Natiijo farxad leh oo laga helay baaritaanka 50 nooc oo kansar ah

Kansarka

Xigashada Sawirka, Getty Images

    • Author, Fergus Walsh
    • Role, Tifaftiraha caafimaadka

Baaritaan dhiigga ah oo lagu sameeyay in ka badan 50 nooc oo kansar ah ayaa laga yaabaa inuu dedejiyo helidda xanuunka xilli hore, sida lagu sheegay baaritaan cusub.

Natiijooyinka tijaabo lagu sameeyay Waqooyiga Ameerika ayaa muujinaya in baaritaanka uu suurto-geliyay in lagu ogaado noocyo badan oo kansarka ah.

In ka badan kala bar kansarka ayaa lagu helay marxaladda hore, halkaas oo ay fududdahay in la daweeyo uuna yahay mid laga bogsan karo.

Baaritaanka Galleri, oo ay sameysay shirkadda Mareykanka ee farmashiga ee Grail, ayaa lagu ogaan karaa qeybo ka mid ah DNA kansar ku jiro oo laga soo jaray burada kuna wareegsan dhiigga. Waxaa haatan daraasaddan eegaya waaxda caafimaadka dadweynaha UK ee NHS.

Tijaabada ayaa daba socotay 25,000 oo qaangaar ah oo ka kala yimid Maraykanka iyo Canada muddo sannad ah, iyada oo ku dhawaad ​​100kiiba mid uu helay natiijo wanaagsan. Iyadoo 62% kiisaskan, kansarka markii dambe la xaqiijiyay.

Cilmi-baare sare Dr Nima Nabavizadeh, oo ah bare sare ku-xigeenka daawaynta shucaaca ee Jaamacadda Caafimaadka iyo Sayniska ee Oregon, ayaa sheegtay in xogta ay muujinayso in baaritaanku uu "aasaasi ahaan beddeli karo" qaabkooda baaritaanka kansarka.

Waxa uu sharraxay in ay kaa caawin karto in la ogaado noocyo badan oo kansar ah "xilli hore, marka fursadda daawaynta lagu guuleysto ama xitaa daawadu ay tahay tan ugu weyn".

Tijaabada ayaa si sax ah meesha uga saartay kansarka in ka badan 99% kuwa aan jirkooda laga helin.

Iska gudbi, siina wada aqrinta
BBC Somali WhatsApp

Warbixinada qotada dheer iyo wararka BBC Somali oo toos kuugu imanaaya WhatsApp.

Halkaan kaga soo biir

Dhamaadka xayeysiinta

Marka lagu daro baaritaanka naasaha, mindhicirka, sambabbada iyo afka ilmo-galeenka waxay kordhisay tirada kansarrada guud ahaan toddoba laab.

Muhiimad ahaan, afar-meelood saddex oo kansar ah oo la ogaaday waxay ahaayeen kuwa aan lahayn barnaamij baaritaan sida ugxan-sidaha, beerka, caloosha, kaadiheysta iyo kansarka ganaca.

Baaritaanka dhiigga ayaa si sax ah u aqoonsaday asalka kansarka sagaal ka mid ah 10 kiis oo la baaray.

Natiijooyinkan cajiibka ah waxay soo jeedinayaan in baaritaanka dhiigga uu ugu dambeyntii door weyn ku yeelan doono in la ogaado kansarka goor hore.

Laakiin saynisyahanno aan ku lug lahayn cilmi-baarista ayaa sheegay in loo baahan yahay caddayn dheeraad ah si loo muujiyo in baaritaanka dhiiggu uu yareeyo in loo dhinto kansarka.

Clare Turnbull, oo ah bare sare oo ku takhasustay hidde-sidaha kansarka kana tirsan Machadka Cilmi-baarista Kansarka, London, ayaa yiri: "Xogta laga helay daraasado aan kala sooc lahayn, oo geeridu ay tahay barta ugu dambeysa, ayaa gabi ahaanba lama huraan u noqon doonta in la caddeeyo in ogaanshaha heerka hore ee Galleri uu u tarjumayo faa'iidooyinka ka hortagga in loo dhinto kansarka."

Natiijooyinka ugu sarreeya waa in lagu shaaciyo shirweynaha bulshada Yurub ee kansarka ee Berlin Sabtida, laakiin faahfaahinta buuxda weli laguma daabicin joornaal.

Intooda badan ayaa ku xirnaan doona natiijooyinka tijaabo saddex sano ah oo ay ku lug leeyihiin 140,000 bukaan oo NHS ah gudaha England, kaas oo la daabici doono sanadka soo socda.

NHS-ta ayaa horay u sheegtay in haddii natiijadu guuleysato, ay baaritaannada gaarsiin doonto hal milyan oo qof oo kale.

Sir Harpal Kumar, oo ah madaxa biopharma ee Grail ayaa ku tilmaamay natiijooyinka "mid aad u adag oo isku qasan".

Isagoo la hadlayay barnaamijka Today ee Radio 4 ee BBC, wuxuu yiri: "Inta badan dadka u dhinta kansarka waxaa sababa waxaan aragnaa kansarkooda oo aad u daahay oo aan xilli hore la ogaan."

Kansarro badan ayaa la helaa marka ay "awalba aad u horumarsan yihiin oo ay marayaan xilli aan wax laga qaban karin" ayuu raaciyay, isaga oo sharraxaya in ujeeddadu tahay "in aan u wareegno ogaanshaha xilliga hore, marka aan helno fursad aan ku isticmaalno daweyn waxtar badan leh oo laga yaabo inay daaweeyaan kansarka".

Laakiin Naser Turabi oo ka tirsan Cilmi-baarista Kansarka UK ayaa ka digay in loo baahan yahay cilmi-baaris dheeraad ah si looga fogaado in si xad-dhaaf ah loo ogaado kansarrada laga yaabo inaysan waxyeello geysan.

"Guddiga Baarista Qaranka ee UK" wuxuu ka ciyaari doonaa door muhiim ah dib u eegista caddeymaha iyo go'aaminta in baaritaannadan ay tahay inay qaataan NHS," ayuu raaciyay.