Ghana: Ukitaka uraia basi kuwa mwanamichezo

Ufafanuzi wa Mghana ni mkali sana kwa wale wanaotaka kuhitimu kusimama kama mbunge.

Ikiwa umewahi kubeba pasipoti au utambulisho wa kitaifa wa nchi nyingine yoyote kando na Ghana, uwe tayari kuchunguzwa kwa muda mrefu katika mahakama.

Mbunge mara moja sio tu kwamba alipoteza kiti chake, lakini hata alifungwa kwa sababu hakuweza kuthibitisha kuwa alikana uraia wa awali wa Uingereza kabla ya kuwasilisha karatasi zake za kuchaguliwa bungeni.

Mbunge wa sasa ameidhinishwa tu na Mahakama Kuu na kuchukuliwa kuwa amechaguliwa kihalali, baada ya karibu miaka miwili ya kesi, kwani mahakama iligundua kuwa alikana uraia wa awali wa Ivory Coast.

Hata hivyo mbunge mwingine bado anahangaika kuruhusiwa kusalia baada ya mahakama kubaini kuwa hakuwa ameukana uraia wake wa Canada kabla ya kusimama na kuchaguliwa.

Na bado, angalia kile kinachotokea Qatar, ambapo kubeba pasipoti ya nchi nyingine hakuleti kizuizi cha kuvaa rangi za Ghana na kuichezea Black Stars.

Hakika, huhitaji kuwa umezaliwa Ghana, umewahi kutembelea nchi hiyo au kuzungumza lugha yoyote. Ukicheza kandanda nzuri na kuvutia macho ya kocha wa Ghana, hiyo inatosha, mradi tu uwe na uhusiano wa mababu na nchi.

Hatuna pesa za kuwarubuni wanamichezo kubadili utaifa wao ili kushindana wakiwa wamevalia rangi za taifa letu jinsi baadhi ya nchi za Mashariki ya Kati zinavyoweza kufanya hivyo.

Lakini miaka ya kusafiri kwa Waghana imehakikisha kuwa kuna vizazi vya vijana duniani kote ambao wanaweza kudai kiungo cha Ghana kupitia wazazi wao, babu, wajomba au shangazi zao.

Ilikuwa siri sasa si siri tena

Nimekuwa nikijiuliza kwa nini nilikasirishwa sana na tukio la Zola Budd huko nyuma miaka ya 1980 wakati mwanamke, mweupe wa Afrika Kusini alipewa pasi ya kusafiria ya Uingereza ili kumwezesha kushiriki akiwawakilisha Waingereza kwenye Michezo ya Olimpiki ya Los Angeles.

Madai yake ya uraia wa Uingereza yalisemekana kuwa yalitokana na bibi na ilimruhusu kushindana wakati ambapo Afrika Kusini ilikuwa imepigwa marufuku kushiriki katika michezo ya kimataifa kwa sababu ya sera yake ya ubaguzi wa rangi.

Yote hayo yalikuwa ya chinichini na ya kubuniwa siku hizo. Sasa kubadilisha utaifa kwa urahisi wa michezo ni jambo la kila siku na halileti vichwa vya habari.

Pengine mfano wa kuvutia zaidi katika timu ya Black Stars nchini Qatar ni Inaki Williams, mzaliwa wa Bilbao" huku mashirika ya habari yakisisitiza kumtambulisha. Bila shaka yeye ni Mghana na ukweli kwamba mdogo wake Nico anachezea Uhispania haileti tofauti kidogo.

Wengine wanaweza kukumbuka kuwa hii si mara ya kwanza kwa ndugu wawili kucheza Kombe la Dunia, ambapo mmoja anachezea Black Stars na mwingine timu ya kigeni.

Unawakumbuka ndugu wa Boateng? Wakati Kevin-Prince Boateng alikuwa katika timu ya Ghana, kaka yake Jérôme aliichezea Ujerumani dhidi ya Black Stars mnamo 2014.

Kwetu hapa Ghana sio idadi ya Waghana wanaochezea Black Stars ambayo tunaifurahia. Jambo la kuzungumza kwa kweli ni idadi kubwa ya wachezaji katika timu za kigeni ambao wanaweza kuichezea Ghana kwa usawa.

Kuna Cody Gakpo anayechezea Uholanzi. Hakuna mtu anayehitaji kukwambia kuwa kwa jina kama Gakpo, yeye ni miongoni mwa Black Stars.

Kisha nikasikia kuhusu Richie Laryea katika timu ya Canada - anaweza kuwa anawakilisha Black Stars na kusaini autographs kwa watoto huko Accra. Na kwa nini mtu anayeitwa Ethan Ampadu, sehemu ya Welsh Red Dragons hivi majuzi walitolewa na Uingereza, akichezea mtu yeyote isipokuwa Ghana?

Vile vile hakuwezi kuwa na ubishi lakini Mohammed Muntari, ambaye aliweka historia ya kuwa mchezaji wa kwanza kuifungia Qatar bao kwenye Kombe la Dunia, anafaa kuichezea Ghana, nchi aliyozaliwa.

Wote lazima wawe na sababu zao za kutochagua Black Stars, lakini neno lililo nje ni kwamba timu ya Ghana iliyo ughaibuni inaweza kufuzu kwa urahisi kucheza Kombe la Dunia na inaweza kufundishwa na kocha wa sasa wa Black Stars Otto Addo.

Anaweza kuwa na jina la sauti ya Ghana na wazazi wake wanaweza kuwa Waghana, lakini alizaliwa na kukulia Ujerumani na ana pasipoti ya Ujerumani.

Anaweza asikubalike kuwa mbunge wa Ghana, lakini afya ya kihisia ya sisi Waghana wote milioni 30 kwa sasa inamtegemea na tunajua na kukubali tu kuwa yeye ni Mghana.