Мухолифони ҳукумати Сурия "шавоҳиди" қатли ом дар Бонёс ва Байзоро ироа карданд

<object width="640" height="360" type="application/x-shockwave-flash" data="http://www.bbc.co.uk/emp/worldwide/player.swf"> <param name="movie" value="http://www.bbc.co.uk/emp/worldwide/player.swf" /> <param name="quality" value="high" /> <param name="wmode" value="default" /> <param name="allowFullScreen" value="true" /> <param name="allowScriptAccess" value="always" /> <param name="flashvars" value="playlist=http://www.bbc.com/archivist/persian/meta/dps/2013/05/emp/130528_syria_massacare.emp.xml&config=http://www.bbc.com/archivist/worldservice/scripts/core/2/emp_jsapi_config.xml?432&embedReferer=http://www.bbc.com/archivist/persian/&relatedLinksCarousel=false&messagesFileUrl=http://www.bbc.com/archivist/worldservice/emp/3/vocab/en.xml&embedPageUrl=http://www.bbc.com/archivist/persian/world/2013/05/130528_me_syria_massacre.shtml&config.plugins.fmtjLiveStats.pageType=t2_eav2_Started&showShareButton=true&uxHighlightColour=0xff0000&config_settings_showPopoutButton=true&config_settings_displayMode=standard&config_settings_autoPlay=false&domId=emp-24963933&mediatorHref=http://static.files.bbci.co.uk/news-archive/open.live.bbc.co.uk/mediaselector/5/select/version/2.0/mediaset/journalism-pc/transferformat/plain/vpid/{id}&config_settings_showFooter=false&config_settings_language=en&config_settings_autoPlay=false" /> <embed src="http://www.bbc.co.uk/emp/worldwide/player.swf" type="application/x-shockwave-flash" allowfullscreen="true" allowScriptAccess="always" width="640" height="360" FlashVars="playlist=playlist=http://www.bbc.com/archivist/persian/meta/dps/2013/05/emp/130528_syria_massacare.emp.xml&config=http://www.bbc.com/archivist/worldservice/scripts/core/2/emp_jsapi_config.xml?432&embedReferer=http://www.bbc.com/archivist/persian/&relatedLinksCarousel=false&messagesFileUrl=http://www.bbc.com/archivist/worldservice/emp/3/vocab/en.xml&embedPageUrl=http://www.bbc.com/archivist/persian/world/2013/05/130528_me_syria_massacre.shtml&config.plugins.fmtjLiveStats.pageType=t2_eav2_Started&showShareButton=true&uxHighlightColour=0xff0000&config_settings_showPopoutButton=true&config_settings_displayMode=standard&config_settings_autoPlay=false&domId=emp-24963933&mediatorHref=http://static.files.bbci.co.uk/news-archive/open.live.bbc.co.uk/mediaselector/5/select/version/2.0/mediaset/journalism-pc/transferformat/plain/vpid/{id}&config_settings_showFooter=false&config_settings_language=en&config_settings_autoPlay=false"></embed> </object>Мухолифони ҳукумати Сурия мегӯянд мадорик ва шоҳидоне дар ихтиёр доранд, ки собит мекунад, нерӯҳои давлатӣ дар Бонёс ва Байзо дар ғарби ин кишвар 200 марду зан ва кӯдакро қатли ом кардаанд. Давлати Сурия ҳудуди як моҳ пеш эълом карда буд, дар амалиёте дар ин манотиқ чиҳил 'террурист имусаллаҳ' ро куштааст.

Мухолифони ҳукумати Сурия ин кушторро фаҷеътарин қатли оми ҷанги дохилии Сурия хонда ва тасовири видеюии дилхарош ва шаҳодати шоҳидони айниро ба унвони таъйиде бар иддаъои худ ироа кардаанд.

Яке аз ин шоҳидон, ки аз тарси интиқом тарҷеҳ дода бо номи мустаъори Ум Обид шинохта шавад, мегӯяд: "Ҳар чи қадр ҳам ки саъй кунам тавзеҳ диҳам мо чӣ дидем ва чӣ шунидем, наметавонад воқеъияти он чиро, ки иттифоқи уфтод, нишон диҳад."

Ӯ, ки модари ду фарзанд аст, бо чашмони гирён дар бораи он чӣ, ки авосити урдубиҳиштмоҳ дар Байзо рӯй дод, мегӯяд "ҳар ҷое мерафтӣ по рӯйи ҷасаде мегузоштӣ, ки ё сӯхта ё салохӣ шуда буданд."

Нерӯҳо ва шибҳнизомиёни давлатӣ дувоздаҳуми урдибиҳишт ба суи рустои Байзо дар устони Тартус дар соҳили Медитарона ҳаракат карданд. Ин нерӯҳо рӯзи баъд ба шаҳри муҷовир яъне Бонёс ҳамла бурданд.

Давлати Сурия ин амалиётро ҳамлаҳо алайҳи терруристҳои мусаллаҳ номид ва расонаҳои давлатӣ аз кушта шудани чиҳил террурист хабар доданд.

Аммо мухолифони давлат, фаъолони ҳуқуқи башар ва шоҳидони айнӣ ин амалиётро ҳамлаи фирқаии бераҳмона алайҳи шаҳрвандони бегуноҳ тавсиф карда ва муддаъӣ шудаанд, ки дар ин ҳамалот беш аз дувист ғайринизомӣ кушта ва садҳо нафар мафқуд шудаанд.

Ҳамлаи низомӣ

Аксҳо ва видиюҳои мавриди иддаъо аҷсоди хунолуди мардон ва занон ва кӯдаконеро бо захмҳои шадид ва ҷанозаҳои сӯхта нишон медиҳад, ки аз онҳо дуд баланд мешавад.

Таъйди асолати ин филмҳо ва аксҳо барои манобеи мустақил имконпазир нест, аммо Би-би-сӣ бо чаҳор зан, ки мегӯянд шоҳиди ҳамла будаанд, гуфтугӯ карда ва онҳо ҳамагӣ таъйид мекунанд, ки қатли оми фаҷеъе сурат гирифтааст.

Ҳамаи ин занҳо мегӯянд ҳамлаи нерӯҳои давлатӣ субҳи рӯзи 12 урдибиҳишт аз рустои Байзо шурӯъ шуд.

Ҳар ду тараф дар як маврид иттифоқи назар доранд ва он ин ки нерӯҳои давлатӣ пеш аз даст задан ба ин амалиёт мавриди ҳамлаи шӯришиён қарор гирифта буданд, ҳар чанд ин минтақа аз ибтидои буҳрон минтақаи пурошӯб ва ноороме будааст.

Ба гуфтаи шоҳидони айнӣ нерӯҳои давлатӣ бо ҳимояти шибҳинизомиёни мавсум ба "нерӯҳои дифоъи миллӣ" вориди русто шуданд ва ҳамлаҳои маргборро оғоз карданд, куштанд ва сӯзонданд ва вайрон карданд.

Ум Обид мегӯяд "онҳо ба мо фаҳҳошӣ мекарданд бо зишттарин калимот. Баъд гуфтанд мардон бояд аз хона берун бираванд, вагарна ҳамаи моро мекушанд."

Дар филме, ки ба назар мерасад яке аз сарбозони давлатӣ гирифта ва ба берун дарз карда, майдоне дар Байзо дида мешавад, дар ҳоле ки хонаҳо ва худравҳои шуълавар ва замин хунолуд аст.

Дурбин дар саҳнаи баъдии тасвир ҷанозаи мардеро гирифта, ки ба шикам рӯйи замин афтода ва ради хуне, ки дида мешавад, нишон медиҳад ҷаноза аз ҷои дигаре ба он ҷо кашида шудааст.

Филм дар фурӯшгоҳе ба поён мерасад, ки кафи он пур аз ҷанозаҳо аст, ки дар ду радиф муназзам канори ҳами чида шудаанд.

Ум Обид мегӯяд "ногаҳ бӯйи дуд истишмом кардем ва фарёди девонавори мардонро дар тамомии русто шунидем."

Занон то соъати шаши асри он рӯз тавонистанд аз хонаҳо берун бираванд. Аммо Аҳмад, дӯсти Ум Обид он чиро баъд аз берун рафтан аз хона дида ин гуна тавсиф мекунад: "Ба хиёбон давидам ва ҷанозаи бист, сӣ мардро рӯйи замин дидам, ҳамагӣ тир хӯрда буданд. Баъд шавҳар ва падари шавҳарамро дидам, ки гулӯла ба сараш хӯрда буд. Аз сурати шавҳарам фақат даҳон ва бинӣ боқӣ монда буд."

Фаъъолони ҳуқуқи башар ва шаҳрвандон мегӯянд нерӯҳои давлатӣ сипас ба самти шаҳри муҷовир, Бонёс ҳаракат карданд.

Расонаҳои давлатӣ гуфтанд дар он амалиёти серӯза чиҳил террурист кушта шуданд, шоҳидони айнӣ аммо аз юриши ваҳшиёнаи шибҳнизомиёни алавӣ ба сунниҳои минтақа суҳбат мекунанд.

Аҷсоди зуғолшуда

Филм ва аксҳои мутаъаддиде, ки аз шаҳри Бонёс баъд аз ҳуҷуми нерӯҳои давлатӣ вуҷуд дорад, тасовири фаҷеъе ҳастанд аз аҷсоди мардон ва занон ва кӯдакон, ки рӯйи ҳам андохта шудаанд ва дар баъзе аз онҳо ба назар мерасад, кулли аъзои хонаводаҳо ҳамроҳи ҳам ба қатл расидаанд.

Заноне, ки бо Би-би-сӣ гуфтугӯ карданд, ҳамагӣ саҳнаҳои мушобеҳеро тавсиф кардаанд: "Аҷсоди салохӣ ва зуғолшуда ҳама ҷо дида мешуданд, хонаҳо ба оташ кашида шуда ва сокинонаш ҳамроҳ бо онҳо месӯхтанд. Дар як хона кулли аъзои хонавода қатли ом шуда буд. Ҳама ҷо пур аз хун буд."

Фаъъолони ҳуқуқи башари Сурия мегӯянд, ки ин аввалини қатли оми ҷанги дохилии Сурия нест ва эҳтимолан охирини он ҳам нахоҳад буд, дар ҳоле ки ҷомеъаи ҷаҳонӣ ба иқдомоти диплумотик умед баста ва барои баргузории кунфаронси сулҳ дар моҳи оянда талош мекунад.

Дар айни ҳол танҳо иддаи андаке ба муваффақияти ин кунфаронс умедворанд. Ба гуфтаи нозирон то замоне, ки ҳар ду тарафи ин ҷанги хунин фикр мекунанд метавонанд барандаи ин ҷанг бошанд, мардуми Сурия баҳои онро бо ҷонашон хоҳанд пардохт.