Vyakula gani hupaswi kula?, kulingana na mtaalam wa usalama wa chakula

Bill Marler ni wakili wa usalama wa chakula ambaye amekuwa akipigania waathiriwa wanaougua E. koli, salmonella, listeria na magonjwa mengine yanayosababishwa na vyakula kwa miaka thelathini iliyopita. Anaangazia sana katika makala mpya ya Netflix ya Sumu: Ukweli Mchafu Kuhusu Chakula Chako, ambayo ilianza maisha kama kitabu kuhusu kesi yake kuu ya kwanza. Alizungumza na BBC kuhusu vyakula vya kukwepa ikiwa unataka kuepuka kuugua.

Maisha yalikuwa yakimtazamia Stephanie Ingberg - Mmarekani huyo mwenye umri wa miaka 17 kutoka St Louis alikuwa akienda mapumziko katika Jamhuri ya Dominika pamoja na wazazi wake kwa ajili ya Spring Break.

Alikuwa na tumbo lililovurugika kabla ya kuruka, lakini hakufikiria kidogo na hata alihisi bora alipofika. Usiku mzima hali ilizidi kuwa mbaya, na aliishia hospitalini.

Asubuhi iliyofuata hakumtambua mama yake, figo zake zilikuwa zimeacha kufanya kazi, alikuwa na uvimbe wa ubongo na kifafa.

Wazazi wake walipanga uhamisho wa dharura wa matibabu kurudi Marekani, ambako walithibitisha kwamba alikuwa na maambukizi makubwa ya bakteria: E. coli. Hali yake ilidhoofika usiku kucha, alianguka katika hali ya kukosa fahamu na padri aliitwa kumpa ibada ya mwisho.

Stephanie ni mmoja wa wachangiaji wakuu wa filamu ya Netflix ya Sumu: Ukweli Mchafu Kuhusu Chakula Chako, ambayo inaangalia jinsi kushindwa kwa usafi wa mlolongo wetu wa chakula kunaweza kusababisha matokeo mabaya kwa watumiaji.

Kasisi alipoanza kusali, macho ya Stephanie yalifunguliwa. Angeweza kuishi, lakini angekabiliwa na matokeo ya maisha yake yote kutokana na brashi yake na E. koli.

"Lazima ninywe dawa kila siku ili kujaribu kukaza vichungi kwenye figo zangu," anasema kwenye waraka huo. "Kuna uwezekano nitalazimika kupandikizwa figo. Nitalazimika kuwa kwenye dialysis maisha yangu yote. Hutaki kusikia hivyo.

"Nilikula saladi, na sasa nina madhara ya muda mrefu ya afya kutoka kwayo."

Stephanie ni mmoja kati ya watu milioni 600 ambao Shirika la Afya Duniani (WHO) linakadiria kuwa wanaugua kila mwaka kutokana na kula chakula kilichochafuliwa. Kwa bahati nzuri, hakuwa mmoja wa 420,000 wanaokufa.

Kutazama kile unachokula kunaweza kuokoa maisha yako, kwa hivyo hapa ndio Bill Marler anapendekeza unapaswa kuepuka ili uendelee kuwa na afya.

Maziwa yasiyochemshwa na juisi za vifurushi

Uzoefu wa Marler katika kesi za madai umemfanya aziweke kundi hatari bidhaa za maziwa mbichi au ambazo hazijasafishwa au juisi ambazo hazijasafishwa.

Hatari ni ile ile ya bakteria ya E. koli ambayo ilimfanya Stephanie awe mgonjwa sana.

"Faida zozote za kiafya zinazoonekana kutokana na maziwa ambayo hayajachemshwa hazina thamani ya hatari. Watu wamesahau kuhusu magonjwa yaliyokuwepo katika Karne ya 19," anasema Bill Marler, mwanasheria na mtaalam wa usalama wa chakula.

Vyakula vya mbegu mbichi zinazoanza kuota

Marler halili mboga za mbegu mbichi kama vile alfalfa, choroko mbichi, au maharagwe mabichi.

Vyakula hivi vimehusishwa na milipuko mikubwa zaidi ya chakula ulimwenguni. Mnamo 2011, mlipuko unaohusishwa na mbegu za uwatu 'fenugreek' nchini Ujerumani ulimaanisha hadi watu 900 walipata shida ya figo na kulikuwa na vifo zaidi ya 50.

"Mbegu hizo huchafuliwa zinapooteshwa nje. Unapozileta ndani na kuziweka kwenye bafu zuri la maji ili kuziota, ni njia nzuri ya ukuaji wa bakteria," anasema Marler.

"Simfahamu mtu yeyote katika tasnia ya usalama wa chakula ambaye hula kama hizo mbichi."

Nyama ambayo haijaiva vizuri

Kwa nyama ya kusaga, bakteria yoyote iliyo juu ya uso wa nyama imechanganywa ndani hata ndani. Ndiyo maana ni muhimu kupika hamburgers vizuri.

Na haitachukua bakteria nyingi kukufanya mgonjwa sana.

"Takriban bakteria 50 za E. koli zinatosha kukuua; 100,000 zinafaa kwenye kichwa cha pini. Sio kitu unachoweza kuona, kuonja au kunusa. Kupika hamburgers vizuri ndiyo njia pekee salama," Marler anasema.

Anapendekeza kwamba inabidi usisitize burger yako imepikwa kwa joto la ndani la 155F (69C) ili kuondoa vimelea vya magonjwa yoyote.

Linapokuja suala la nyama isiyosagwa, kwa kawaida kuna hatari ndogo kwani bakteria walio nje huuawa wakati wa mchakato wa kupika.

Matunda na mbogamboga ambazo hazijapikwa

"Unapokula burger, sehemu hatari zaidi ya hiyo si burger. Itakuwa vitunguu, kabichi na nyanya," anasema Mansour Samadpour, mshauri wa usalama wa chakula na sumu.

Mwaka 2006 kulikuwa na mlipuko mkubwa wa E. coli unaohusishwa na mchicha - zaidi ya watu 200 waliugua na hadi watu watano waliuawa nchini Marekani. Marler aliwakilisha wengi wa wale waliohusika.

Uchafuzi huo wa bakteria hatimaye ulihusishwa na shamba la mchicha huko California ambalo liliingiliwa na wanyama, na kinyesi kilikuwa kimechafua mchicha kwa E. koli.

Ilipokatwa na kupelekwa kwenye kituo ambako waliiosha mara tatu, bakteria hiyo ilisambazwa kati ya bidhaa hiyo na kusafirishwa kote nchini, na kuwaumiza wengi.

"Je, urahisi wa mtu kuosha lettusi yako ina thamani ya hatari ya watu wengi zaidi kuishughulikia? Ikiwa watu wengi zaidi wataishughulikia na kuchafuliwa, inaenea haraka," anasema Marler.

Mayai mabichi na ambayo hayajaiva vizuri

Hatari katika mayai hutoka kwa maambukizi ya salmonella, bakteria ya kawaida ambayo wanaweza kusababisha kuhara, homa, kutapika, na kusokota tumbo. Vijana na wazee sana wanaweza kuwa wagonjwa sana, au hata kufa.

Kumekuwa na matukio mengi mabaya yanayohusisha mayai katika historia ya hivi karibuni: mwaka wa 1988 hofu ya salmonella ilisababisha serikali ya Uingereza kuamuru kuchinjwa kwa zaidi ya kuku milioni mbili. Mnamo 2010, tishio kama hilo lilisababisha kurudishwa kwa mayai milioni 500 huko Marekani.

Marler anasema kuwa mayai ni salama leo kuliko yalivyokuwa hapo awali, lakini anatoa wito wa tahadhari na anaamini kuwa salmonella bado inaleta hatari isiyokubalika kwa watumiaji wa mayai mabichi au ambayo hayajaiva vizuri.

"Takriban yai 1 kati ya 10,000 lina salmonella ndani ya ganda. Kuku anaweza kuendeleza salmonella kwenye ovari - inaingia kwenye yai na huwezi kufanya lolote kuihusu mbali na kuipika."

Chaza wabichi na samakigamba wengine wabichi

Hatari pia kutoka kwa chaza na samakigamba wengine wabichi ni kwasababu wao ni vichujio.

Hiyo inamaanisha ikiwa kuna maambukizi ya bakteria au virusi ndani ya maji, itaingia kwenye msururu wa chakula kwa urahisi. Na Marler anafikiri kwamba tatizo hilo linazidishwa na ongezeko la joto duniani.

"Pamoja na ongezeko la joto la bahari kunakuja kuongezeka kwa matukio ya uchafuzi kuhusiana na chaza: homa ya ini, norovirus, n.k. ''Ninatoka Seattle na baadhi ya chaza bora zaidi duniani wanatoka Pasifiki kaskazini-magharibi, lakini kuna masuala yanayoendelea. ubora wetu wa maji na halijoto. Ni jambo jipya la hatari ambalo unapaswa kufikiria unapoagiza chaza hao wabichi," anasema.

Mikate yenye matunda na mbogamboga 'Sandwich'

"Unapaswa kuangalia tarehe kwenye sandwichi kwa uangalifu, na ikiwezekana kula chakula ambacho umejitayarisha au ambacho kimetayarishwa mbele yako," Marler anashauri.

Anaonya kwamba umri wa sandwich ndio sababu kuu ya hatari, ambayo inaweza kusababisha kufichuliwa na listeria montocytogenes - mdudu mbaya sana.

Anasema ni muuaji mkubwa nchini Marekani na duniani kote na husababisha kila mtu anayekula kuishia hospitali.

"Listeria hukua vizuri kwenye joto la jokofu, kwa hivyo mtu akikutengenezea sandwich na ukala mara moja, hatari ya listeria ni ndogo. Ikiwa wataitengeneza na kuhifadhiwa kwenye friji kwa wiki moja kabla ya kuila, ni." itampa mdudu wa listeria nafasi ya kukua hadi kufikia kiwango cha kutosha ambacho atakufanya mgonjwa, "anasema.

Lakini sushi kwa kawaida haina shida

Lakini aina moja ya chakula ambayo watu mara nyingi hutilia shaka ni sushi -lakini si chakula hatari kwa Marler, ingawa anakubali kwamba unapaswa kuwa mwangalifu unaponunua.

"Mara nyingi nitaenda kwenye mkahawa mzuri wa sushi kuliko sehemu wanazouza nyama. Hatari ya uchafuzi kutoka kwa samaki sio kubwa sana," anasema.

"Sinunui sushi kutoka kwa duka la mboga au kituo cha mafuta. Mkahawa mzuri wa sushi ni salama kwani samaki wana hatari ndogo linapokuja suala la maambukizo ya bakteria.