රත්රන් මිල දී ගැනීමේදී සහ විකිණීමේදී ඔබ දැනගත යුතු කරුණු

ඡායාරූප මූලාශ්රය, AFP via Getty Images
- Author, සංජනා චෞද්රි
- Role, දකුණු ආසියානු කලාපීය ජනමාධ්ය කණ්ඩායම
ආර්ථික අස්ථාවරත්වය සහ වෙළෙඳපළ අර්බුදකාරී කාලවලදී, රත්රන් යනු ආයෝජකයින්ට සැමවිට ම ආරක්ෂිත ආයෝජනයකි.
පසුගිය සති කිහිපය තුළ මහ බැංකු සහ මූල්ය ආයතන සහ පෞද්ගලික ආයෝජකයින් ද වැඩි වැඩියෙන් රත්රන් මිල දී ගෙන ඇත.
සමස්තයක් ලෙස ගත් කල, ඒ හේතුවෙන් රන් මිල වාර්තාගත ඉහළ ම මට්ටම් කරා තල්ලු වී ඇත; 2025 වසරේදී පමණක් රත්රන් මිල ගණන් 60%කට වඩා ප්රතිශතයකින් ඉහළ ගොස් තිබේ.
නමුත් පුද්ගලයෙකුට, මිල දී ගත යුත්තේ කවදා ද? යන කාරණයේ සිට විකිණීමේදී සැඟවුණු පිරිවැය තේරුම් ගැනීම දක්වා රත්රන් මිල දී ගැනීම සහ විකිණීම අවදානම්වලින් පිරී ඇත.
රත්රන් මිල දී ගැනීමේදී මතක තබා ගත යුතු ප්රධාන කරුණු 5ක් මෙහිදී පැහැදිලි කෙරේ.

ඡායාරූප මූලාශ්රය, Getty Images
භෞතික හෝ ඩිජිටල්?
ඔබ ආයෝජනයක් ලෙස රත්තරන් මිල දී ගන්නේ නම්, ඩිජිටල් ක්රමයෙන් සිදු කෙරෙන රත්රන් ආයෝජන ද සලකා බලන්න.
ඩිජිටල් රත්රන්, රත්රන් අරමුදල් හෝ රත්රන් බැඳුම්කර මගින් ඔබට රන්වල සියලු වාසි ලැබෙන අතර, නිෂ්පාදන ගාස්තු හෝ ගබඩා ගාස්තු වැනි අමතර වියදම් අඩු කරයි.
ගෙවී යාම හා පළුදු වීම හේතුවෙන් ඩිජිටල් රත්රන්වල වටිනාකම අඩු වීමේ අවදානමක් ද නොමැත.
උත්සව හෝ සුබ කටයුතු පදනම් කරගෙන රත්රන් මිල දී ගන්නන් සඳහා ආභරණ, රත්රන් බාර් හෝ කාසි ආකාරයෙන් භෞතික රත්තරන් වඩාත් කැමති විකල්පය වේ.

ඡායාරූප මූලාශ්රය, Getty Images
ශුද්ධභාවය සහ සහතික කිරීම
සියලු ම රත්රන් කැරට් 24 නොවේ, විශේෂයෙන් එය ආභරණ ආකාරයෙන් නම්. ශුද්ධ කැරට් 24 රත්තරන් ආභරණ සෑදීමට ඉතා මෘදු වන අතර ආයෝජනය සඳහා බාර් හෝ කාසි ලෙස විකුණනු ලැබේ.
ආභරණ සෑදීම සඳහා රත්රන් මිශ්ර ලෝහ සමග මිශ්ර කර ඇති අතර එම නිසා බොහෝ ආභරණ බොහෝ විට කැරට් 18-21 අතර අගයක් සහිත රත්රන්වලින් සකසා ඇත.
රත්රන් මිල දී ගැනීමේදී, බර, සංශුද්ධතාවය, ග්රෑම් එකකට අනුපාතය සහ නිෂ්පාදන ගාස්තු හෝ බදු නියම කරන නිල සටහනක් හෝ සහතිකයක් ඉල්ලා සිටින්න.
එම සහතිකය ඔබ සුරක්ෂිතව තබා ගතහොත් ඔබ පසුව එය විකුණා දමන විට හෝ හුවමාරු කරන විට උපකාරී වනු ඇත.
ඇතැම් ස්වර්ණාභරණ වෙළෙන්දෝ රත්රන්වල සහතික කළ මිලක් ආපසු මිල දී ගැනීමේදී ද ලබා දෙති; සාමාන්යයෙන් විකුණුම්කරුට ඔවුන් භාවිත කරන රත්රන්වල සංශුද්ධතාව පිළිබඳව ඒත්තු ගැන්වී ඇති බව අදහස් කරන බැවින් මේවා සලකා බලන්න.

ඡායාරූප මූලාශ්රය, Getty Images
විශ්වසනීය අලෙවිකරුවන්ගෙන් පමණක් මිල දී ගන්න
භෞතික හෝ ඩිජිටල් රත්රන් වේවා, විශ්වාසදායක සහ බලයලත් අලෙවිකරුවන් සොයා ගන්න.
සත්යාපනය නොකළ ඉන්ටර්නෙට් වේදිකා, විශේෂයෙන් සීමිත කාලයක් සඳහා අතිශයින් ඉහළ ලාභ සපයන අලෙවිකරුවන්ට හසු නොවන්න.
පාරිභෝගික අදහස් දැක්වීම් පරීක්ෂා කරන්න, විනිවිදභාවයකින් යුතු මිල ගණන් සහතික කර ගන්න, නිසි මිල දී ගැනීම් සහ ආපසු ලබා දීමේ ප්රතිපත්ති තහවුරු කර ගන්න.
රන් මිල දිනපතා උච්චාවචනය වන බැවින් විශ්වාසදායක මූලාශ්රවලින් නිල මිල ගණන් පරීක්ෂා කරන්න.
මිල දී ගැනීමට පෙර බැංකු, රන් භාණ්ඩ සංගම් හෝ රජයේ වෙබ් අඩවි, ස්වර්ණාභරණ වෙළෙඳසල් ඇතුළු මූලාශ්රවලින් මිල ගණන් සංසන්දනය කරන්න.

ඡායාරූප මූලාශ්රය, Getty Images
මිල ගණන් සැකසීමේ සාධක
රන් ආභරණවල මිලට නිෂ්පාදන ගාස්තු ඇතුළත් වන අතර එය පිරිවැයෙන් 5% සිට 25% දක්වා විය හැකි ය.
ඔබ රත්රන් අලෙවි කිරීමේදී නිෂ්පාදන ගාස්තු ගිණුම්ගත නොකෙරේ, එබැවින් ඉහළ නිෂ්පාදන ගාස්තුවක් එකතු වීමෙන් නැවත විකුණුම් වටිනාකමට බලපෑමක් එල්ල විය හැකි ය.
තව ද, ඔබට ලැබෙන්නේ ආභරණවල ඇති රත්රන්වල බරෙහි වටිනාකම පමණි; අලංකරණය සඳහා භාවිත කරන කැබලි සහ අර්ධ මැණික් ගල් ප්රතිවිකුණුම් වටිනාකමට දායක නොවේ.
රත්රන් මිල දී ගැනීමේදී හෝ විකිණීමේදී අදාළ බදු ගණනය කරන්න; මෙය භෞතික සහ ඩිජිටල් රත්රන් යන දෙකෙහිම මිලට බලපාන දෙයකි.
රන් මිල වාර්තාගත ලෙස ඉහළ ගිය විට, රන් විකිණීමට පෙළඹෙයි. ඔබ එසේ කිරීමට පෙර, මතක තබා ගත යුතු කරුණු කිහිපයක් මෙන්න.

ඡායාරූප මූලාශ්රය, Getty Images
වත්මන් වෙළෙඳපළ මිල ගණන් පරීක්ෂා කරන්න
රත්රන් විකිණීමේදී, වර්තමාන වෙළෙඳපළ මිල ගණන් මෙන් ම ගැනුම්කරුවන් රන් මිල අඩු වීම ගැන ද දැන ගැනීම වැදගත් වේ.
ආසන්නතම වෙළෙඳපළ මිල ගණන් ගෙවීමට කැමති ගැනුම්කරුවෙකු සොයා ගැනීමට ගැනුම්කරුවන් කිහිප දෙනෙකුගෙන් මිල ගණන් කිහිපයක් ලබා ගන්න.
ඩිජිටල් රත්තරන් සම්බන්ධයෙන්, මිල දී ගැනීම මත අය කරනු ලබන බදුවලින් ඔබට යම් මුදලක් අහිමි විය හැකි ය.

ඡායාරූප මූලාශ්රය, Getty Images
රන් බර අඩුවීමේ ප්රතිශතය ගැන දැන ගන්න
මෙහෙයුම් වියදම් සහ මිල අස්ථාවරත්වය මෙන් ම ලාභය ගණනය කිරීම සඳහා ගැනුම්කරුවෝ යම් මුදලක් අඩු කරති.
ගැනුම්කරු විසින් අඩු කරනු ලැබිය හැකි කොමිස් මුදල්, ලියකියවිලි ගාස්තු, පිරිපහදු කිරීමේ ගාස්තු හෝ වෙනත් ගාස්තු පිළිබඳව දැනුවත් වන්න.
උදාහරණයක් ලෙස, ඇතැම් ගැනුම්කරුවෝ පිරිපහදු හෝ සේවා ගාස්තු ලෙස 1-3%ක් අඩු කරති.
ස්වර්ණාභරණ සම්බන්ධයෙන්, විකිණීමේදී නිෂ්පාදන ගාස්තුව සහ මිල දී ගැනීමේදී ගෙවන ලද අගය එකතු කළ බද්ද සැලකිල්ලට නොගන්නා බව මතක තබා ගන්න.
තව ද, ඔබ විකුණන ආභරණ ඔබ මිල දී ගත් කාලයේ පැවති බරට වඩා මඳක් බරින් අඩු විය හැකි බව මතක තබා ගන්න.
ඒ, කාලයත් සමග සම, දහඩිය, වාතය, ජලය හෝ රසායනික ද්රව්යවලට නිරාවරණය වීම නිසා රන් ආභරණවල බර යම් ප්රමාණයකින් අඩු විය හැකි බැවිනි.

ඡායාරූප මූලාශ්රය, Getty Images
නිසි වේලාව තෝරා ගන්න
රන් මිල ගණන් උද්ධමනය, මුදල් වටිනාකම සහ ගෝලීය ඉල්ලුම සමග වෙනස් වෙයි.
මිල ගණන් උච්චතම අවස්ථාවේදී හෝ ඉහළ ඉල්ලුමක් පවතින කාලවලදී විකිණීමෙන් වඩා හොඳ ප්රතිලාභ ලැබෙනු ඇත.
අත්යවශ්ය ම අවස්ථාවකදී හැර, මිල පහත වැටෙන විට හදිසියේ විකිණීමෙන් වළකින්න.

ඡායාරූප මූලාශ්රය, Getty Images
රිසිට් පත් සහ වාර්තා සුරක්ෂිතව තබා ගන්න
ඔබගේ මිල දී ගැනීමේ ඉන්වොයිසිය සහ ශුද්ධභාවය පිළිබඳ සහතිකය අනවශ්ය මිල අඩු කිරීම් වළක්වා ගැනීමට සහ ක්රියාවලිය වඩාත් සුමට කිරීමට උපකාරී වේ.
සහතික කර ඇති රත්රන් සඳහා සාමාන්යයෙන් වඩා හොඳ මිලක් ලැබෙන්නේ, එහි ශුද්ධභාවය පිළිබඳ පූර්ව සහතිකයක් දී ඇති බැවිනි, නමුත් ඔබට ඒ සඳහා සාක්ෂි සොයා බැලීමට සිදු වනු ඇත.
ඔබ රත්රන් විකිණූ පසු, බදු හෝ මූලාශ්ර දැක්වීම් සඳහා ගැනුම්කරුගේ නම, දිනය සහ අවසාන මිල පිළිබඳ වාර්තාවක් තබා ගන්න.
ඔබේ ඉන්වොයිසිය නැති වී ඇත්නම්, ශුද්ධභාවය, බර සහ මිල ගණන් ගණනය කිරීම් පෙන්වන ලිඛිත ප්රකාශයක් ගැනුම්කරුගෙන් ඉල්ලා සිටින්න.

ඡායාරූප මූලාශ්රය, Getty Images
විශ්වාසදායක ගැනුම්කරුවෙකු තෝරා ගන්න
බලපත්රලාභී ගනුදෙනුකරුවන්ට පමණක් අලෙවි කිරීම වඩාත් සුදුසු ය. විශ්වාස කළ නොහැකි ගනුදෙනුකරුවන් ඔබට විශිෂ්ට ප්රතිලාභ පොරොන්දු විය හැකි නමුත් අවසානයේ ඔබව රැවටීමට ඉඩ ඇත.
තව ද, ඔබට විකිණීමට අවශ්ය රත්රන් සඳහා ස්වර්ණාභරණ වෙළෙන්දන්, බැංකු සහ පෞරාණික කාසි නාණක විද්යාඥයින් වැනි හොඳ ම ගැනුම්කරුවන් සොයා ගන්න. මන්ද ඔවුන්ට රත්රන්වල පමණක් නොව නිෂ්පාදනයේ වටිනාකම පිළිබඳව අවබෝධයක් ඇති බැවිනි.
ඔබට ලැබෙන මුදල රත්රන්වල ශුද්ධභාවය මත රඳා පවතී. එබැවින් XRF හෝ ඩිජිටල් පරීක්ෂණ වැනි විශ්වාසදායක ක්රම භාවිතයෙන් ඔබ ඉදිරියේ පරීක්ෂාව සිදු කරන බවට වග බලා ගන්න.
අයිතමයට අදාළ තොරතුරු (බර, ශුද්ධභාවය, ගාස්තු) ඉල්ලා සිටින්න. මිල ගණන් සාකච්ඡා කිරීමේදී විනිවිදභාවයෙන් ක්රියා කරන්න.
ගැනුම්කරු විසින් අඩු කිරීම් සිදු කර, ශුද්ධභාවය සහ බර අනුව දීමනාව ගණනය කළ ආකාරය පැහැදිලිව පෙන්විය යුතු ය.














