Kiongozi wa Marekani aahidi 'hakuna vita baridi vipya' na China

Rais wa Marekani Joe Biden ameahidi kuwa hakutakuwa na 'Vita Baridi vipya' na China, baada ya mkutano wa maridhiano na Rais wa China Xi Jinping.

Pia alisema haamini kwamba China ingeivamia Taiwan.

Ulikuwa ni mkutano wa kwanza wa ana kwa ana kati ya viongozi hao wawili wenye nguvu kubwa tangu Bw Biden achukue wadhifa huo.

Wawili hao pia walijadili uvamizi wa Korea Kaskazini na Urusi dhidi ya Ukraine katika mazungumzo hayo mjini Bali, siku moja kabla ya mkutano wa G20 kwenye kisiwa cha Indonesia.

Wote wawili walisema wanapinga matumizi ya silaha za nyuklia nchini Ukraine.

Bw.Xi, ambaye amehimizwa kuzungumza na Vladimir Putin, alirejelea wito wa China wa kutaka amani huku akiongeza kuwa 'hakuna suluhisho rahisi kwa tatizo tata'.

Bw Biden alisema katika mkutano wake na waandishi wa habari 'ni vigumu kusema kwamba nina uhakika kuwa China inaweza kudhibiti Korea Kaskazini'.

Lakini pia alimwambia Bw Xi kwamba China ina 'wajibu' wa kuizuia Pyongyang kujihusisha na jaribio jingine la silaha za nyuklia.

Taiwan iliangaziwa sana wakati wa mkutano wao wa saa tatu katika hoteli ya kifahari muda mfupi baada ya kuwasili kwa Bw Xi.

Taiwan ambayo Beijing anadai ni yake, kisiwa hicho kinachojitawala kinaihesabu Marekani kama mshirika, na daima imekuwa suala la mwiba katika uhusiano wa Marekani na China.

Mvutano uliongezeka mwezi Agosti wakati Spika wa Bunge la Marekani Nancy Pelosi alipotembelea Taiwan.

Uchina ilijibu kwa kufanya mazoezi makubwa ya kijeshi kuzunguka kisiwa hicho, na kusababisha hofu ya uwezekano wa mzozo kati ya Marekani na Uchina.

Taarifa kwa vyombo vya habari vya serikali ya China siku ya Jumatatu ilisema Bw Xi alisisitiza kwamba Taiwan inasalia 'msingi wa maslahi makuu ya China ... na ukomo wa kwanza katika uhusiano wa Marekani na China ambao hauwezi kukiukwa'.

Katika wiki za hivi majuzi maafisa wa Marekani wameonya kuwa huenda China ikazidisha mipango ya kuivamia Taiwan.

Waandishi wa habari Jumatatu walimwuliza Bw Biden ikiwa anaamini kuwa hii ni kweli, na ikiwa alifikiri kwamba Vita Baridi vinaanza.

"Ninaamini kabisa hakuna haja ya kuwa na Vita Baridi vipya. Nimekutana mara nyingi na Xi Jinping na tulikuwa wazi kwa pande zote. Sidhani kama kuna jaribio lolote la kukaribia kwa upande wa China kuivamia Taiwan," alisema.

"Niliweka wazi tunataka kuona masuala mtambuka yanatatuliwa kwa njia ya amani na kwa hivyo haifai kamwe kufikia hilo. Na nina hakika kwamba alielewa nilichokuwa nikisema, nilielewa alichokuwa akisema."

Bw Biden alisema viongozi hao wawili walikubaliana kuweka utaratibu ambapo kutakuwa na mazungumzo katika ngazi kuu za serikali ili kutatua masuala yanayojitokeza.

Katibu wa Jimbo Antony Blinken pia atazuru China hivi karibuni, alisema.

Aliongeza kuwa amemweleza Bw Xi kwamba 'sera yetu kuhusu Taiwan haijabadilika hata kidogo. Ni msimamo uleule ambao tumekuwa nao'.

Bw Biden amesema mara kwa mara Marekani itailinda Taiwan iwapo itashambuliwa na China.

Imeonekana kama kuondoka kutoka kwa sera ya muda mrefu ya Marekani ya 'utata wa kimkakati' juu ya Taiwan, ambayo haijitolea kutetea kisiwa hicho.

Viongozi wamepinga kauli zake.

Bw Xi katika taarifa, alitoa wito kwa Marekani 'kuwa sawa na maneno na matendo yake' juu ya Taiwan.

Marekani, kwa muda mrefu imekuwa ikiunga mkono kutetea masuala ya Taiwan.

Msingi wa uhusiano wake na Beijing ni sera ya China Moja, ambapo Washington inakubali serikali moja tu ya China - huko Beijing - na haina uhusiano rasmi na Taiwan.

Lakini pia inadumisha uhusiano wa karibu na Taiwan na kuiuzia silaha chini ya Sheria ya Mahusiano ya Taiwan, ambayo inasema kwamba Marekani lazima ipatie kisiwa hicho njia ya kujilinda.

Ushindani, sio migogoro

Bw Biden pia alitoa wasiwasi kuhusu masuala ya haki za binadamu nchini China, ikiwa ni pamoja na matibabu ya Wayghur huko Xinjiang, Hong Kong na Tibet.

Viongozi wote wawili walijitahidi kuashiria wao kwa wao - na kwa ulimwengu wote unaotazama mkutano wao - kwamba wanafahamu kuwa utulivu wa kimataifa ulitegemea uhusiano kati ya nchi zao mbili, na kwamba wangechukua hatua kwa uwajibikaji.

Katika siku za hivi karibuni Bw Biden na maafisa wa Marekani wamekuwa wakihangaika kuashiria lengo lao la maridhiano, wakisisitiza mara kwa mara kwamba Marekani haitaki mzozo na China, huku ikidumisha hali ya ushindani mkubwa.

Bw Xi alionekana kuwa katika ukurasa huo huo, akikiri katika hotuba ya ufunguzi wa mkutano huo kwamba "tunahitaji kupanga njia sahihi ya uhusiano wa China na Marekani", ikizingatiwa kwamba "ulimwengu umefika kwenye njia panda".

Baadaye katika usomaji wa Kichina, Bw Xi alisema kuwa "Uhusiano kati ya China na Marekani haupaswi kuwa mchezo wa sifuri ambapo unainuka na mimi kuanguka ... Dunia pana ina uwezo kamili wa kushughulikia maendeleo na ustawi wa pamoja wa China na Marekani."

Wen-ti Sung, mwanasayansi wa siasa ambaye anafundisha na mpango wa Mafunzo ya Taiwan wa Chuo Kikuu cha Kitaifa cha Australia, alibainisha kuwa kulikuwa na "makubaliano machache muhimu".

Viongozi wote wawili wanapata ushindi, alisema. "Xi anaonyesha hatishwi na Biden, yaani Marekani na Uchina ni sawa".

"Wakati huo huo Biden anapewa ridhaa ya "Marekani kusukuma bahasha kwa Taiwan, na pande hizo mbili zinazokubali kuboresha mazungumzo zinazihakikishia nchi zingine".

Mwanasayansi wa kisiasa Ian Chong wa Chuo Kikuu cha Taifa cha Singapore alisema: "Nadhani mazungumzo yao kwa ujumla yalikuwa mazuri. Kuna baadhi ya utambuzi kwamba kuna maslahi ya pande zote mbili, na haya ni pamoja na kutoruhusu uhusiano usio na udhibiti. "Lakini bado ningekuwa waangalifu.

"Kwa kuzingatia hali tete katika mahusiano ya China na Marekani, yana mwanzo na mwisho."