Ule nini na nini cha kuepuka kula wakati wa kuharisha?

Ni vyakula gani ni bora na ambavyo vina madhara? Je, nimeze dawa ili kuizuia?

Haya ni baadhi tu ya maswali ambayo hujitokeza pale unapoharisha, hali inayoweza kusababishwa na kitu chochote kuanzia maradhi sugu au saratani hadi msongo wa mawazo au hali mbaya ya ulaji.

Kila kesi ni tofauti na watu wanaweza kujibu tofauti kwa vyakula vingi tofauti.

Jambo la kwanza ambalo wataalamu wanapendekeza ni kuhakikisha kuwa mtu huyo ana maji mengi, haswa linapokuja suala la watoto na wazee.

"Kunywa maji na lishe ni nguzo za matibabu ya kuhara katika umri wote, haswa kwa watoto wachanga na watoto wadogo," daktari wa watoto Luciana Rodrigues Silva, makamu wa rais wa Chama cha Madaktari cha Brazil (AMB) na profesa, aliiambia BBC News Brazil.

Kuna vyakula vinavyopendekezwa kwa watu kwa ujumla, lakini "menyu" hii itategemea sifa za kila mtu, kama vile historia ya afya, umri na ukubwa wa wa tatizo la kuhara, inaonesha mfululizo wa tafiti na wataalamu walioshauriwa na Cristiane Martins kwa BBC.

Pia, ni muhimu kuelewa kwamba sio tu kuhusu vyakula vinavyopendekezwa au la, lakini pia jinsi vinavyohifadhiwa, vinavyotayarishwa na kutumiwa.

Kila kesi ni ya kipekee na ni juu ya mtaalamu maalumu kutoa muongozo kuhusu nini kifanyike.

Lakini, kwa ujumla, wataalamu hawapendekeza aina fulani za vyakula ambazo huwa zinazidisha kuhara kwa baadhi ya watu.

Hizo ni pamoja na vyakula vya mafuta, vilivyotiwa viungo, vilivyokaangwa na vitamu, pamoja na juisi, vinywaji vyenye kileo, na vyakula ambavyo ni vya nafaka nzima au vyenye nyuzi za lishe zisizoweza kuyeyuka (kama vile maharagwe na ngano nzima).

Kuna sababu nyingi zinazowezekana za kuhara, ikiwa ni pamoja na maambukizi, kuvimba, sumu ya chakula, mizio ya chakula, lishe isiyo na usawa, covid, athari za dawa, mkazo, au hali sugu kama saratani, ugonjwa wa Crohn, ugonjwa wa vidonda vya tumbo.

Ugonjwa wa kuhara unaweza kuwa wa kawaida, lakini ni hali mbaya ya kiafya ambayo inaweza hata kuua ikiwa haitatibiwa vizuri.

Wataalamu na mamlaka za afya wanapendekeza utafute matibabu kwa ajili ya kuhara kwa zaidi ya wiki moja, damu, usaha, au ute wa kuteleza kwenye kinyesi, kutapika mara kwa mara, maumivu ya tumbo yanayoendelea au makali, kupungua uzito, mapigo ya moyo, dalili za upungufu wa maji mwilini, au mabadiliko ya rangi ya kinyesi.

Je, ni lazima ninywe dawa au chakula ili kujaribu kukomesha kuhara?

Wataalam wanapendekeza si kukomesha kuhara, kwa sababu ni udhihirisho wa ulinzi wa mwili na kujaribu kuzuia inaweza kuathiri mapambano dhidi ya sumu kutoka kwa bakteria ambayo husababisha kuvimba ndani ya utumbo, kwa mfano.

Lakini kuna vyakula ambavyo kwa ujumla vinapendekezwa kwa kila mtu ili kupunguza au kutoongeza dalili, kama vile kuku ambaye hajanona, samaki (sio mafuta), nyama isiyo na mafuta, wali mweupe, tufaa ambazo hazijachujwa, karoti, mchuzi wa maharagwe na ndizi .

Hivi ni vyakula vinavyoitwa vyenye kusabisha kufunga choo , ambavyo kwa ujumla husababisha kupunguzwa kwa kiasi cha kinyesi na kuongezeka kwa muda wa "kasi ya usafiri wa kinyesi kwenye utumbo", ambayo husaidia kupunguza dalili na kuzuia matatizo kama vile upungufu wa maji mwilini na kupoteza uzito, unaelezea mwongozo wa Chuo Kikuu cha Shirikisho cha Triangulo Mineiro (UFTM).

Kadhalika, wale wanaougua magonjwa kama vile ugonjwa wa Crohn wanashauriwa kuweka kumbukumbu ya kile wanachokula na athari za vyakula hivi kwenye utumbo ili udhibiti huu uwe sahihi zaidi na binafsi.

Inastahili kusisitiza kwamba kufikiri juu ya chakula cha mgonjwa wa kuhara haipaswi kuzingatia tu aina ya chakula, bali pia kuzingatia namna kinavyohifadhiwa, kutayarishwa na kutumiwa.

Vyakula gani vya kuepuka wakati wa kuhara

Kila kesi ni ya kipekee na watu wanaweza kujibu tofauti kwa vyakula vingi tofauti.

Lakini kuna idadi ya vyakula ambavyo havipendekezwi kwa watu wanaougua kuhara.

Baadhi ya vyakula hivi huchukuliwa kuwa huongeza hali ya kuharisha.

Orodha ya vyakula visivyopendekezwa kwa ujumla ni pamoja na:

Sharubati ina kiwango cha juu cha fructose, ambayo huharakisha usafirishaji wa utumbo, kwa hivyo inapaswa kuepukwa.

Bidhaa za maziwa "Bidhaa za maziwa zinaweza kusababisha kuhara," mtaalamu wa lishe Durval Ribas Filho, rais wa Chama cha Brazili cha Nutrology, aliiambia BBC News Brazil.