Uchaguzi wa Marekani 2020: Je matokeo yatatoka usiku?

Ni usiku wa uchaguzi Marekani.

Umeganda kuangalia televisheni yako kwa saa kumi huku ukiangalia mitandao ya kijamii nako kunajili nini.

Lakini si rais Trump au aliyekuwa makamu wa urais Joe Biden anayekubaliana na ushindi.

Marekani inageuka na kuwa na uchaguzi wenye ubishi.

Shughuli za kuhesabu kura zinaanza, kura zilizokataliwa zinatiliwa shaka na wananchi wanaanza kukosa uvumilivu na ghasia zinaanza.

Muda mfupi Mahakama kuu itaingilia kati na kubainisha nani amekuwa mshindi wa urais.

Hata hivyo ghasia na masuala ya mahakamani yanaweza kuepukika kama Wamarekani watakuwa wavumilivu kusubiri matokeo.

Lakini watasubiri kwa muda gani? Hilo ni swali linalogharimu mamilioni ya dola.

Nini kinachozuia?

Kura za Posta.

Mwaka 2016, katika uchaguzi wa Marekani, Wapiga kura Wamarekani milioni 33 walipiga kura kwa njia ya posta.

Mwaka huu kutokana na janga la corona wapiga kura milioni 82 wameomba kupiga kura kupitia njia ya barua pepe.

Lakini ikiwa imesalia siku moja tu, majimbo mengi bado yanahangaika kukabiliana na mtindo wa zamani ambao unataka mtu atume posta na kura ifunguliwe na kuhesabiwa.

Kwa mfano Michigan, ni jimbo ambalo halitabiriki , wanatarajia watu milioni tatu kupiga kura kwa barua.

Licha ya kwamba , kura za posta hazitaanza kuhesabiwa mpaka saa moja asubuhi katika siku ya uchaguzi.

Hivyo inaweza kuchukua siku kadhaa kwa Michigan kutangaza matokeo.

Tatizo lingine ni sheria.

Kama matokeo yakitangazwa mapema mno, watu wengi wanahofia kuwa watakabiliana na changamoto za kisheria kuhusu kura zilizokataliwa au kuchelewa kwa matokeo.

Sababu kubwa huwa ni kukataliwa kwa kura kwa kuwa zimechelewa kufika na kuhesabiwa.

Sababu nyingine ni pamoja na saini ya kisheria au kupotea kwa bahasha ya siri.

Idadi ya wapiga kura wengi ambayo inaenda kwenye uchaguzi wa barua ukilinganisha chaguzi zilizopita, idadi ya kura ambazo zitakataliwa kwa sababu ya kuchelewa itaongezeka.

Mwaka 2016 , rais Trump alishinda Michigan kwa kura chini 11,000.

Inawezekana matokeo ya uchaguzi yakatoka usiku?

Ili kushinda tiketi ya dhahabu kuingia Ikulu ya Marekani, Joe Biden au Donald Trump lazima wazidi kukatwa kwa kura 270 za uchaguzi.

Hii ni kwa sababu rais hachaguliwi moja kwa moja na wapiga kura, lakini na kile kinachojulikana kama chuo cha uchaguzi.

Idadi ya kura za uchaguzi zilizopewa kila jimbo takribani zinatokana na wingi wa idadi ya watu - kwa hivyo ndivyo watu wanavyopiga kura katika kila jimbo la mtu binafsi, na kwa hivyo hizi kura za uchaguzi huenda kwa nani, ndio muhimu sana.

Bado siku moja kwenda, Wamarekani milioni 69.5 tayari wameshatuma barua zao kwenye kura zao au wamepiga kura mapema kibinafsi.

Kuongezeka sana kwa upigaji kura mapema kunamaanisha kuwa zaidi ya nusu ya kura zote zilizohesabiwa wakati wa uchaguzi wa 2016 tayari zimepigwa.

Mwaka 2016, Donald Trump alisherehekea ushindi majira ya 02:30 EST (07:30 GMT) baada ya jimbo la Wisconsin kumweka juu ya safu ya kumaliza kura 270 za uchaguzi.

Walakini, ikizingatiwa kuongezeka kwa kura za barua ambazo zinaweza kumfanya mshinda mgombea yeyote huwa haziwezi kutangaza usiku huo.

Michigan, Pennsylvania na Wisconsin yote ni majimbo muhimu ya swing ambayo huanza kuhesabu kura za posta siku ya uchaguzi.

Wote pia wako hatarini kwa hesabu zote muhimu na kesi za kisheria, ikiwa matokeo yatakuja karibu sana kupiga simu.

Lakini, ambapo kuna matumaini, ni Florida.

Kama jimbo kubwa zaidi lenye ushindani - lenye thamani ya kura 29 za uchaguzi - hali hii ya majimbo yanayoweza kushindwa na mgombea yeyote itakuwa kiashiria cha ikiwa mgombea yeyote anasimama nafasi yoyote ya kushinda usiku.

Florida inaanza kusindika na kuhakiki kura za posta hadi siku 40 kabla ya uchaguzi.

Na zaidi ya kura milioni 2.4 za posta tayari zimerejeshwa, bado wamepata mlima mdogo wa bahasha za kupanda, lakini nafasi yao ya kutangaza usiku ni kubwa kuliko majimbo mengine ya ambayo mgombea anaweza kushindwa.

Ikiwa Biden, ambaye kwa sasa anaongoza katika uchaguzi huo, atapoteza Florida, itakuwa ishara kwamba ni uwezekano mkubwa zaidi kwamba atashinda usiku wenyewe.

Bado angeweza kuvuka mstari wa kura 270 za uchaguzi kupitia mchanganyiko wa North Carolina, Arizona, Iowa na Ohio, lakini njia zote za upinzani mdogo kwa Biden kuweza kushinda usiku uliohusisha kuchukua Florida.

Kwa sasa Trump anafuatilia uchaguzi, hata kama rais atachukua Florida, bado atakuwa na shida kuchukua ushindi usiku huo kutokana na idadi kubwa ya majimbo yasiyowezekana kutangaza.isipokuwa kweli, uchaguzi huo sio sawa.

Kama historia ya hivi karibuni imethibitisha, pamoja na wakati wa uchaguzi wa mwaka 2016 wa Marekani, kura zinaweza kukosa alama.

Je! vyombo vya habari vina nguvu gani usiku huo?

Nguvu ya vyombo vya habari vya Marekani katika usiku wa uchaguzi ni ya kubwa mno.

Katika uchaguzi ulizopita, mitandao mikubwa ya televisheni nchini Marekani "ilitoa" matokeo muda mrefu kabla kura zote hazijahesabiwa.

Hivyo kufanya kazi na kampuni za nje za uchaguzi, kampuni ambazo hutengeneza wapiga kura kwenye kura na kwa mbali, mitandao mikubwa inashindana kupata mashindano yao kwa kuwa wa kwanza kutangaza mshindi.

Mara baada ya "kutangazwa" na vyombo vya habari, mgombea "anayeshindwa" anatarajiwa kukubali haraka, haswa kabla ya kila mtu kulala, ili mshindi ajitangaze kuwa mshindi majira ya usiku kwenye mitandao hiyo hiyo.

Njia nzuri ya kuhakikisha habari za katika mfumo wa kuvutia, lakini mnamo 2020, na mamilioni ya kura za posta zimebaki kusubiri kuhesabiwa, mambo mengi pia yatategemea ukali na uvumilivu wa vyombo vya habari vya Marekani usiku huo.

Wengi wanahofia mwaka huu inaweza kuwa marudio ya machafuko yaliyotokea mnamo mwaka 2000 wakati wa mbio za Ikulu kati ya George W Bush na Al Gore.

Miaka ishirini iliyopita usiku wa uchaguzi, licha ya kura nyingi kusema kwamba ilikuwa karibu sana kupiga simu, mitandao kadhaa ,Tv ilitoa jimbo kuu la Florida kwa Gore, kabla ya kumpigia Bush.

Gore kisha alikubali kushindwa, lakini ilionekana kuwa mbio za Florida alikuwa karibu sana kuliko ilivyodhaniwa hapo awali, Gore alirudisha idhini yake na kupeleka kesi mahakamani.

Siku 36 na kesi ya Mahakama Kuu baadae, Wamarekani waligundua kuwa Gore alishinda kura maarufu kitaifa, lakini Bush alishinda kura ya chuo cha uchaguzi na kwa hivyo urais.

Mwaka 2020, Marekani imekuwa muhanga na janga la corona na tayari kuna mgawanyo wa ubakuzi wa rangi, na sasa wanalazimika kungojea rais wao ajaye.