"Раъйи қотеъи" Криме ба ҷудоӣ аз Укройн; тамоси Убомо бо Путин
Image copyrightGettyДар пайи шумориши ниме за орои рехташуда ба сандуқҳо дар ҳамапрусии баҳсангези Криме, мақомҳои интихоботӣ мегӯянд, ки беш аз 95 дарсади раъйдиҳандагон ба нафъи пайвастан ба Русия раъй додаанд.
Гурӯҳҳои ҳаводори Русия дар Симферупул, маркази Криме, ҷашн гирифтаанд ва раҳбари Криме, ки ба Маскав наздик аст, гуфт ӯ рӯзи душанбе барои пайвастан ба Русия тақозо хоҳад кард.
Аммо бисёре аз аҳолии Криме, ки ба Киев вафодоранд, ҳамапурсиро бойкут карданд.
Омрико ва Иттиҳодияи Урупо ҳам бо ғайриқонунӣ хондани ин ҳамапурсӣ дар миёни ишғоли низомии Криме тавассути Русия онро маҳкум карданд. Аммо Русия гуфта, ки ба иродаи мардуми Криме эҳтиром хоҳад гузошт.
Дар моҳи феврал пас аз суқути давлати Виктур Ёнукович, раиси ҷумҳури Укройн, ки тарафдори Маскав буд, нерӯҳои ҳаводори Русия кунтрули Кримеро ба даст гирифтанд. Бисёре аз онҳо нерӯҳои низомиии бенишон буданд, ки ба бовари умумӣ ба дастури Маскав мустақар шудаанд.
Рӯйи баргаи ҳамапурсӣ аз раъйдиҳандагон суол шуда буд, ки оё моилед Криме ба Русия мулҳақ шавад?
Суоли дувум ба бозгашт ба вазъияти пеш аз Қонуни асосии соли 1992-и Укройн марбут мешуд, ки дар он сурат бояд худмухтории хеле васеътаре ба Криме дода шавад.
Ҳеч гузинае дар мавриди адами тағйири Қонуни асосӣ, яъне боқӣ монадан ба унвони бахше аз Укройн вуҷуд надошт.
Рустаборҳо беш аз 58 дарсади ҷамъияти Кримеро ташкил медиҳанд ва интизор мерафт бисёре аз онҳо ба пайвастан ба Русия раъй диҳанд.
1.5 милюн нафар дар Криме воҷиди шароит барои раъй додан ҳастанд ва мақомҳои интихоботӣ мегӯянд, ки беш аз 80 дарсад дар он ширкат кардаанд.
Тоторҳо 12 дарсади ҷамъиятро ташкил медиҳанд, ки бештарашон раъйгирии якшанберо бойкут карданд.
Сергей Аксенов, ки пас аз ишғоли низомии Криме тавассути Русия раҳбари Криме шуд, гуфт, ки порлумон рӯзи душанбе ташкили ҷаласа хоҳад дод.
Муколамаи Убомо бо Путин
Борок Убомо, раиси ҷумҳури Омрико, баъд аз зуҳри якшанбе пас аз баргузории ҳамапурсии Криме бо Владимир Путин, раиси ҷумҳурии Русия, тамос гирифтааст.
Оқои Убомо дар ин тамоси телефунӣ гуфт , ки ин "ҳамапурсӣ" ноқизи Қонуни асосии Укройн аст ва таҳти фишори дахолати низомии Русия анҷом шуда ва Омрико ва ҷомеъаи ҷаҳонӣ ҳаргиз онро ба расмият нахоҳанд шинохт.
Бар асоси баёнияе, ки Кохи Сафед мунташир кард, ӯ бори дигар бар нақзи ҳокимияти миллӣ ва тамомияти арзии Укройн аз сӯйи Русия таъкид кард.
Борок Убомо гуфт , ки кишвараш омода аст дар ҳамкорӣ бо урупоиҳо ҳазинаи бештаре бар Русия эъмол кунад.
Раиси ҷумури Омрико ибрози ақида кардааст, ки ҳамчунон роҳе рӯшан барои ҳалли ин буҳрон ба сурати диплумотик вуҷуд дорад ба тавре ки ҳам манофеъи Маскав ва ҳам мардуми Укройн таъмин шавад.
Аммо ӯ гуфт то замоне ки нерӯҳои низомии Русия ҳамчунон дар хоки Укройн ҳастанд, ин буҳрон ба сурати диплумотик ҳал нахоҳад шуд.
Ба гуфтаи ӯ Ҷон Керрӣ, вазири хориҷаи Омрико, ҳамчунон омода аст барои ёфтани як роҳи ҳалли диплумотик бо вазири умури хориҷаи Русия ва давлати Укройн кор кунад.
Кремлин гуфтааст, ки раҳбарони ду кишвар дар бораи эъзоми як маъмурияти назоратии Созмони Амнияту Ҳамкории Урупо ба ҳамаи манотиқи Укройн суҳбат кардаанд.
Ба гуфтаи Кремлин оқои Путин бар "нотавонӣ ва бемайлии мақомҳои кунунии Киев барои маҳори гурӯҳҳои родикол ва миллигарои ифротӣ, ки вазъиятро бесубот ва ҷамъиятро маръуб мекунанд", таъкид кардааст.
Пештар Ҷей Корнӣ, сухангӯйи Кохи Сафед, дар баёнияе навишт, ки Иёлоти Муттаҳидаи Омрико пайваста аз истиқлол, ҳаққи ҳокимият ва тамомияти арзии Укройн аз замони истиқлоли он кишвар дар соли 1991 ҳимоят карда ва давлати Омрико "ҳамапурсии" рӯзи якшанберо рад мекунад.
Бар асоси ин баёния, ҳамапурсии Криме муғойири Қонуни асосии Укройн аст ва ҷомеъаи ҷаҳонӣ натоиҷи як раъйгириро, ки дар миёни таҳдид ба хушунат ва иръоб бо дахолати низомии Русия анҷом шуда, намепазирад.
