Kamikaze-Droni hatari ambazo Urusi inazitumia sasa katika mashambulizi ya kuiangamiza Ukraine

Ikikabiliwa na kushindwa kijeshi katika uwanja wa vita, huku wanajeshi wake wakilazimika kuachana na maeneo yaliyokuwa yakishikiliwa kwa muda mrefu mashariki na kusini, Urusi imeongeza mashambulizi kwenye maeneo ya raia kote Ukraine katika wiki za hivi karibuni. Moja ya lengo asubuhi ya leo inaonekana kuwa Makao Makuu ya kampuni ya kitaifa ya nishati ya Ukraine.

Kwa kupiga miundombinu ya nishati kabla ya majira ya baridi, mkakati wa Moscow unaonekana kuwa na madhara mengi iwezekanavyo kwa Ukraine , bila kujali wapi wanaishi.

Miezi michache ijayo itakuwa migumu .

 Kurekebisha uharibifu kutachukua muda, na watu wamehimizwa kupunguza matumizi ya nishati katika nyakati za kilele.

Mashambulizi hayo - wiki moja baada ya msururu mbaya wa makombora ya Urusi katika miji kadhaa, ikiwa ni pamoja na mji mkuu - yalipiga wilaya ya kati wakati watu wakienda kazini au shuleni. Sehemu ya orofa iliharibiwa, na kuwaweka wakazi chini ya vifusi.watu watatu wameuwa katika jiji la Suny na wengine watayu katika mji mkuu Kyiv katika mashambulizi hayo ya Urusi yanayotegemea silaha za droni za ‘Kamikaze’.

Meya wa Kyiv Vitali Klitschko anasema kuwa ndege tano zisizo na rubani za kamikaze zilitumika katika shambulio la asubuhi ya leo kwenye mji mkuu. Hapo awali, aliripoti takwimu kama nne. Kwa jumla, ndege zisizo na rubani 28 zilirushwa hata hivyo 23 zilidunguliwa.

Mtazamo kwamba Kyiv iko salama pengine utatikiswa, lakini watu wengi wana uwezekano mkubwa wa kuwa na hasira kuliko hofu.

Lakini je droni hizo za kamikaze ni silaha aina gani?

• Silaha ndogo za angani, zinazojulikana pia kama silaha za ‘kuzurura’, ambazo huharibiwa baada ya kugonga shabaha

• Tofauti na ndege nyingine zisizo na rubani - ambazo zinatakiwa kurudi nyumbani baada ya kuangusha makombora - ndege zisizo na rubani za kamikaze zinaweza kutupwa.

• Jina linatokana na marubani wa Japan waliojitolea kuangusha ndege zao katika misheni ya kujitoa mhanga katika Vita vya Pili vya Dunia.

• Rais Zelensky aliwahi kuishutumu Urusi kwa kutumia ndege zisizo na rubani zilizotengenezwa Iran - Iran inakanusha kuzisambaza huku Urusi haijatoa maoni yoyote.

Ukraine pia iliwahi kuzitumia ndege zisizo na rubani za Kamikaze katika mashambulizi ya hivi majuzi kwenye kambi za Urusi huko Crimea, kulingana na mtaalam wa kijeshi.

Ikiwa ndivyo, inaashiria njia nyingine ambayo ndege zisizo na rubani zinatumwa katika vita vya Ukraine – kushambulia shabaha nyuma ya safu za adui.

Maelfu ya ndege zisizo na rubani zinatumiwa katika mzozo huo na pande zote mbili kupiga shabaha, au kuelekeza mizinga juu yao.

Baadhi ya ndege zisizo na rubani zinazotumiwa ni ndege zisizo na rubani zilizotengenezwa kwa makusudi, za kijeshi. Walakini, hivi majuzi Ukraine inaonekana kugeukia zaidi matumizi ya ndege ndogo zisizo na rafu.

Mwezi agosti, kulikuwa na mashambulizi kwenye kambi ya kijeshi ya Urusi huko Saky, magharibi mwa Crimea, kwenye uwanja wa ndege karibu na Sevastopol, na kwenye meli za Urusi za meli za Bahari Nyeusi kwenye bandari ya Sevastopol.

Dk Marina Miron, mtafiti katika masomo ya ulinzi katika Chuo cha King's College London, anasema ndege ndogo zisizo na rubani za kamikaze huenda zilitumika kwa mashambulizi haya.

"Ukiangalia milipuko katika mashambulizi, ni midogo sana. Ninashuku kuwa hizi ni ndege zisizo na rubani za kamikaze zilizotengenezwa kienyeji, ambazo zimefungiwa vilipuzi.

"Ndege zisizo na rubani ni ndogo vya kutosha kuweza kuingia kisiri katika mfumo wa ulinzi wa anga wa Urusi."

Ukraine haijathibitisha wala kukanusha kuwa inahusika na mashambulizi ya Crimea.

Hata hivyo, anasema Dk Miron, mashambulio hayo yanaweza kuonyesha jinsi matumizi ya ndege zisizo na rubani yamebadilika tangu siku za awali za mzozo huo, wakati kulikuwa na umakini zaidi katika mashambulizi ya ndege zisizo na rubani za kijeshi.

Ukraine na Urusi zina droni gani za kijeshi?

Ndege kuu ya kijeshi isiyo na rubani ya Ukraine ni Bayraktar TB2 iliyotengenezwa Uturuki. Inakaribia ukubwa wa ndege ndogo, ina kamera, na inaweza kuwekewa mabomu yanayoongozwa na leza.

Mwanzoni mwa vita, Ukraine ilikuwa na kundi la "chini ya 50" kati ya hizi, anasema Dk Jack Watling wa Taasisi ya Kifalme ya Huduma za Kifalme (Rusi).

Urusi hasa hutumia "ndogo, ya msingi zaidi" Orlan-10, anasema: "Urusi ilianza vita na baadhi ya maelfu yao, na inaweza kuwa na mia kadhaa zilizobaki." Ndege hizi zisizo na rubani pia zina kamera na zinaweza kubeba mabomu madogo.

Je, ndege zisizo na rubani za kijeshi zina ufanisi gani?

Kwa pande zote mbili - Urusi na Ukraine - ndege zisizo na rubani zimekuwa na ufanisi zaidi zinapotumiwa kupata shabaha ya adui na kuongoza mizinga kuelekea kwao.

"Vikosi vya Urusi vinaweza kuleta bunduki zao kwa adui ndani ya dakika 3-5 tu baada ya ndege isiyo na rubani ya Orlan-10 kugundua shabaha," anasema Dk Watling. Bila ndege isiyo na rubani, shambulio linaweza kuchukua dakika 20-30 kutekelezwa, anaongeza.

Dk Marina Miron anasema ndege zisizo na rubani zimeiruhusu Ukraine kunyoosha nguvu zake chache.

"Kama ungetaka kutafuta nafasi za adui hapo awali, ungelazimika kutuma vikosi maalum... na unaweza kupoteza baadhi ya askari," anasema. "Sasa, unachohatarisha ni ndege isiyo na rubani. 

Katika wiki chache za kwanza za vita, ndege zisizo na rubani za Bayraktar za Ukraine zilisifiwa sana.

"Walionyeshwa shabaha za kushambulia kama vile maghala ya risasi, na walishiriki katika kuzamisha meli ya kivita ya Moskva," Dk Miron anasema.

Walakini, Bayraktars nyingi zimeharibiwa na mifumo ya ulinzi wa anga ya Urusi.