донистааст

Дар ҳоле ки вокуниш ба илҳоқи нимҷазираи Криме ба Русия идома дорад, вазири хориҷаи ин кишвар таҳрим Ғарбро маҳкум кардааст.

Ба гузориши вазорати умури хориҷаи Русия, Сергей Лавров, вазири хориҷа, дар тамоси телефунӣ бо Ҷон Керрӣ, ҳамтои омрикоии худ, таҳримҳои вазъшуда тавассути кишварҳои ғарбӣ дар вокуниш ба ҷудоии Криме аз Укройнро ғайримуваҷҷаҳ ва "ғайриқобили қабул" донистааст.

Бар асоси ин гузориш, оқои Лавров зимни дифоъ аз ҷудоии Криме аз хоки Укройн ва "ҷазби он" дар хоки Русия гуфтааст "сокинони Кроиме мунтабиқ бо қавонини байналмилалӣ ва маншури Созмони Милали Муттаҳид, аз ҳаққи интихоби озодонаи худ истифода кардаанд ва Русия ин интихобро муҳтарам мешуморад ва мепазирад."

Ҳамапурсии ҷудоии Криме аз Укройн ва илҳоқи он ба Русия рӯзи якшанбе дар ин бахш аз хоки Укройн баргузор шуд ва дар ҳоле ки ақаллияти укройнӣ ва тотори сокини Криме умдатан ин ҳамапурсиро таҳрим карда буданд, аксари қариб ба иттифоқи раъйдиҳандагон, ки аз аксарияти рустаборони Криме буданд, ба пайвастани Криме ба Русия раъй доданд.

Image copyrightAFP
Image caption Путин расман Кримеро ба Русия мулҳақ кард

Рӯзи гузашта Владимир Путин, раиси ҷумҳурии Русия, санади илҳоқи Криме ба Русияро бо намояндагони эъзомии порлумони ҷумҳурии худгардони Криме имзо кард ва дар суханоне дар порлумони Русия гуфт, ки лоиҳаи муъоҳидаи илҳоқи Кримеро барои баррасӣ ва тасвиб базудӣ ба порлумон ирсол хоҳад дошт ва ба ин тартиб ин санад ҷанбаи муъоҳидаи қонунӣ хоҳад ёфт.

Кишварҳои ғарбӣ бо истинод ба ин ки ҳамапурсӣ дар шароити ишғоли низомии Криме тавассути нерӯҳои русӣ ё шибҳинизомиёни тарафдори Русия сурат гирифт ва наҳваи баргузории он бо завобити байналмилалӣ мунтабиқ набуда ва бо қавонин Укройн муғойират доштааст, натиҷаи ҳамапурсиро ғайриқонунӣ дониста ва таҳримҳоеро алайҳи "таҷовузи Русия ба хоки Укройн" вазъ кардаанд.

Ба гуфтаи сухангӯйи вазорати хориҷаи Омрико ин кишвар бори дигар "иқдоми Русия др тасарруфи Криме"-ро ғайриқонунӣ аст. Ӯ гуфтааст "давлати Омрико ин тасарруфро қобили қабул талаққӣ намекунад ва Русия бояд бидонад, ки иқдоми он кишвар бидуни паёмад нахоҳад буд." Сухангӯйи вазорати хориҷа дар мавриди ин паёмадҳо гуфтааст, ки "таҳримҳое ҷадид алайҳи Русия дар дасти баррасӣ аст ва гузинаҳои мухталиф ҳамчунон барҷост".

Image copyrightAP
Image caption Бисёре аз рустаборони Криме аз тасмими Путин ба илҳоқи Криме истиқбол карданд.

Пештар Ҷон Керӣ дар суханоне дар мавриди хатари таҷовузи Олмони нозӣ ба Лаҳистон, ки оғозгари ҷанги дувуми ҷаҳонӣ буд, афзуд: "Инзимоми Криме ба Русия иқдоме ба андозаи кофӣ шанеъ (зишт) будааст ва агар ба гузашта нигоҳ кунем ва ҷанги дувум ва эҳсосоти миллигароёнаи ифротии мунҷар ба он фоҷиъаро ба хотир оварем, ин амал шанеътар ҳам ба назар мерасад."

Вазири хориҷаи Омрико ҳамчунин ба таҷовузи низомии Иттиҳоди Шӯравӣ ба Чекуславокӣ дар соли 1968 ва изҳороти мақомоти Шӯравӣ дар он ишора кард, ки гуфта буданд иқдоми низомии Чекуславокӣ "дар ҳимоят аз мардуми ин кишвар" сурат гирифта буд. Вай гуфт, ки Олмони нозӣ ҳам ишғоли Лаҳистон ва манотиқи дигарро ба ҳамин шакл тавҷеҳ мекард ва меафзуд: "Бояд пурсид мардуми Чекуславокӣ ва Лаҳистон чи эҳсосе доштанд."

Дар ҳамон ҳол, Шинзу Оба, нахуствазири Жопун, зимни маҳкум кардани "таҷовузи Русия ва нақзи тамомияти арзии Укройн" гуфт, ки вазъи таҳримҳое алайҳи Русияро дар назар гирифтааст. Вай гуфт Жопун наметавонад нисбат ба таҷовузи ошкор ба ҳаққи ҳокимияти миллӣ ва тамомияти арзии як кишвари дигар бетафовут бимонад ва давлати ӯ дар назар дорад музокирот дар марвиди коҳиши ташрифоти судури раводид барои атбоъи русиро фавран мутаваққиф кунад.

Нахуствазири Жопун гуфт иқдомоти бештар алайҳи Русия дар иҷлоси сарон ва раҳбарони ҳафт кишвари санъатии узви Гурӯҳи 7 мавриди баррасӣ қарор хоҳад гирифт, аммо дар ин маврид тавзеҳе надод. Ин иҷлос бо даъвати Борок Убомо, раиси ҷумҳурии Омрико, ҳафтаи оянда дар Лоҳа, Ҳуланд, баргузор хоҳад шуд ва дастури кори он вокуниши муносиб ба иқдоми Русия аст.

Image copyrightAFP
Image caption Давлати Укройн низомиёни русиро ба оғози фози низомӣ алайҳи кишвараш муттаҳам кард

То кунун Иёлоти Муттаҳида ва бархе кишварҳои ғарбӣ таҳримҳое шомили мамнӯъияти судури раводиди сафар ва масдуд кардани амволи бархе мақомот ва афроди наздик ба давлати Русия ва давлати собиқи Укройнро ба иҷро гузошта ва аз имкони вазъи таҳримҳои ҷадид сухан гуфтаанд.

Дар муқобил мақомоти русӣ таҳдид кардаанд, ки дар баробари таҳримҳои Ғарб вокуниш нишон хоҳанд дод ва натиҷаи чунин иқдоме, ба зиёни кишварҳои ғарбӣ хоҳад буд. Аз ҷумла раиси ширкати русии "Руснефт" гуфтааст, ки ташдиди таҳримҳо "авзоъро бадтар хоҳад кард , кумаке ба ҳалли буҳрон нахоҳад кард ва дар маҷмӯъ ғайрисозанда хоҳад буд."

Чанд давлати дигар ҳам аз таҳрими Русия тавассути Ғарб интиқод кардаанд, аз ҷумла Никулос Модуру, раиси ҷумҳурии Венезуэло, кишварҳои ғарбиро муттаҳам кардааст, ки "мехоҳанд Русияро муҳосира , онро тазъиф ва нобуд кунанд." Венезуэло равобити наздике бо Русия дорад ва қарордодҳои иқтисодии мутаъаддиде байни ду кишвар имзо шудааст.

Матолиби муртабит