COP27: Mkutano wa mabadiliko ya tabia nchi huko Misri ni upi na kwa nini ni muhimu?
Viongozi wa dunia wanatazamiwa kujadili hatua za kukabiliana na mabadiliko ya tabia nchi, katika mkutano wa kilele wa Umoja wa Mataifa kuhusu hali ya hewa nchini Misri.
Mkutano huu unafuatia mwaka wa majanga yanayohusiana na hali ya hewa na rekodi za joto zilizovunjwa.
Kuhusu Mkutano wa Umoja wa Mataifa wa mabadiliko ya tabia nchi
Mikutano ya kilele ya Umoja wa Mataifa kuhusu hali ya hewa hufanyika kila mwaka, kwa serikali kukubaliana hatua za kupunguza ongezeko la joto duniani. Inajulikana kama COPs, ambayo inamaanisha mkutano wa wanachama "Conference of the Parties".
Wanachama hao ni nchi zinazohudhuria ambazo zilitia saini makubaliano ya asili ya hali ya hewa ya Umoja wa Mataifa (UN) mnamo mwaka 1992. COP27 ni mkutano wa 27 wa kila mwaka wa Umoja wa Mataifa kuhusu hali ya hewa. Utafanyika huko Sharm el-Sheikh kuanzia tarehe 6 hadi 18 Novemba.
Kwanini mkutano huu wa COP ni muhimu?
Kwa nini mikutano ya COP inahitajika? Dunia inaongezeka joto kwa sababu ya hewa chafu zinazozalishwa na binadamu, hasa kutokana na uchomaji wa nishati ya kisukuku kama vile mafuta, gesi na makaa ya mawe.
Kiwango cha joto duniani kimeongezeka kwa nyuzijoto 1.1C na kinaelekea 1.5C, kulingana na wanasayansi wa hali ya hewa wa Umoja wa Mataifa, Jopo la Serikali za Kimataifa kuhusu Mabadiliko ya Tabia nchi (IPCC).
Ikiwa joto litapanda kutoka 1.7C hadi 1.8C zaidi ya viwango vya miaka ya 1850, IPCC inakadiria kuwa nusu ya wakazi wa dunia watakuwa kwenye kubwa ya kukabiliwa na joto na unyevunyevu unaotishia maisha.
Ili kuzuia hili, nchi 194 zilitia saini Mkataba wa Paris mwaka 2015, na kuahidi "kuweka juhudi za ufuatiliaji" ili kupunguza ongezeko la joto duniani hadi kufikia 1.5C.
Mataifa gani yanahudhuria mkutano wa COP27?
Chanzo cha picha, Reuters
Zaidi ya serikali 200 zimealikwa. Hata hivyo, baadhi ya viongozi wa mataifa makubwa kiuchumi akiwemo kiongozi wa Urusi Vladimir Putin hawatarajiwi kuhudhuria.
Wajumbe kutoka nchi hizi wanatarajiwa kuwakilisha. Nchi zingine, pamoja na China, hazijathibitisha ikiwa viongozi wao watashiriki. Wenyeji Misri wametoa wito kwa nchi kuweka tofauti zao kando na "kuonyesha uongozi". Mashirikia ya mazingira, vikundi vya jamii, mizinga, biashara na vikundi vya kidini pia vitashiriki.
Kwa nini mkutano huu COP27 unafanyika Misri?
Hii itakuwa ni mara ya tano kwa mkutano wa ainja hii (COP) kufanyika barani Afrika. Serikali za eneo hilo zinatumai kuwa zitazingatia athari mbaya za mabadiliko ya hali ya hewa katika bara.
IPCC inasema Afŕika ni moja wapo ya kanda zilizo hatarini zaidi duniani. Hivi sasa, watu milioni 17 wanakadiriwa kukabiliwa na uhaba wa chakula katika eneo la Afrika Mashariki kwa sababu ya ukame.
Hata hivyo, kuichagua Misri kama mwenyeji wa mkutano kumezua utata. Baadhi ya wanaharakati wa haki za binadamu na hali ya hewa wanasema serikali imewazuia kuhudhuria kwa sababu ya kuikosoa kuhusu rekodi yake ya ukiukaji wa haki.
Nini kitajadiliwa katika COP27 na nini matarajio?
Chanzo cha picha, OECD
Kabla ya mkutano huo, nchi zilitakiwa kuwasilisha mipango kabambe ya hali ya hewa ya kitaifa. Ni 25 pekee wanayo - hadi sasa. COP27 itazingatia maeneo makuu matatu:
- Kupunguza uzalishaji
- Kusaidia nchi kujiandaa na kukabiliana na mabadiliko ya hali ya hewa
- Kupata usaidizi wa kiufundi na ufadhili kwa nchi zinazoendelea kwa shughuli hizi
Baadhi ya maeneo ambayo hayajatatuliwa kikamilifu au kushughulikiwa katika COP26 yatachukuliwa:
- Hasara na uharibifu wa fedha - pesa kusaidia nchi dhidi ya athari za mabadiliko ya hali ya hewa, badala ya kujiandaa tu dhidi ya athari
- Kuanzishwa kwa soko la kimataifa la kaboni - kuweka bei ya athari za uzalishaji katika bidhaa na huduma duniani kote
- Kuimarisha ahadi za kupunguza matumizi ya makaa ya mawe.
Pia kutakuwa na siku zenye mada za mazungumzo na matangazo yaliyolenga masuala ya jinsia, kilimo na bioanuwai.
Fedha imekuwa suala la muda mrefu katika mazungumzo ya hali ya hewa. Mwaka 2009, nchi zilizoendelea zilijitolea kutoa dola bilioni 100 kwa mwaka, ifikapo mwaka 2020, kwa nchi zinazoendelea ili kuzisaidia kupunguza utoaji wa gesi hizo na kujiandaa kukabiliana na mabadiliko ya hali ya hewa.
Lengo hilo halikufikiwa na limesogezwa mbele mpaka 2023.
Unawezaje kuyaona mafanikio ya Mkutano huu?
Inategemea unazungumza na nani. Nchi zinazoendelea, kwa uchache zaidi, zitataka upotevu na uharibifu wa fedha kuwa ajenda. Pia watakuwa wakishinikiza kuwekewa tarehe ya lini wanaweza kuanza kupokea fedha.
Mataifa yaliyoendelea yatatafuta kujitolea zaidi kutoka kwa mataifa makubwa yanayoendelea - kama vile China, India, Brazili, Indonesia na Afrika Kusini - kuondokana na makaa ya mawe, nishati chafu zaidi ya mafuta.
Pia kuna ahadi za mwaka jana - kuhusu misitu, makaa ya mawe na methane - ambazo nchi nyingi zinaweza kujielekeza.
Hata hivyo, wanasayansi wengine wanaamini kuwa viongozi wa ulimwengu wamechelewa sana kuchukua hatua na haijalishi ni nini kitakubaliwa katika mkutano wa COP27, lengo la kupunguza Joto mpaka 1.5C halitafikiwa.
