Kizazi cha sasa kisivyotaka kutambuliwa kwa jinsia mbili

Vijana wengi walio chini ya miaka 20 wanazidi kuondokana na wazo kwamba jinsia inamaanisha 'mwanaume' au 'mwanamke'

Vijana wengi walio chini ya miaka 20 wanazidi kuondokana na wazo kwamba jinsia inamaanisha 'mwanaume' au 'mwanamke' pekee na mitazamo hii ina athari.

Akiwa kijana wa kundi hilo, Rain Ashley Preece mwenye umri wa miaka 20 anatazama jinsia nje ya kanuni zilizowekwa za Magharibi.

"Nadhani inaweka kikomo kila mtu katika jamii kwa kusema kuna jinsia mbili pekee -mwanaume na mwanamke," anasema Preece anayeishi Cardiff, ambaye anabainisha kuwa mwanaume aliyebadili jinsia.

"Watu wanaweza kuhisi kama jinsia zote mbili. Mimi binafsi sijisikii kuwa mwanaume kabisa, ingawa mara nyingi najiona kama mvulana.”

Mfululizo wa tafiti za VICE, zilizofanywa mwaka wa 2019, zinaonesha vijana wengi wanashiriki maoni ya Preece kuhusu jinsia: 41% ya waliohojiwa katika utafiti huo wote wa miaka 20 kwenda chini, walisema walitambua kama "wasiopendelea upande wowote kwenye wigo wa uanaume na uke".

Asilimia 55 pia walisema utambuzi wa jinsia hauwasaidii "kufafanua wao ni nani", na 62% "walihisi kwamba watu wanapaswa kuwa na uwezo wa kutumia utambulisho wowote ambao wanajisikia vizuri".

Mitazamo kuhusu jinsia tayari ilikuwa ikibadilika kutoka kwa kwa watu wazima wa miaka 59-68 hadi milenia ( wa umri wa miaka 27-42), lakini jinsi kizazi cha sasa cha miaka chini ya 20 kinavyokua, wamesaidia kuwezesha mabadiliko makubwa zaidi ya kitamaduni na kijamii katika dhana hizi.

Sio kwamba vijana hawatambui tena kama jinsia ya kuzaliwa nayo au kusajiliwa kuwa mwanaume au mwanamke, badala yake, kuna uwezekano mdogo wa kuchukulia kuwa jinsia mbili haya yamesaidia baadhi ya vijana kupata sauti zao, na pia kufungua mazungumzo kuhusu utata wa utambulisho wa kijinsia katika vizazi vyote.

Rain Preece

Chanzo cha picha, Rain Preece

Hauhitaji Whatsapp
BBC Swahili sasa kwenye WhatsApp

Pata habari za kina kutoka BBC News Swahili, moja kwa moja kupitia WhatsApp.

Bonyeza hapa kujiunga

Mwisho wa Whatsapp

'Aina zote za uzoefu ulioishi'

Jinsia kwa kawaida huwekwa wakati wa kuzaliwa kama mwanaume au mwanamke, sambamba na viungo vya uzazi vya mtoto mchanga.

Lakini vizazi vichanga vinazidi kukataa mfumo huo, kwa kupendelea imani kwamba jinsia ipo katika wigo wa utambulisho unaowezekana.

"Ninahisi kama kila mtu anapitia jinsia kwa njia tofauti kidogo, na ni vigumu kuwaweka watu katika kisanduku mahususi," anasema Carden Cappi mwenye umri wa miaka 21, mwanafunzi anayejitambulisha kama mtu mwenye jinsia zaidi ya moja. "Wazo la wigo huwezesha watu kuwa mtu binafsi zaidi na kuelezea utambulisho wao na uzoefu bora zaidi."

Hii inamaanisha kuwa baadhi ya watu wamepata njia mbalimbali za kujieleza.

Hii haionekani kama "mazingira ya rangi ya mchanga na ya kijivu yasiyoegemea jinsia ambayo mara nyingi tunaona tunapojadili jinsia", anasema Lisa Kenney, Mkurugenzi Mtendaji wa Reimagine Gender, shirika lisilo la faida ambalo husaidia mashirika na vikundi vingine kushughulikia uelewa mpya wa jinsia. "Badala yake, nadhani ni ulimwengu mzuri ambapo jinsia yetu inaonesha sisi ni nani, badala ya vile tumeambiwa kuwa.

Kama Kenney anavyosema, "Ikiwa kuna 'rangi za wavulana' na 'rangi za wasichana', shughuli tofauti, maslahi au kazi kwa wanaume na wanawake, basi kuna hisia na mawazo na mitindo ya kuzungumza kwa wanaume na wanawake, pia." Ingawa matarajio ya jadi ya jamii ya kanuni za kijinsia ni nini 'kiume' dhidi ya 'kike' - inaweza kuwa kikwazo katika suala la kujieleza binafsi, ambapo wigo wa kijinsia unaruhusu ujumuishaji mkubwa wa aina zote za uzoefu wa maisha.

Kwa vijana wa umri wa chini ya miaka 20, dhana potofu zinazohusishwa na majukumu ya kitamaduni ya kijinsia huhisi kuwa hazifai na hata zinafaa kwa maisha yao ya kila siku.

"Nguo na mitindo ya nywele haifafanui jinsia yako wewe pekee ndiye unafafanua," anasema Preece, ambaye anahudumu kama balozi wa shirika la kutoa misaada la vijana la LGBT+ lenye makao yake nchini Uingereza Just Like Us. "Siamini kuwa jinsia inapaswa kuhitaji nembo. Inasaidia kueleza wengine jinsi unavyotambua, lakini haipaswi kumwekea mipaka au kumwekea kikomo mtu huyo.”

Jessica Hille, mkurugenzi msaidizi wa elimu katika Taasisi ya Kinsey huko Indiana, Marekani, anaeleza kuwa "fasili na kategoria zote za jinsia ziko kijamii na kihistoria, zimeundwa na watu katika muktadha fulani ya kitamaduni". Kwa hivyo, uelewa tofauti wa vijana kuhusu jinsia ni sehemu ya "maendeleo yanayoendelea", ambayo mitazamo hubadilika kila mara kadiri ya wakati.

"Kutokana na uzoefu wangu, kijana anakubali zaidi na hana changamoto kidogo kwa utambulisho wako unapotoka," anasema Cappi, ambaye pia anahudumu kama balozi wa Just Like Us. "Unaweza kusema: 'Halo, ninajitambulisha kama hivi, tafadhali unaweza kunitumia jina hili na viwakilishi?' Wengi wa vijana wataenda nalo, ilhali nimepitia maswali zaidi, kusitasita na changamoto kutoka kwa vizazi vingine. ”

Kwa vizazi vichanga, hatua ya kuacha kutazama jinsia kama njia mbili imeathiriwa pakubwa na mtandao na mitandao ya kijamii. “Vijana wa kisasa sasa wanatembea ulimwenguni kote wakiwa na kompyuta ndogo mikononi mwao,” anasema Lisa Diamond, profesa wa saikolojia na masomo ya jinsia katika Chuo Kikuu cha Utah, Marekani.

Vijana wamewezesha mazungumzo kuhusu utata wa utambulisho wa kijinsia katika vizazi vyote

Chanzo cha picha, Getty Images

Hii imewapa vijana fursa ya kupata taarifa zisizo na kikomo kuhusu utambulisho wa kijinsia na usemi - mwonekano ambao vizazi vya awali havikuwa na ufikiaji. "Sisi tulio na umri wa zaidi ya miaka 50 tulilazimika kufumbua hadithi zote kuhusu jinsia na ujinsia ambazo tulijifunza tulipokuwa tukikua," anasema Diamond. "vijana wachanga walikua tayari wanatilia shaka hadithi hizi, kwa sababu wangeweza kuona mifano katika mikono yao."

Hii imewapa vijana njia mpya kabisa ya kujifunza na kufikiria kuhusu jinsia.

"Hakuna haja ya kusubiri daktari au mtaalamu kuelezea au 'kuchunguza' uzoefu wako ," anasema Hille.

Jumuiya za mtandaoni na mitandao hai inaweza kutambulisha dhana na istilahi mpya kuhusu jinsia, na kuwezesha mazungumzo mapya. "Nadhani hii imekuza uelewa zaidi na kukubalika kwa uzoefu nje ya mfumo wa kijinsia."

Matumaini ya siku zijazo?

Ufafanuzi uliopanuliwa wa jinsia una maana binafsi kwa vijana wengi, lakini pia una athari nyingi katika tasnia na taasisi.

Kwa mfano, sura ya maji ya kijinsia "inapata mvuto mkubwa kati ya kubadilisha mitazamo ya watumiaji kuhusu utambulisho wa kijinsia na kujieleza," kulingana na ripoti ya kampuni ya ushauri ya McKinsey and Company's State of Fashion 2022.

Hii ni muhimu sio kwa vijana pekee, bali pia chapa zinazowahudumia: Nguvu ya ununuzi nchini Marekani inakadiriwa kuwa dola bilioni 360. Bidhaa nyingi zaidi za mitindo zisizoegemea jinsia zinajitokeza ili kujibu maoni haya yanayoendelea, pia.

"Kampuni zinafika huko ili kufanya huduma zao kukubalika zaidi - kwa mfano benki yangu ... wacha nibadilishe jina langu kutoka kwa jina langu la awali hadi jina nililochagua," anasema Preece.

Ingawa anaelezea mchakato huo kama "muda mrefu na wakati mwingine usio na raha", bado anaziita taasisi hizi zinazomtambua kama mwanaume "mwanzo mzuri."

Bado, hata kama vizazi vichanga vinakumbatia wigo mpana wa kijinsia kama sehemu ya msingi ya uzoefu wao, jamii pana si lazima ione mambo kwa njia sawa.

Kwa mfano, nchini Marekani, Diamond anaonesha sheria mpya zinazozuia haki zinazohusiana na utambulisho wa kijinsia. Na mapema mwaka huu, Hungaria ilipitisha sheria inayopiga marufuku watu waliovuka mipaka kubadilisha jinsia zao kisheria.

Licha ya vikwazo hivi, Cappi ana matumaini. Wanafikiri kizazi chao kina uwezo wa kurudisha nyuma sauti hizi. "Nina matumaini kwamba kutakuwa na mabadiliko chanya katika sheria, kukubalika na kusherehekea tofauti za kijinsia."