Pakistan imeficha wapi silaha zake za nyuklia? Marekani yafichua

Pakistan kwa sasa ina jumla ya vichwa vya nyuklia 170, ambavyo vimehifadhiwa katika kambi maalumu za kijeshi, kulingana na wanasayansi wa nyuklia wa Marekani.

Ikiwa Pakistan itaendelea kuongeza akiba yake ya silaha za nyuklia, idadi ya silaha za nyuklia inaweza kufikia 200 ifikapo 2025.

Taarifa kuhusu eneo linalohifadhi makombora mafupi na marefu yanayobeba silaha za nyuklia imechapishwa Septemba 11 na taasisi ya Bulletin of the Atomic Scientists.

Makombora yenye uwezo wa nyuklia na virushio vyake yanatengenezwa katika safu ya milima ya Kala Chitta Dahar magharibi mwa Islamabad.

Picha za satelaiti zinaonyesha kuwa eneo hilo lina sehemu mbili. Makombora na injini za roketi, hutengenezwa na kujaribiwa katika nchi za Magharibi.

Tukiwa katika sehemu ya kaskazini-mashariki ya Fateh Jang, kuna alama za ushahidi wa gari la kurushia makombora. Picha za Juni 2023 pia zinaonyesha

Makombora

Kulingana na ripoti, Pakistan kwa sasa ina makombora sita ya balestiki yenye uwezo wa kinyuklia, ambayo yanaweza kutumiwa.

Ni kombora la Abdali (Hatf-2), Ghaznavi (Hatf-3), Shaheen-I/A (Hatf-4), Nasr (Hatf-9), Ghauri ya kati (Hatf-5) na Shaheen-2 (Hatf- 6).

Mifumo miwili zaidi ya makombora yenye uwezo wa nyuklia inatengenezwa. Hizi ni pamoja na Shaheen-3 za masafa ya kati na Mirved Ababil.

Makombora yote yenye uwezo wa nyuklia isipokuwa Abdali, Ghauri, Shaheen-2 na Ababeel yataonyeshwa kwenye gwaride la Siku ya Pakistan.

Babar-1A na Rad-2 yalionyeshwa pamoja na Nasr, Ghauri, Shaheen-1A kwenye gwaride la Siku ya Pakistani - 2022.

Katika miongo miwili iliyopita, kumekuwa na maendeleo ya magari ya kurushia makombora ya balestiki.

Makombora ya nyuklia yanawekwa wapi?

Ripoti ya Bulletin of the Atomic Scientists pia inasema kwamba hifadhi ya makombora imejengwa katika maeneo 8-9 kote Pakistan, na makombora ya masafa mafupi (Babar, Ghaznavi, Shaheen-1, Nasr) katika maeneo 4 hadi 5 kwenye mpaka na India.

Kuna kambi tatu hadi nne za kijeshi ndani ya nchi, ambapo makombora ya masafa ya kati (Shaheen-2 na Ghauri) yanatunzwa.

Ripoti hiyo inasema kuwa haiwezekani kusema kwa uhakika Pakistan ina kambi ngapi za makombora yenye uwezo wa kubeba vichwa vya nyuklia.

Lakini picha za setilaiti zinaonyesha kuwa Pakistan ina angalau kambi tano za makombora zenye uwezo wa kurusha vichwa vya nyuklia. Lakini idadi ya kambi haijaongezeaka sana tangu 2016, ripoti hiyo ilisema.

Orodha ya kambi hizi tano

Kambi ya Akro: Ni kilomita 18 kaskazini mwa Hyderabad katika mkoa wa Sindh na kilomita 145 kutoka mpaka wa India. Kuna karakana sita za kombora, zilizoundwa kuhudumia makombora 12.

Upanuzi wa kituo hiki cha kijeshi umekuwa ukiendelea tangu 2004. Uchambuzi wa magari yanayoonekana kwenye picha za satelaiti unaonyesha kuwa ni mifumo ya urushaji wa kombora la Babur.

Babur linaweza kusafiri kilomita 450 hadi 700. Pakistan pia inatengeneza virushio vya chini ya bahari.

Kituo cha Jeshi cha Gujranwala

Kituo cha Kijeshi cha Gujranwala ni eneo kubwa zaidi la kijeshi nchini Pakistan. Limeenea katika eneo la kilomita za mraba 30 katika sehemu ya kaskazini-mashariki ya mkoa wa Punjab.

Umbali wake kutoka mpaka wa India ni kilomita 60. Virusha makombora vinavyoonekana kwenye picha za setilaiti vinaonyesha kuwa ni vya makombora ya masafa mafupi ya balestiki. Kombora la Nasr linaweza kutembea hadi kilomita 60.

Khuzdar

Kambi hii ya makombora iko takriban kilomita 220 magharibi mwa Sakkar katika mkoa wa Balochistan. Ni moja ya vituo vya kombora vilivyo mbali zaidi na mpaka wa India.

Kama Akro, maghala ya chini ya ardhi yamejengwa kuhifadhi silaha za nyuklia. Makombora yanayoonekana kwenye picha za satelaiti yanaonyesha ni makombora ya Ghauri au Shaheen-2 yenye uwezo wa nyuklia.

Pano Akil

Iko kilomita 60 kutoka mpaka wa India katika mkoa wa Sindh, kituo hiki cha kijeshi kina karakana ya kurushia na kutengeneza magari ya kurushia makombora.

Picha hizi zinaonyesha kuwa ni makombora ya Babur na Shaheen-1.

Sargodha

Kati ya 1983 na 1990, Pakistan ilitumia eneo hili kubwa la Milima ya Kirana kwa mpango wake wa nyuklia. Kuna gereji 10 na nyingine mbili ambazo zinatumika kwa matengenezo.

Babar (Hatf-7) ni sawa na kombora la Tomahawk la Marekani lenye kasi ndogo. Ni kombora la baharini.

Kombora la Babur-1 linakwenda umbali wa kilomita 600 hadi 700 kutoka ardhini. Lakini, mashirika ya kijasusi ya Marekani yalikadiria masafa yake kuwa kilomita 350.

Pakistan inadai kuwa Babur-2 linakwenda hadi kilomita 700. Babar-3 pia limeundwa kwa matumizi ya baharini.

Babar-3 litatumwa katika nyambizi tatu za Pakistan ambazo ni Khan, Panda na Narang. Pakistan inatengeneza 'Harba', mfano wa kombora la kusafiri la Babar. Pia limewekwa katika meli za kivita 2022.

Harba ni kombora linaloweza kutumika katika mazingira yoyote. Lina uwezo wa kufika kilomita 290.