Mzozo wa Ukraine:Wanawake wanaokwenda mstari wa mbele vitani kupambana dhidi ya Urusi

"Upinzani wetu wa sasa una sura ya kike," aliandika mke wa rais wa Ukraine kwenye akaunti yake ya Instagram.

Olena Zelenska, mke wa Rais wa Ukraine Volodymyr Zelensky, aliweka picha za kuvutia zinazoangazia juhudi za wanawake baada ya uvamizi wa Urusi.

Na sio Zelenska pekee anayechapisha haya - picha nyingi kwenye mitandao ya kijamii za wanawake wakiwa wameshika bunduki na kuvaa sare za kijeshi tayari kupigana katika vita vilivyoikumba Ukraine tangu mwishoni mwa Februari.

Familia zimesambaratika huku mamilioni ya watu, wengi wao wakiwa wanawake na watoto, wakikimbilia nchi za magharibi kwa usalama, huku waume zao na baba zao wakibaki kulinda miji iliyoshambuliwa na Warusi.

Lakini, wanawake wengi pia walibaki nyuma, pamoja na Zelenska, licha ya hatari kubwa iliyopo katika maisha yao.

Hapa kuna hadithi za wanawake watano kwenye mstari wa mbele wa vita.

Kira Rudik - "Inatisha, lakini nina hasira"

"Sikuwa nimegusa bunduki kabla ya vita kuanza," alisema mbunge Kira Rudik.

"Haikuwa lazima.

"Lakini uvamizi ulipoanza na kulikuwa na uwezekano wa kupata silaha, nilishtuka sana nikaamua kuichukua.

"Ilikuwa nzito na ilinukia chuma na mafuta."

Rudik yuko kitengo cha upinzani huko kyiv, na wanafanya mafunzo kutetea mji mkuu wa Ukraine.

Anaficha mahali alipo, kwani idara za kijasusi zimemuonya kuwa yuko kwenye "orodha ya walengwa" ya Rais wa Urusi Vladimir Putin.

Licha ya hayo, anaendelea na kazi yake ya hadhi ya juu kama kiongozi wa chama cha Sauti katika bunge la Ukraine, huku akishika doria katika eneo lake na kitengo chake.

Picha ya Rudik akiwa amebeba bunduki yake ilisambaa mtandaoni, na anasema ilichochea wimbi la wanawake wengine kumfuata na kuchukua silaha.

"Nimepokea jumbe nyingi sana kutoka kwa wanawake wakiniambia wanapigana," aliiambia BBC.

"Hatuna ujuzi wowote kuhusu vita hivi vitakavyokuwa, lakini tunajua kwamba lazima sote tupigane kulinda utu wetu, miili yetu, watoto wetu.

"Inatisha, lakini pia nina hasira na pengine ni hali nzuri zaidi ninayoweza kuwa nayo kupigania nchi yangu."

Mstari wa kijivu wa uwasilishaji

Kati ya watu milioni 44 ambao wanaishi Ukraine, milioni 23 ni wanawake, kulingana na Benki ya Dunia, na nchi hiyo ina moja ya uwiano wa juu zaidi wa wanawake wanaohudumu katika vikosi vyake vya kijeshi.

Jeshi la Ukraine linasema 15.6% ya wanajeshi wake ni wanawake - idadi ambayo imeongezeka zaidi ya mara mbili tangu 2014.

Idadi hiyo sasa inaweza kuwa kubwa zaidi baada ya tangazo la mwezi Disemba kuwataka wanawake wote walio na umri wa kati ya miaka 18 na 60 walio katika hali nzuri ya kiafya kujiandikisha kwa ajili ya utumishi wa kijeshi unaowezekana.

Wale walioitwa au kuchagua kubaki nyuma wanaweza kujikuta katika hatari kubwa ya kibinafsi.

Haijulikani ni watu wangapi wamekufa katika mapigano hayo tangu Warusi wavamie, lakini mamlaka ya Ukraine inasema zaidi ya raia elfu moja wameuawa tangu uvamizi ulioanza Februari 24.

Haiwezekani kuthibitisha takwimu hii, lakini Umoja wa Mataifa iliripoti kuwa hadi Machi 8, raia 516 walikuwa wameuawa.

Isitoshe, maelfu ya wapiganaji wa pande zote mbili wanaaminika kupoteza maisha, huku ripoti za vifo vya watu waliouawa katika vita zikiendelea kuripotiwa katika habari za ulimwengu, na huenda wakawa wengi zaidi ya waliojeruhiwa.

Rais Zelensky alisema wanajeshi 1,300 wa Ukraine walikufa katika wiki mbili za kwanza za vita.

Waukraine wengi walio karibu na mapigano sasa wanaishi chini ya ardhi, katika vyumba vya chini na vituo vya metro, ili kujilinda dhidi ya makombora na mashambulio ya anga kwenye miji yao.

Mabomu pia hayabagui. Kila siku, picha mpya zinaonesha nyumba za raia zilizoharibiwa, hospitali na maeneo mengine.

Huu ndio uhalisia kwa wale walioamua kubaki Ukraine

Marharyta Rivachenko - "Sikuwa na kokote kwa kwenda"

"Ukiachana na wanasiasa, wanawake wa kawaida pia walijitolea kwa juhudi za vita.

Siku chache kabla ya kuanza kwa uvamizi, Marharyta Rivachenko alisherehekea siku yake ya kuzaliwa ya miaka 25 huko Budapest, Hungary, na marafiki zake.

Leo, alijifunza kulala kwa sauti ya ving'ora vya uvamizi wa anga kwenye makazi yake, kwani mji wake unashambuliwa na vikosi vya Urusi.

"Vita vilipoanza, familia yangu ilikuwa Kharkiv na nilikuwa peke yangu huko Kyiv. Sikuwa na mahali pa kwenda," afisa wa uhusiano wa umma aliiambia BBC.

"Sikutaka kuhama, nilitaka kufanya kitu, kwa hivyo niliamua kujiunga na kulinda eneo hili."

Rivachenko alichukua mafunzo ya huduma ya kwanza na kuwa muuguzi katika kikosi chake na sasa anajitolea kama msaidizi wa muuguzi.

"Ninaogopa sana," anasema. "Ninayapenda maisha yangu na ninataka kuishi, lakini maisha yangu yanategemea vita hivi, kwa hivyo lazima nifanye kitu kusaidia imalizike."

Unaweza kusoma pia:

Yustyna Dusan - "Kipaumbele changu ni kuishi"

Sio kila mtu anayeweza kujiunga na kitengo cha ulinzi wa nyumbani, kwa sababu tayari kuna watu wengi wa kujitolea na si kila mtu ana uzoefu wa kutosha na uhakika.

Mshauri wa uajiri wa IT Yustyna Dusan anafanya yote awezayo kusaidia nchi yake.

"Sasa niko tayari kupigana," alisema. "Nilihamishwa hadi Lviv, kwa sababu bila silaha au gari la kusaidia, sikuweza kufanya chochote kwa ufanisi katika Kyiv.

"Kwa hivyo ninajitolea katika eneo salama kwa sasa kusaidia kupanga urejeshaji wa vifaa na misaada ya kibinadamu kwenye eneola vita"

Kabla ya vita, Dusan alikuwa mwanaharakati wa haki za wanyama. Lakini anasema hana tena uwezo wa kihisia wa kujali wanyama.

"Ni janga kwamba wanyama wanaachwa mijini kufa," anasema. "Lakini kipaumbele changu ni kunusurika, ili kuweza kusaidia majeshi yetu ambayo yatabaki kusimama hadi mwisho".

"Watoto wetu wanakufa, na wanataka kuwaua Waukraine wote na tunahisi kuwa peke yetu katika hali hii.

"Sitaki tu kuuawa."

Olena Biletskyi - "Nataka binti yangu azaliwe katika Ukraine iliyo huru"

Nyumbani kwa wakili wa zamani Olena Biletskyi pamekuwa makao makuu ya Walinzi Wanawake wa Ukraine.

Ana ujauzito wa miezi sita na ameamua kukaa katika mji mkuu na mumewe na binti zake wawili, mmoja ana umri wa miaka 11 na mwingine 16, kusaidia kutetea jiji hilo.

"Tunapanga wanawake katika kulinda kote nchini," anaelezea.

"Ilikuwa uamuzi wa familia kukaa na kupigana, kwa sababu hatutaki kuishi bila ya kazi.

"Ni swali kati ya utumwa na uhuru na hiyo ndiyo hisia ya wanawake kote nchini. Kwa hiyo tutakaa Kyiv kadiri tuwezavyo."

Yeye na mume wake Oleksandr waliratibu kazi ngumu ya kimwili na kisaikolojia za kuwatayarisha raia kwa ajili ya vita.

Juhudi zao ni pamoja na mafunzo ya jinsi ya kutengeneza Visa , jinsi ya kutumia bunduki za kushambulia, na kutuma habari katika lugha 33 kwenye tovuti yao.

Shirika la Biletskyi pia linafanya kazi ya kuvuruga alama za ultraviolet ambazo anasema zinatengenezwa na vikosi vya Urusi ili kulenga makombora na askari wa miamvuli - ikiwa ni pamoja na moja ya familia yake iliyopatikana kwenye uwanja wao wenyewe.

"Siku chache za kwanza, uoga na wasiwasi ulikuwa mwingi," anasema. "Lakini sasa hakuna hofu tena, ni hamu tu ya kumshinda adui."

"Sikutaka kukimbia, na sikusudii.

"Sijui kama tutaishi, lakini nataka kuishi na kuwa na ndoto ya kuwa na binti yangu wa tatu katika Ukrainia huru na huru."

Yaryna Arieva - "Siogopi mimi"

Asubuhi ambayo Putin aliamua kuivamia Ukraine, Yaryna Arieva alikuwa na jambo moja tu akilini: kuoa.

Aliishi na mume wake mpya, Svyatoslav Fursin, na wenzi hao walitaka kukaa pamoja wakati wote wa vita.

Wale waliooa hivi karibuni walijiunga na Ulinzi wa Nyumbani pamoja na kusaidia kutetea kyiv.

"Nitafanya kila niwezalo kulinda nchi yangu na jiji langu," alisema.

"Mali yangu iko hapa, wazazi wangu wako hapa, paka wangu yuko hapa. Kila kitu ninachopenda kiko hapa, kwa hiyo siwezi kuondoka Kyiv na nitapigana ikiwa ni lazima."

Arieva ni naibu katika halmashauri ya jiji la Kyiv, ambayo ina maana kwamba alipokea bunduki na fulana ya kuzuia risasi. Amejiunga na Kituo cha Ulinzi cha Wilaya na mumewe, lakini bado hana uzoefu wa kutosha kushiriki katika misheni ya mapigano.

Badala yake, anasubiri kwa siku nyingi, akiomba, kuvuta sigara na kufanya kazi, akisubiri habari kutoka kwa mumewe, ambaye anapigana kwenye mstari wa mbele.

"Kabla ya vita, nilikuwa na hofu nyingi. Niliogopa mbwa, giza, "anasema msichana mwenye umri wa miaka 21.

"Lakini sasa hofu pekee niliyo nayo ni kumpoteza mume wangu - siogopi kingine.

Kazi ya hatari

Wanaojitolea hufa wakiwa mstari wa mbele, wakiwemo wanawake wengi.

Mnamo Februari 24, siku ya kwanza mizinga ya Kirusi ilipigwa Ukraine, Iryna Tsvila, 52, mkongwe na mama wa watoto watano, waliuawa huko Kyiv.

Alikuwa amejitolea kutetea jiji pamoja na mumewe Dmytro, ambaye pia angekufa siku hiyo hiyo.

Wiki moja baadaye, gari lililokuwa limebeba watu waliokuwa wakipeleka chakula kwenye makazi ya wanyama karibu na Kyiv liliteketea, na kumuua Anastasiia Yalanskaya, 26, na wengine wawili.

Mbwa hao walikuwa wamekaa bila chakula kwa siku tatu na inasemekana alikataa kuhama ili aweze kuwasaidia.

Mfanyakazi mwingine wa kujitolea, huko Valeriia "Lera" Matsetska, alipigwa risasi na tanki la Urusi alipokuwa akienda kuchukua dawa kwa ajili ya mama yake, kulingana na shirika lake la misaada ya kibinadamu, USAID.

Alikuwa ametoka kusherehekea siku yake ya kuzaliwa ya kuhitimisha miaka 32.