Moja kwa moja, Israel yasema iko tayari kuendelea na vita na Iran "kwa muda mrefu iwezekanavyo

Moja kwa moja

Na Asha Juma

1. Dakika 7 zilizopitaMashambulizi zaidi ya Iran yaripotiwa nchini Iraq, Bahrain, na Oman

   Mali mbili za mafuta zilichomwa moto karibu na bandari ya kusini mwa Iraq ya Basra, na kulazimisha shughuli kusimama katika vituo vya mafuta vya nchi hiyo. Wafanyakazi wengi waliokolewa lakini mmoja alifariki.

   Nchini Bahrain, kuna moto mkubwa baada ya Iran kulenga mafuta na meli za mafuta karibu na uwanja wa ndege wa kimataifa. Moshi ni mzito kiasi kwamba mamlaka inawasihi watu kufunga madirisha yao.

   Nchini Oman, kikosi cha zimamoto bado kinafanya kazi ya kudhibiti moto kwenye maeneo ya kuhifadhia mafuta kutokana na shambulizi la jana kwenye bandari ya Salalah na vile vile, Oman sasa imeagiza uhamishaji wa meli katika kituo chake cha usafirishaji mafuta kama hatua ya tahadhari.

   Ni wazi kwamba Iran inakusudia kuleta msukosuko wa kiuchumi wa muda mrefu.

   Kikosi chake cha Revolutionary Guard Corps pia kimeonya kwamba taasisi za fedha za magharibi sasa ni shabaha halali, baada ya shambulio dhidi ya benki ya Iran.

   Benki za kimataifa zimekuwa zikifunga ofisi zao za Ghuba - HSBC ya Qatar, Citi na Standard Chartered huko Dubai - zikiwataka wafanyakazi wakae nyumbani.

   Soma zaidi:

   Jinsi watawala wa Iran walivyojenga mfumo wa kuwaweka madarakani

   Mlango-Bahari wa Hormuz: Nini kitatokea Iran ikifunga njia ya usafirishaji mafuta?

2. Dakika 31 zilizopitaTanzania yasema mgogoro mashariki ya kati bado haujaathiri sekta ya mafuta

   Mgogoro wa Mashariki ya Kati umekuwa chanzo cha wasiwasi wa bei za mafuta duniani, kwani nchi nyingi hutegemea usafirishaji wa mafuta kutoka eneo hilo. Tanzania, kutokana na akiba yake ya kutosha, imeweza kudhibiti athari hizo kwa muda, ikihakikisha wananchi na biashara za ndani hawapati kikwazo kikubwa.

   Serikali ya Tanzania imesema kuwa licha ya mzozo unaoendelea katika eneo la Mashariki ya Kati, hadi sasa haujaonyesha athari kubwa kwa upatikanaji wa mafuta nchini, ingawa changamoto zinaweza kuibuka siku za usoni.

   Mkurugenzi Mtendaji wa Tanzania Petroleum Development Corporation (TPDC), Mussa Mohammed Makame, amesema kuwa hali ya sasa inatokana na uwepo wa akiba ya kutosha ya mafuta inayoweza kukidhi mahitaji ya nchi kwa miezi kadhaa ijayo.

   Aidha, Mussa amesema hakuna uwezekano mkubwa wa kupanda kwa bei ya mafuta ya ndege au gharama za usafiri wa anga kwa sasa, huku serikali ikiendelea kufuatilia kwa karibu mwenendo wa soko la kimataifa ili kuhakikisha usalama wa nishati na gharama thabiti kwa wananchi.

   Pia unaweza kusoma:

   Mashambulizi zaidi ya Iran yaripotiwa nchini Iraq, Bahrain, na Oman

   Mafuta yafikia dola 100 kwa pipa licha ya makubaliano ya kutoa kiasi kikubwa cha akiba

3. Saa 2 zilizopitaMafuta yafikia dola 100 kwa pipa licha ya makubaliano ya kutoa kiasi kikubwa cha akiba

   Bei ya mafuta imeendelea kupanda siku ya Alhamisi licha ya nchi husika kukubali kutoa kiasi kikubwa cha mafuta kutoka akiba yao ya dharura wanapojaribu kupunguza athari za vita vya Iran.

   Mafuta ghafi yalipanda kwa karibu 9% hadi kufikia dola 100 ($74.79) kwa pipa moja barani Asia hata baada ya wanachama wote 32 wa Shirika la Nishati la Kimataifa (IEA) kusema watatoa mapipa milioni 400 kutokana na wasiwasi wa usambazaji.

   Siku ya Jumatano, Iran ilionya kwamba mafuta yanaweza kufikia dola 200 kwa pipa huku mashambulizi yake dhidi ya meli yakizidi katika Mlango-Bahari wa Hormuz, njia muhimu ya maji kwa usafirishaji wa mafuta.

   Msemaji wa Kikosi cha Revolutionary Guard Corps (IRGC) alisema meli yoyote inayohusiana na Marekani, Israel au washirika wao italengwa.

   Soma zaidi:

   Mashambulizi ya meli eneo la Ghuba yaongezeka

   Mlango-Bahari wa Hormuz: Nini kitatokea Iran ikifunga njia ya usafirishaji mafuta?

   Je, ni kisiwa gani muhimu cha Iran ambacho Marekani inataka kukiteka?

4. Saa 3 zilizopitaMashambulizi ya meli eneo la Ghuba yaongezeka

   Mamlaka ya Ulinzi wa Raia na ambulensi ya Oman inazima moto uliotokea kwenye maeneo kadhaa ya kuhifadhia mafuta katika bandari ya Salalah, vyombo vya habari vya serikali vinasema.

   Vyombo hivyo vilisema kwamba maeneo ya mafuta yalishambuliwa na ndege zisizo na rubani.

   Operesheni za kuzima moto ziliendelea, Shirika la Habari la Oman linaloendeshwa na serikali liliripoti, lakini "huenda ikachukua muda" kuudhibiti moto huo.

   Mamlaka ya Iraq yasema mtu mmoja amefariki baada ya meli za mafuta kushambulia

   Milipuko imeripotiwa kwenye meli mbili za mafuta za kigeni katika Ghuba ya Uajemi karibu na bandari ya Basra.

   Mkuu wa Kampuni Kuu ya bandari za Iraq anasema imewaokoa wafanyakazi 38 kutoka kwenye meli hizo, na mtu mmoja amefariki, katika maoni yaliyonukuliwa na shirika la habari la Iraq. Shughuli za utafutaji na uokoaji zinaendelea.

   Tovuti za kufuatilia meli zinaonyesha meli mbili za mafuta zinazoshukiwa kushambuliwa zikiwa zimezungukwa na boti za uokoaji.

   Chanzo cha usalama cha Iraqi huko Basra kiliambia CNN kwamba boti ya Iran iliyojaa vilipuzi inadhaniwa kushambulia meli hizo mbili, hata hivyo, chanzo hicho kiliongeza kuwa uchunguzi unaendelea.

   Mamlaka ya Iraq yasema bandari za mafuta zimesimamisha shughuli zake kufuatia shambulio hilo.

   Hapo awali, jeshi la wanamaji la Oman liliwaokoa mabaharia 20 kutoka kwenye meli yenye bendera ya Thailand iliyoshambuliwa katika Mlango-Bahari wa Hormuz, yapata maili 13 za baharini (kilomita 24) kutoka pwani ya Oman, kulingana na shirika la habari la serikali la nchi hiyo.

   Soma zaidi:

   Mlango-Bahari wa Hormuz: Nini kitatokea Iran ikifunga njia ya usafirishaji mafuta?

   Je, ni kisiwa gani muhimu cha Iran ambacho Marekani inataka kukiteka?

5. Saa 4 zilizopitaIsrael yasema iko tayari kuendelea na vita na Iran "kwa muda mrefu iwezekanavyo

   Msemaji wa jeshi la Israeli amesema kwamba nchi hiyo iko tayari kuendelea na vita na Iran "kwa muda mrefu iwezekanavyo", Reuters inaripoti.

   Jeshi la Israeli limefanya kile inachokiita wimbi kubwa la mashambulizi kote Beirut jioni hii.

   Katika taarifa mpya kutoka kwa msemaji wa jeshi Avichay Adraee, amesema Hezbollah imeanzisha operesheni mpya, na Israeli itajibu.

   Viongozi wa Israeli wasema vita vinaweza kuendelea kwa muda usiojulikana

   Ni hisia ambayo imeonekana kutoka kwa maafisa wengi wa Israeli kufikia sasa, ikiwa ni pamoja na taarifa kutoka kwa Waziri wa Ulinzi Israel Katz, ambaye alisema kwamba vita "vitaendelea bila kikomo cha muda wowote".

   Katz alisema mzozo huo utaendelea kwa muda mrefu iwezekanavyo, na hadi malengo yote ya operesheni ya pamoja ya Israeli na Marekani yatakapotimia, kulingana na Reuters na The Times of Israel.

   Soma zaidi:

   Jeshi la Marekani lasema limezishambulia meli 16 za Iran zinazotega mabomu Hormuz

   Mlango-Bahari wa Hormuz: Nini kitatokea Iran ikifunga njia ya usafirishaji mafuta?

6. Saa 4 zilizopitaHujambo msomaji wetu. Karibu katika matangazo yetu mubashara ya tarehe 12/03/2026.