'Nilitoroka shule nikiwa na miaka 14 kumuona Bob Marley - na nikawa mpiga picha wake'

Usomaji maandishi tu kupunguza gharama za data

Picha nyeusi na nyeupe ya Bob Marley akiwa kwenye kiti cha abiria cha gari na mwili wake ukiwa umegeuzwa sehemu ya nyuma ya gari. — Maelezo ya picha, Dennis Morris alichukua picha hii, inayoitwa Babylon by van, wakati wa ziara ya kwanza ya Bob Marley nchini Uingereza

- Author, Tim Stokes
- Nafasi, BBC News
8 Septemba 2025
Muda wa kusoma: Dakika 6

Mapema alfajiri mwaka 1973, kijana mwenye umri wa miaka 14 aitwaye Dennis Morris alifanya uamuzi ambao ungebadili maisha yake milele.

"Bob Marley alikuwa anakuja kufanya ziara yake ya kwanza nchini Uingereza, nami nikaamua kwamba nataka kumpiga picha. Nikatoroka shule na kuelekea kwenye klabu aliyokuwa anatumbuiza kwa mara ya kwanza jijini London."

"Alipokuwa akitembea kuelekea nilipokuwa, nikamwambia: 'naweza kukupiga picha?' Akanijibu: 'Ndiyo ndugu, ingia ndani.'"

Wakati wa mapumziko ya ukaguzi wa sauti, Marley alianza kuzungumza na Dennis kuhusu maisha ya kukua Uingereza, huku kijana huyo naye akimhoji kuhusu maisha yake nchini Jamaica.

"Kisha akanieleza kuhusu ziara hiyo, na kuniuliza kama ningependa kujiunga nao. Asubuhi iliyofuata, nikapakia begi langu kana kwamba naenda kucheza michezo shuleni, nikaelekea hotelini na safari ikaanza."

Picha nyeupe na nyeusi ya msanii Bob Marley akiwa ameshikilia mpira wa miguu katika duka linalouzwa vitu vya soka. — Maelezo ya picha, Morris aliweza kunasa picha za faragha za Marley kama vile akiwa katika duka la vitu vya soka akinunulia watoto wa Trenchtown vitu vya soka

Ziara hiyo hata hivyo haikudumu sana ilisitishwa mapema baada ya baadhi ya wanamuziki wa bendi hiyo kudai warejee nyumbani mara walipoona theluji kwa mara ya kwanza.

Hata hivyo, wiki chache hizo ndizo zilizowasha moto wa taaluma ambayo ingemfikisha Morris kwenye kilele cha sanaa ya upigaji picha, na kumpa nafasi ya kuwapiga picha wasanii wakubwa wa muziki duniani.

Miongoni mwa picha zake maarufu zaidi ni ile ya Bob Marley aliyopiga ndani ya gari la bendi wakati wa ziara hiyo ya kwanza.

Skip Iliyosomwa zaidi and continue reading

Iliyosomwa zaidi

End of Iliyosomwa zaidi

Picha hiyo, pamoja na kazi nyingine nyingi, zinaonyeshwa katika maonyesho maalum ya kazi zake yanayofanyika katika The Photographers' Gallery huko Soho, London.

Morris alizaliwa Jamaika mwaka 1960 na alihamia katika eneo la East End, London, akiwa na umri wa miaka mitano.

Shauku yake kwa upigaji picha ilianza akiwa na miaka tisa, alipokuwa mwana-kwaya katika kanisa lenye kasisi wa kipekee, kanisa ambalo pia lilikuwa na klabu ya upigaji picha.

"Kulikuwa na chumba cha giza (darkroom) kwenye nyumba ya kasisi. Nilipomuona mmoja wa wavulana wakubwa akichapisha picha, nilijua mara moja hii ndiyo itakuwa njia yangu maishani."

Picha ya msanii Bob Marley akiwa amebeba gitaa akitumbuiza katika tamasha yake. — Maelezo ya picha, Tamasha ya Marley katika ukumbi wa maonyesho wa Lyceum mwezi Julai mwaka 1975 ulikuwa ni mwanzo wa safari ya Morris ya ufanisi

Baada ya kupiga picha za Marley kwa mara ya kwanza mwaka 1973, Morris alipewa tena nafasi ya kumfuatilia mwaka 1975, alipokuwa akitumbuiza katika ukumbi maarufu wa Lyceum Theatre jijini London.

"Nilipata picha kali sana kwa sababu nilikuwa nimeshaona namna anavyotumbuiza tangu ziara ya kwanza. Nilielewa harakati zake jukwaani, na nikajikuta nikichapisha picha za jalada kwenye majarida kama NME, Melody Maker na Time Out."

Aliendelea kushirikiana na Marley hadi kifo chake mwaka 1981.

"Lengo langu halikuwa kuwa mpiga picha wa muziki, bali mpiga picha wa vita, lakini maisha yalinigeuza kwa njia nzuri sana."

Picha nyeusi na nyeupe ya Sid Vicious na Johnny Rooten wa Sex Pistols akiwa amesimama katika kituo cha maegesho ya magari — Maelezo ya picha, Sid Vicious na Johnny Rotten wakati wa ziara ya S.P.O.T.S katika stendi ya mabasi ya Coventry mwaka 1977

Dennis Morris akiwa amevalia suti ya blue iliyo na mistari za zambarau na waridi, Amevaa miwani ya njano ambayo ameshikilia na mikono yote miwili — Maelezo ya picha, Dennis Morris alikulia London baada ya kutoka Jamaica akiwa na umri wa miaka mitano

Ingawa hakufikia vita ya kivita, aliipata vita yake ya picha alipoalikwa kuandamana na kundi la Sex Pistols katika kilele cha harakati za punk mwaka 1977.

"Ilikuwa ni hali ya vurugu za kila mara kutishiwa, kushambuliwa mitaani, na maonyesho yenyewe yalikuwa ya fujo. Lakini kwangu, hiyo ndiyo vita vyangu. Ilikuwa kamilifu." Anasema Morris.

Morris aliwahi pia kufanya kazi na wasanii wengine wakubwa kama vile Patti Smith, Oasis, Goldie na Radiohead - akisafiri nao duniani kote.

Picha ya msanii Oasis akiangalia Kamera.Wote wakiwa wamesimama wima isipokuwa Liam Gallagheramejipinda kidogo — Maelezo ya picha, Morris alipiga picha ya kikundi cha Oasis cha Japan mwaka wa 1994

Picha nyeusi na nyeupe ya Patti Smith akiangalia kamera akiwa ameekelea mkono wake juu ya kichwa chake — Maelezo ya picha, Patti Smith akiwa katika ziara za kutafuta ushawishi wa Horses, mjini London, 1976

Lakini yeye binafsi huona kazi hii ya muziki kama njia ya kufadhili ari yake halisi- upigaji picha wa kihabari na wa kijamii ambayo pia inachukua nafasi kubwa kwenye maonyesho hayo.

Kazi zake za awali zilisababisha miradi kama Growing Up Black, iliyochunguza maisha ya watu weusi London miaka ya 1970; Southall – A Home from Home, iliyojikita kwenye jamii ya Kisikh; na This Happy Breed, ambayo ilielezea maisha ya kawaida jijini London.

"Nilikuwa naandika historia ya jamii yangu, jirani zangu, halafu nikazidi kupanua mipaka."Anaeleza.

"Nilikuwa na uwezo wa kuwafanya watu wafungue milango yao… nina kipawa cha asili — siwezi kueleza, wananiona, wananiamini."

Picha nyeusi na nyeupe ya wanaume watatu wakiwa wamesimama nyuma ya lori iliyoegeshwa karibu na zana za muziki. Mwanamume aliyevalia koti amesimama mbele ya lori hilo. — Maelezo ya picha, Admiral Ken akiwa na Bix Men, eneo la Hackney, alikuwa kiungo muhimu katika maigizo ya Growing Up Black.

Picha nyeusi na nyeupe ya watoto wanne wakicheza katika mtaa wa Southall — Maelezo ya picha, Mtaa wa Southall, 1976 - Kutoka Southall eneo analoliita nyumbani

Ni kipawa hiki ambacho Morris anaamini kimechangia mafanikio yake makubwa, iwe katika picha za maisha halisi au muziki.

"Ninapopiga picha za wanamuziki, ninajaribu kuondoa wanachokiigiza na kufichua nafsi yao halisi, kwa sababu mara nyingi wanakuwa na sura wanayojitengenezea mbele ya watu."

"Watu wengi huniambia iwe ni kuhusu Bob Marley au Sex Pistols, kwamba wanahisi wapo kwenye mazingira yale na mimi. Si tu picha ya haraka, bali inakupa hisia kuwa upo hapo, ni sehemu ya tukio."Anaendelea na simulizi yake.

Picha nyeusi na nyeupe ya mwanamume akiwa amekaa mleleoni wa kitanda akiwa na binti zake wawili . Ameshikilia redio aliyoipakata mapajani. — Maelezo ya picha, Mwanamume akiwa na binti zake wawili na amana yake anayoienzi, huko Southall 1976

Morris anasema amefurahishwa mno na jinsi maonyesho hayo yamepokelewa.

Maonyesho hayo yalifunguliwa kwa mara ya kwanza huko Paris katika Maison Européenne de la Photographie, kabla ya kuletwa London kwenye The Photographers' Gallery, ambapo yatafungwa tarehe 28 mwezi huu wa Septemba.

"Watu wanasema wanahisi kama wanaona maisha yao ya zamani, au maisha ya wazazi wao. Kwa mfano, kwenye picha za Growing Up Black, vijana wengi walikuwa wamesimuliwa na wazazi wao kuhusu walivyowasili England… na sasa wanasema, 'ah, kumbe kweli ndivyo ilivyokuwa'."

"Upande wa muziki… wanashuhudia nyakati za ndani kabisa za bendi au harakati fulani, ni mwangaza wa kipekee juu ya jitihada zilizohitajika kufikia walipofika."

"Ninajivunia sana yote haya", anasema Morris.

Maonyesho na Kitabu

Dennis Morris: Music + Life linaendelea kuonyeshwa katika The Photographers' Gallery hadi 28 Septemba 2025.
Kitabu kipya, Dennis Morris: Music + Life, kilichochapishwa na Thames & Hudson, kinapatikana sasa madukani.