Je, Iran inaunga mkono Hamas kufanya operesheni ndani ya Israel?

Katika siku ambayo Israel ilishuhudia shambulio lililoanzishwa kutoka Ukanda wa Gaza likilenga eneo lake, na lilielezwa kuwa shambulio la umwagaji damu zaidi tangu vita vya Waarabu na Israel mwaka 1973, maswali yaliibuliwa kuhusiana na jukumu la Iran katika kuunga mkono Hamas, ambayo ilidai kuhusika na shambulio hilo.

Ghazi Hamad, msemaji wa Hamas, alisema Jumamosi, wakati wa mahojiano na kipindi cha “NewsHour” cha BBC, akijibu swali kuhusu kiasi cha uungwaji mkono uliopokea Hamas kutoka Iran kutekeleza operesheni hii:

“Ninajivunia kwamba kuna wengi. nchi zinazotusaidia. Iran hutusaidia, na nchi nyingine hutusaidia, iwe kwa pesa, silaha, au msaada wa kisiasa. Hakuna ubaya kwa sisi kufanya hivyo."

Ingawa jibu lake lilikuwa na utata, hakukana kuunga mkono Iran katika kujibu swali la moja kwa moja aliloulizwa na BBC.

Shambulio la hivi karibuni lililoanzishwa na Hamas ndani ya Israel lilisababisha vifo vya mamia, na mashambulizi ya kulipiza kisasi ya Israel dhidi ya Gaza yaliua zaidi ya watu 300, na idadi hiyo inaongezeka.

Nchini Iran, Yahya Rahim Safavi, mshauri wa kijeshi wa Kiongozi Mkuu wa Iran Ayatollah Ali Khamenei, alikaribisha hadharani operesheni iliyofanywa na Hamas, akisema: "Tunatangaza uungaji mkono wetu kwa operesheni ya Mafuriko ya Al-Aqsa."

Kipande cha video kiliwekwa kwenye akaunti ya Kiongozi Mkuu wa Iran, Ayatollah Khamenei, kwenye tovuti ya X, zamani ya Twitter, ikionesha kundi kubwa la raia wa Israel wakikimbia mashambulizi.

Tweet hiyo ilizuiwa baadaye kwa kukiuka sera za jukwaa la "X", na hii ilirejelewa kama labda kwa ajili ya "maslahi." umma".

Katika siku chache zilizopita, akaunti yake ya lugha ya Kiingereza imekuwa ikikariri maneno yake ambapo alisema: "Utawala wa Kizayuni unakufa." Iran haitambui Taifa la Israel na mara nyingi huitaja kuwa "utawala wa Kizayuni."

Huko Iran, wafuasi wa serikali walisherehekea mashambulizi ya Hamas katika uwanja wa Palestina katika mji mkuu, Tehran, na miji mingine, huku wengi katika upinzani wakilaani shambulio hilo na kutuma jumbe wa kuiunga mkono Israel.

Wafuasi wengi wa serikali ya Iran kwenye tovuti ya X pia walichapisha tena video za Hamas wakizindua mashambulizi yake kwa Israel, wakisifu "" Ushindi dhidi ya Israel."

Ikulu ya White House ilisema haijagundua ushahidi unaoihusisha Iran moja kwa moja na shambulio la Hamas, ingawa afisa mmoja wa ngazi ya juu wa Marekani aliliambia gazeti la The Guardian: "Iran kwa muda mrefu imekuwa muungaji mkono mkuu wa Hamas na makundi mengine yanayochukuliwa kuwa ya kigaidi."

Wapinzani wa makubaliano ya hivi karibuni yaliyohitimishwa na utawala wa Rais wa Marekani Joe Biden na Iran wanasema kuwa makubaliano hayo yalihimiza Iran kuunga mkono makundi kama vile Hamas.

Makubaliano hayo yalijumuisha kuachiliwa kwa wafungwa wa Kimarekani na kuondolewa kwa vikwazo vilivyowekwa kwa mali ya Iran ya dola bilioni 6 nchini Korea Kusini.

Msemaji wa Baraza la Usalama la Kitaifa la White House, Adrienne Watson, alisema: "Hakuna hata senti moja ya pesa hizi imetumika, na inapotumika inaweza kutumika tu kwa vitu kama chakula na dawa kwa watu wa Iran.

Hatahivyo, Xiu Wang, mtafiti wa Marekani ambaye aliachiliwa kutoka jela ya Iran mnamo 2019, alijibu madai haya na kusema kwamba makubaliano hayo yaliimarisha moja kwa moja mzozo wa wakala wa Iran na Israel.

Wakati huo huo, mwanachama mashuhuri wa Hamas mjini Tehran alionesha kuwa kuhalalisha uhusiano wa Israel na nchi za Kiarabu kwa sasa ni "tishio kubwa" kwa Wapalestina.

Kauli hizo zinakuja wakati Saudi Arabia na Marekani zimefanya juhudi katika kipindi cha miezi kadhaa ili kuurejesha uhusiano wa Saudia na Israel.

Osama Hamdan, mwanachama wa harakati ya Hamas alisema wiki iliyopita wakati wa "Kongamano la Umoja wa Kiislamu" huko Tehran: "Tishio muhimu zaidi linaloikabili Palestina katika wakati huu ni juhudi za utawala wa Kizayuni za kurejesha uhusiano wa kawaida na nchi mbalimbali. .”

Amesisitiza kuwa, "kurekebisha uhusiano na utawala wa Kizayuni ni dhulma kwa Wapalestina wote," na kuongeza: "Lazima tusimame na kuupinga mpango huo."

Wakati huo huo, Kiongozi Mkuu wa Iran Ali Khamenei alisema katika mkutano uliojumuisha mabalozi kutoka nchi kadhaa za Kiislamu kwamba "kamari ya kurejesha uhusiano wa kawaida" na Israel ni "hasara."

Muda wa matamshi kama haya, sanjari na shambulio la Hamas, unaweza kuwa wa bahati mbaya na unahusiana zaidi na juhudi za kuhalalisha au, kama baadhi ya wachambuzi wanavyopendekeza, dalili kwamba Wairani "walikuwa wanafahamu kwa kiasi fulani operesheni ya Hamas."