Vita vya Ukraine: Urusi iliitumiaje Belarus katika vita?

Yevgeny Prigogine, kiongozi wa jeshi la mamluki la Wagner ambaye aliasi dhidi ya Urusi, alikubali kuhamia Belarusi baada ya kuachana na uasi, upande wa Urusi ulisema.

Belarus imewaruhusu wanajeshi wa Urusi kuvuka mpaka wake na kuingia Ukraine na kuruhusu silaha za nyuklia za Urusi kusalia katika ardhi yake.

Belarus iko wapi? Na ni nchi gani?

Belarus ni nchi isiyo na bandari katika Ulaya ya Mashariki, inayopakana na Urusi na Ukraine.

Belarus ilikuwa nchi katika Umoja wa zamani wa Soviet hadi 1991.

Nchi hiyo ina wakazi milioni tisa na ni mojawapo ya nchi maskini zaidi barani Ulaya.

Biashara nyingi za nchi yake bado zinafanya kazi kama mashirika ya serikali.

Nchi hii iliitwa "nchi ya mwisho ya kiimla" huko Uropa.

Serikali ya Belarus imekosolewa vikali kwa kukandamiza uhuru wa raia na kukandamiza vyombo vya habari.

Kiongozi wa nchi hiyo, Alexander Lukashenko, amekuwa akitawala nchi hiyo tangu 1994.

Lakini Uingereza, wakisema kwamba walishinda uchaguzi huo mchafu Umoja wa Ulaya na Marekani hazimtambui tena Bwana Lukashenko kama rais.

Uchaguzi uliopita wa urais mwaka 2020 umefuatiwa na maandamano kwa miezi kadhaa. Hawa waliangamizwa kikatili na vikosi vya usalama.

Huko, serikali ya Urusi ilimuunga mkono Bwana Lukashenko, ikitoa msaada kwa vikosi vya usalama na mkopo wa dharura wa dola bilioni 1.5.

"Lukashenko ameharibu uhusiano wake na nchi za Magharibi. Amewatenga watu wa nchi yake," alisema Dk Nigel Gould Davies, balozi wa zamani wa Uingereza nchini Belarus. Sasa yeye ni mwanachama wa Kikundi cha Utafiti wa Mafunzo ya Kimkakati ya Kimataifa.

"Hiyo inamfanya kuwa tegemezi zaidi kwa Urusi."

Belarusi ilisaidiaje Urusi katika suala la Warger?

Bwana Lukashenko alitambuliwa kuwa mpatanishi kati ya Bw. Pregadin na Rais wa Urusi Putin.

Kwa mujibu wa upande wa Urusi, Mheshimiwa Prigogine alirudi nyuma kwa matendo yake; Pia aliachana na maandamano yake huko Moscow; Na baada ya majadiliano ya moja kwa moja na Bwana Lukashenko, pia inasemekana alikubali kuondoka kwenda Belarus.

Lakini Svetlana Tikanoskier, mkuu wa upinzani unaotawaliwa na Belarusi, alisema kumruhusu Bw Pregagin kusalia Belarusi "kungeongeza hali ya kutokuwa na utulivu nchini humo"."Hatuhitaji watu wabaya zaidi, wezi, majambazi" huko Belarusi, alisema.

Urusi ilitumiaje Belarus kuivamia Ukraine?

Belarus ilitia saini makubaliano ya usalama mnamo 2021 ambayo inaruhusu wanajeshi wa Urusi kuwekwa nchini.

"Putin lazima aliweka shinikizo kubwa, kwa sababu hapo awali Lukasjenko alikuwa akikataa kabisa kuweka wanajeshi wa Urusi," Emily Farris wa kikundi cha utafiti cha Taasisi ya Huduma ya Royal United Services.

Mnamo Januari na Februari 2022, wanajeshi wa Urusi na Belarusi walifanya mazoezi ya pamoja ya kijeshi huko Belarusi. Kisha hadi wanajeshi 30,000 wa Urusi walivamia Ukraine kutoka Belarusi.

Mara tu baada ya uvamizi kuanza, Belarusi ilianza kuacha hali yake ya nyuklia na nyuklia.

Baadaye, wanajeshi wa Urusi waliruhusiwa kutumia besi za anga za Belarusi. Anaruhusu makombora kurushwa kutoka katika eneo lake. Reli zake, Pia waliruhusiwa kutumia mtandao wa barabara.

Ili kujibu haya, Uingereza Umoja wa Ulaya na Kanada ziliiwekea Belarus vikwazo. Urusi imefungwa kwa njia ile ile.

Hata hivyo, angalau Bw. Lukashenko aliweza kuwazuia wanajeshi wa Belarus wasipigane nchini Ukraine, alisema Olek Ignatov wa Kundi la Kimataifa la Migogoro.

"Alifanya kila alichoweza ili kuepuka kwenda vitani," Olek Ignatov alisema.

"Hili litakuwa jambo la mwisho tunaweza kufanya kumruhusu Lucasian kutawala nchi."

Ni silaha gani za nyuklia za Urusi ziko Belarusi?

Rais wa Urusi Putin alisema mwezi Machi kwamba makombora madogo ya nyuklia ya Urusi yatahifadhiwa Belarusi. Inasemekana kuwaonya wale wanaopanga kushambulia Urusi.

Pia alisema kuwa baadhi ya makombora ya Iskand yenye ncha ya nyuklia yametumwa.

Vichwa vidogo vya nyuklia ni silaha ambazo hutumiwa kulenga shabaha katika mapigano.

Belarus haijawahi kuwa na silaha za nyuklia tangu 1994, ilipokubali kuondoa silaha zake za nyuklia.

Akizungumza kwenye televisheni ya taifa ya Urusi, Bw Lukashenko alisema hakuiruhusu tu Urusi kuweka silaha za nyuklia nchini Belarus, bali "aliwaambia wazirejeshe".

"Putin haitaji kuwa na silaha hizi huko Belarusi ili kushambulia Ukraine. Lakini hii pengine ni nini Putin anataka kufanya ili Magharibi kuchagua maeneo zaidi ya kushambulia shabaha," alisema Dk Gold-Davis.