ਇਸ ਔਰਤ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੀ ਲਾਸ਼ ਨੂੰ ਦੂਜੀ ਵਾਰ ਕਿਉਂ ਦਫ਼ਨਾਇਆ
ਤਸਵੀਰ ਸਰੋਤ, Matthew Goddard/BBC
- ਲੇਖਕ, ਸਾਰਾ ਰੇਨਸਫੋਰਡ
- ਰੋਲ, ਪੂਰਬੀ ਯੂਰਪ ਪੱਤਰਕਾਰ, ਕੀਵ
- ਪੜ੍ਹਨ ਦਾ ਸਮਾਂ: 7 ਮਿੰਟ
ਯੂਕਰੇਨ ਦੇ ਕੀਵ ਦੇ ਇੱਕ ਕਬਰਿਸਤਾਨ ਦੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸਲਾਮੀ ਅਤੇ ਫਿਰ ਰਾਈਫਲ ਦੀ ਫਾਇਰਿੰਗ ਨੇ ਤੋੜਿਆ।
ਫੌਜੀ ਇੱਕ ਚਮਕਦਾਰ ਲੱਕੜ ਦੇ ਤਾਬੂਤ 'ਤੇ ਯੂਕਰੇਨੀ ਝੰਡਾ ਫੈਲਾਉਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਚਮਕਦੀ ਚਿੱਟੀ ਬਰਫ ਵਿੱਚ ਸਾਵਧਾਨ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇੱਕ ਰੋਂਦੀ ਹੋਈ ਔਰਤ ਵੀ ਵਿੱਚ ਖੜ੍ਹੀ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਚਿਹਰਾ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਮੁਰਝਾਇਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਨਤਾਲੀਆ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਦੂਜੀ ਵਾਰ ਦਫਨਾ ਰਹੀ ਹੈ।
ਵਿਟਾਲੀ ਦੀ ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਪੂਰਬੀ ਡੋਨਬਾਸ ਵਿੱਚ ਲੜਦੇ ਹੋਏ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਪਹਿਲੀ ਕਬਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜੱਦੀ ਸ਼ਹਿਰ ਸਲੋਵਿਆਂਸਕ ਵਿੱਚ ਸੀ। ਲੇਕਿਨ ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਰੂਸੀ ਫੌਜਾਂ ਅੱਗੇ ਵਧ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਉਸ ਇਲਾਕੇ 'ਤੇ ਹਮਲੇ ਲਗਾਤਾਰ ਵਧ ਰਹੇ ਹਨ।
ਇਸ ਲਈ ਨਤਾਲੀਆ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੀ ਕਬਰ ਪੁਟਵਾਈ ਅਤੇ ਵਿਟਾਲੀ ਦੀਆਂ ਅਸਥੀਆਂ ਨੂੰ ਸੈਂਕੜੇ ਮੀਲ ਦੂਰ ਯੂਕਰੇਨ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਫੌਜੀ ਸਨਮਾਨਾਂ ਨਾਲ ਮੁੜ ਦਫਨਾਉਣ ਦੀ ਰਸਮ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਨਤਾਲੀਆ ਦੱਸਦੇ ਹਨ, "ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਲੋਵਿਆਂਸਕ ਵਿੱਚ ਦਫਨਾਇਆ ਸੀ, ਤਾਂ ਜ਼ਮੀਨ ਆਜ਼ਾਦ ਕਰਵਾਈ ਜਾ ਰਹੀ ਸੀ ਅਤੇ ਅਸੀਂ ਸੋਚਿਆ ਸੀ ਕਿ ਜੰਗ ਜਲਦੀ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ।"
"ਪਰ ਜੰਗ ਦੀ ਫਰੰਟਲਾਈਨ ਲਗਾਤਾਰ ਨੇੜੇ ਆ ਰਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਮੈਨੂੰ ਡਰ ਸੀ ਕਿ ਵਿਟਾਲੀ (ਦੀ ਕਬਰ) ਕਿਤੇ ਰੂਸੀ ਕਬਜ਼ੇ ਹੇਠ ਨਾ ਆ ਜਾਵੇ।"
ਵਿਟਾਲੀ ਇੱਕ ਸਿਰੈਮਿਕਸ ਕਲਾਕਾਰ ਸੀ ਜਿਸਨੇ 2022 ਵਿੱਚ ਰੂਸੀ ਹਮਲੇ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਸੇਵਾ ਦਿੱਤੀ ਸੀ।
ਨਤਾਲੀਆ ਹੰਝੂਆਂ ਭਰੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਦੱਸਦੇ ਹਨ, "ਉਹ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ, ਪਰ ਉਸਨੂੰ ਇਹ ਕਰਨਾ ਪਿਆ। ਉਹ ਇੱਕ ਦੇਸ਼ ਭਗਤ ਸੀ।" ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਤੀ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋਈ ਤਾਂ ਉਹ ਗਰਭਵਤੀ ਸਨ ਅਤੇ ਵਿਚਾਲੀ ਕਦੇ ਆਪਣੀ ਧੀ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਮਿਲ ਸਕੇ।
ਤਸਵੀਰ ਸਰੋਤ, Matthew Goddard/BBC
ਨਤਾਲੀਆ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸਦੇ ਪਤੀ ਦੇ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਹ ਆਪਣੀ ਧੀ ਨੂੰ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਮਿਲ ਸਕਿਆ।
ਵਿਟਾਲੀ ਦੀ ਦੇਹ ਨੂੰ ਉਸ ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਹਟਾਉਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਲੜਿਆ ਸੀ, ਬਹੁਤ ਦੁਖਦਾਈ ਸੀ।
ਨਤਾਲੀਆ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਭਰੋਸਾ ਹੈ, "ਭਾਵੁਕ ਪੱਖੋਂ ਇਹ ਬਹੁਤ ਮੁਸ਼ਕਲ ਸੀ। ਪਰ ਇਹ ਸਹੀ ਫੈਸਲਾ ਸੀ। ਉਸਨੂੰ ਉੱਥੇ ਛੱਡਣਾ ਅਤੇ ਇਹ ਜਾਣਨਾ ਕਿ ਉਹ ਉੱਥੇ ਰਹਿ ਗਿਆ ਹੈ, ਕਿਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਔਖਾ ਹੋਣਾ ਸੀ।"
'ਹਰ ਦੂਜੇ ਦਿਨ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਹਮਲੇ'
ਯੂਕਰੇਨ ਦੇ ਲੋਕ ਹੁਣ ਅਜਿਹੇ ਚੌਰਸਤਿਆਂ ਉੱਤੇ ਖੜ੍ਹੇ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਵੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ। ਅਮਰੀਕਾ ਮਾਸਕੋ ਅਤੇ ਕੀਵ ਵਿਚਕਾਰ ਸ਼ਾਂਤੀ ਸਮਝੌਤਾ ਕਰਵਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਪਰ ਰੂਸ ਆਪਣਾ ਹਮਲਾ ਜਾਰੀ ਰੱਖ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਇਸ ਵਿੱਚ ਯੂਕਰੇਨ ਦੀ ਊਰਜਾ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਉੱਤੇ ਵੱਡੇ ਹਵਾਈ ਹਮਲੇ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਜੋ ਜੰਗ ਦੇ ਸਾਰੇ ਨਿਯਮਾਂ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਹਨ।
ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਸਮਝੌਤੇ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦਬਾਅ ਕੀਵ 'ਤੇ ਹੈ।
ਕਿਤੇ ਨਾ ਕਿਤੇ, ਇਹ ਗੱਲਬਾਤ ਸਭ ਤੋਂ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਮੁੱਦੇ 'ਤੇ ਕੇਂਦਰਿਤ ਹੋਵੇਗੀ: ਪੂਰਬੀ ਡੋਨਬਾਸ ਖੇਤਰ ਦੀ ਜ਼ਮੀਨ ਦੀ ਸਥਿਤੀ, ਜਿਸ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਜਵਾਨ ਸ਼ਹੀਦ ਹੋ ਗਏ ਹਨ।
ਯੂਕਰੇਨ ਅਜੇ ਵੀ ਸਲੋਵਿਆਂਸਕ ਸਮੇਤ ਇਸ ਖੇਤਰ ਦੇ ਲਗਭਗ ਪੰਜਵੇਂ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਕੰਟਰੋਲ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਇਹ ਕਸਬਾ ਮੌਜੂਦਾ ਫਰੰਟਲਾਈਨ ਦੇ ਨੇੜੇ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਰੂਸੀ ਫੌਜਾਂ ਕਈ ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਵਧਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
ਕੀਵ ਦੀ ਤਜਵੀਜ਼ ਹੈ ਕਿ ਲੜਾਈ ਨੂੰ ਉੱਥੇ ਹੀ ਰੋਕ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ ਅਤੇ ਉਹ ਹੋਰ ਪਿੱਛੇ ਹਟਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਲੇਕਿਨ ਮਾਸਕੋ ਬਾਕੀ ਖੇਤਰ 'ਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅਮਰੀਕਾ ਇਸ ਨਾਲ ਸਹਿਮਤ ਹੈ।
ਇਹ ਵਲਾਦੀਮੀਰ ਪੁਤਿਨ ਦੀ ਪੂਰੇ ਯੂਕਰੇਨ 'ਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰਨ ਦੀ ਅਸਲ ਯੋਜਨਾ - ਜਿਸਨੂੰ ਉਸ ਸਮੇਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ "ਨਾਜ਼ੀਵਾਦ ਖ਼ਤਮ ਕਰਨ" ਅਤੇ "ਨਿਰਸੈਨੀਕਰਨ" ਦਾ ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ ਸੀ - ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਦੂਰ ਹੈ। ਪਰ ਇਹ ਪੁਤਿਨ ਨੂੰ ਰੂਸ ਲਈ ਇੱਕ ਕਿਸਮ ਦੀ ਜਿੱਤ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕਰਨ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦੇਵੇਗਾ। ਨਤਾਲੀਆ ਸਲੋਵਿਆਂਸਕ ਵਿੱਚ ਹੁਣ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਬਾਰੇ ਦੱਸਦਿਆਂ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਗਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਡਰੋਨ ਹਨ, ਜੋ ਮਿੰਨੀ ਬੱਸਾਂ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾ ਰਹੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਗਲਾਈਡ ਬੰਬ ਡਿੱਗਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਵੱਡੇ ਟੋਏ ਬਣਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।"
"ਕੁਝ ਮਹੀਨੇ ਪਹਿਲਾਂ, ਹਮਲੇ ਹਫਤਾਵਾਰੀ ਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਹੁਣ ਇਹ ਹਰ ਦੂਜੇ ਦਿਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।"
'ਸਾਨੂੰ ਇਕਜੁੱਟ ਹੋਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ'
ਨਤਾਲੀਆ ਦੇ ਜੱਦੀ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਉੱਤਰ ਵਿੱਚ, ਖਾਰਕੀਵ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ, ਹੋਰ ਸੰਕੇਤ ਹਨ ਕਿ ਖ਼ਤਰੇ ਦਾ ਖੇਤਰ ਫੈਲ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਮਜ਼ਦੂਰ ਜੰਮੀ ਹੋਈ ਜ਼ਮੀਨ ਵਿੱਚ ਕਿੱਲੇ ਠੋਕ ਰਹੇ ਹਨ ਤਾਂ ਜੋ ਜਾਲ ਫਿੱਟ ਕੀਤੇ ਜਾ ਸਕਣ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਹ ਰੂਸੀ ਡਰੋਨਾਂ ਤੋਂ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਸੜਕ ਦੇ ਉੱਪਰ ਇੱਕ ਛੱਤ (ਕੈਨੋਪੀ) ਵਾਂਗ ਫੈਲਾਉਣਗੇ।
ਨੇੜੇ ਹੀ ਇੱਕ ਅਨਜਾਣੀ ਥਾਂ 'ਤੇ, ਅਸੀਂ ਯੂਕਰੇਨ ਦੇ ਆਪਣੇ ਯੂਏਵੀ (ਡਰੋਨ) ਦੀ ਇੱਕ ਵਰਕਸ਼ਾਪ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕੀਤਾ।
'ਟਾਈਫੂਨ' ਯੂਨਿਟ ਦੇ ਸਿਪਾਹੀ ਸਾਜ਼ੋ-ਸਾਮਾਨ ਅਤੇ ਕੇਬਲਾਂ ਦੇ ਢੇਰਾਂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਇੱਕ ਬੇਸਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਹੱਥ ਨਾਲ ਬਣੀ ਲੱਕੜ ਦੀ ਪੌੜੀ ਰਾਹੀਂ ਉੱਤਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਲੋਕ ਫਰੰਟਲਾਈਨ 'ਤੇ ਨੁਕਸਾਨੇ ਗਏ ਡਰੋਨਾਂ ਦੀ ਮੁਰੰਮਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਨਵੀਂ ਕਾਢ (ਇਨੋਵੇਸ਼ਨ) ਲਈ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਹਨ: ਯੂਕਰੇਨ ਨੂੰ ਵਧੇਰੇ ਬੰਦਿਆਂ ਅਤੇ ਵਧੇਰੇ ਸਰੋਤਾਂ ਵਾਲੇ ਦੁਸ਼ਮਣ ਵਿਰੁੱਧ ਹਰ ਮੌਕੇ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ।
ਤਸਵੀਰ ਸਰੋਤ, Paul Pradier/BBC
ਟੀਮ ਦੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੌਰਾਨ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਸੰਗੀਤ ਖੁਸ਼ਗਵਾਰ ਫ੍ਰੈਂਚ ਪੌਪ ਹੈ, ਪਰ ਸਿਪਾਹੀਆਂ ਦਾ ਮੂਡ ਮਿਲਿਆ-ਜੁਲਿਆ ਹੈ।
ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦੇ ਬਦਲੇ ਇਲਾਕਾ ਛੱਡਣ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਿਆ, ਤਾਂ 29 ਸਾਲਾ ਰੋਮਨ ਨੇ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ, "ਅਸੀਂ ਇੱਥੇ ਇਸ ਬਾਰੇ ਚਰਚਾ ਨਾ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। ਲੋਕ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਝਗੜਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸਾਨੂੰ ਇਸ ਸਮੇਂ ਉਸਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਸਾਨੂੰ ਇਕਜੁੱਟ ਹੋਣ ਅਤੇ ਰੂਸੀਆਂ ਨਾਲ ਲੜਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ।"
ਰੋਮਨ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਸਨੇ ਡੋਨਬਾਸ ਵਿੱਚ ਲੜਦੇ ਹੋਏ, ਫੌਜ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਦੋ ਸਾਲਾਂ ਦੌਰਾਨ "ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸਾਥੀ" ਗੁਆ ਦਿੱਤੇ ਹਨ।
ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਹੈਰਾਨੀ ਨਹੀਂ ਕਿ ਅੱਜਕੱਲ੍ਹ ਫੌਜ ਵਿੱਚ ਭਰਤੀ ਕਰਨਾ ਬਹੁਤ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੈ। ਪਿਛਲੇ ਮਹੀਨੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਰੱਖਿਆ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਖੁਲਾਸਾ ਕੀਤਾ ਸੀ ਕਿ ਹੈਰਾਨੀਜਨਕ ਤੌਰ 'ਤੇ 200,000 ਸਿਪਾਹੀ ਬਿਨਾਂ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦੇ ਗੈਰ-ਹਾਜ਼ਰ ਸਨ।
ਪਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਯੂਕਰੇਨੀ ਲੋਕਾਂ ਵਾਂਗ, ਰੋਮਨ ਨੂੰ ਯਕੀਨ ਹੈ ਕਿ ਪੁਤਿਨ ਨੂੰ ਡੋਨਬਾਸ ਦਾ ਤੋਹਫਾ ਦੇਣ ਨਾਲ ਵੀ ਯੂਕਰੇਨ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ।
ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਰੂਸੀ ਸਿਰਫ ਹੋਰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਲੈਣ ਲਈ ਵਾਪਸ ਆਉਣਗੇ।"
ਪਿਛਲੇ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਲੈਪਟਾਪ ਉੱਤੇ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਸਿਪਾਹੀ ਨੇ ਮੰਨਿਆ ਕਿ ਇਸ ਜੰਗ ਵਿੱਚ "ਜਿੱਤ" ਅੱਜ-ਕੱਲ੍ਹ ਬਹੁਤ ਵੱਖਰੀ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਮੈਕਸਿਮ ਆਪਣੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੀ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਚੋਣ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਤਰਕ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, "ਮੈਂ ਕਹਾਂਗਾ ਕਿ ਸਾਡੀ ਜਿੱਤ ਸਾਡੇ ਸਟੇਟਹੁੱਡ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਭਾਵੇਂ ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਤਿੰਨ ਵਰਗ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਜ਼ਮੀਨ ਹੀ ਕਿਉਂ ਨਾ ਬਚੇ, ਪਰ ਜੇਕਰ ਅਸੀਂ ਆਪਣਾ ਸੰਵਿਧਾਨ ਅਤੇ ਆਪਣੀਆਂ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਦੇ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਇਹ ਅਜੇ ਵੀ ਯੂਕਰੇਨ ਹੈ।"
ਉਹ ਸੋਚਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸਿਪਾਹੀਆਂ ਨੂੰ, ਭਾਵੇਂ ਕੁਝ ਵੀ ਹੋਵੇ, ਲੜਦੇ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
"ਰੂਸ ਸਾਡੇ ਤੋਂ 10 ਗੁਣਾ ਵੱਡਾ ਹੈ। ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਅਸੀਂ ਆਤਮ ਸਮਰਪਣ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ।"
ਕੀਵ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ ਆਈ, ਨਤਾਲੀਆ ਨੇ ਇੱਕ ਸਹੇਲੀ ਦੀ ਬਾਂਹ ਨੂੰ ਫੜੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਕਬਰ ਪੁੱਟਣ ਵਾਲੇ ਉਸਦੇ ਪਤੀ ਦੇ ਤਾਬੂਤ 'ਤੇ ਤਾਜ਼ੀ ਮਿੱਟੀ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਫਿਰ ਉੱਪਰ ਇੱਕ ਲੱਕੜ ਦੀ ਸਲੀਬ ਲਗਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਵਿਟਾਲੀ ਦੀ ਇੱਕ ਫੋਟੋ ਉਸਨੂੰ ਮੁਸਕਰਾਉਂਦੇ ਹੋਏ, ਇੱਕ ਪੀਲੇ ਸੂਰਜਮੁਖੀ ਦੇ ਕੋਲ ਪੋਜ਼ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਦਿਖਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਨਤਾਲੀਆ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੇ ਦੁਬਾਰਾ ਨੇੜੇ ਹੋਣ ਨਾਲ ਸਕੂਨ ਮਿਲਿਆ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਧੀ, ਵਿਟਾਲੀਨਾ, ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੂਪ ਨਾਲ ਉਸਦੀ ਕਬਰ 'ਤੇ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।
ਨਤਾਲੀਆ ਮੁਸਕਰਾਉਂਦੀ ਹੈ, "[ਉਹ] ਉਸਦੀਆਂ ਵੀਡੀਓਜ਼ ਦੇਖਦੀ ਹੈ, ਫੋਟੋਆਂ ਦੇਖਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਉਸਨੂੰ ਬਹੁਤ ਪਿਆਰ ਕਰਦੀ ਹੈ ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਮਿਲੇ।"
ਉਸਨੂੰ ਇਹ ਵੀ ਉਮੀਦ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਜਲਦੀ ਹੀ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਦੱਸੇਗੀ ਕਿ ਉਹ ਕੁੱਖ ਤੋਂ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਉਸਨੇ ਉਸ ਸ਼ੁਕਰਾਣੂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਹੈ ਜੋ ਜੋੜੇ ਨੇ ਵਿਟਾਲੀ ਦੇ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਕੁਝ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਇੱਕ ਕਲੀਨਿਕ ਵਿੱਚ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਫ੍ਰੀਜ਼ ਕਰਵਾਇਆ ਸੀ।
ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸਿਪਾਹੀ ਹੁਣ ਫਰੰਟ 'ਤੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅਜਿਹਾ ਹੀ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਇਹ ਇੱਕ ਕੌੜਾ ਸੱਚ ਹੈ, ਪਰ ਨਤਾਲੀਆ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਵਿਟਾਲੀ ਦਾ ਕੋਈ ਵੀ ਸਿਪਾਹੀ ਦੋਸਤ ਉਸਨੂੰ ਮੁੜ ਦਫਨਾਉਣ ਵੇਲੇ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚ ਸਕਿਆ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਵੀ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਹੁਣ ਮਰ ਚੁੱਕੇ ਹਨ।
ਯੂਕਰੇਨ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਚਾਰ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਭਿਆਨਕ ਜੰਗ ਲਈ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਕੀਮਤ ਤਾਰ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ।
ਰੂਸ ਨੂੰ ਉਹ ਜ਼ਮੀਨ ਸੌਂਪਣੀ ਜਿਸ 'ਤੇ ਉਸਦਾ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਕਬਜ਼ਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਵੱਖਰੀ ਗੱਲ ਹੈ: ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਵਿਕਲਪ ਜੋ ਹੁਣ ਕਈਆਂ ਨੇ ਚੁੱਪਚਾਪ ਮੰਨ ਲਿਆ ਹੈ।
ਪਰ ਨਤਾਲੀਆ ਰੂਸ ਦੁਆਰਾ ਹੋਰ ਇਲਾਕਿਆਂ 'ਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰਨ ਦੇ ਵਿਚਾਰ ਨੂੰ ਸਹਿਣ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਹ ਕਸਬਾ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਅਤੇ ਵਿਟਾਲੀ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਜਿੱਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਉਸਨੂੰ "ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ" ਹੈ ਕਿ ਉਸਦਾ ਪਤੀ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਫੌਜ ਲੜਾਈ ਜਾਰੀ ਰੱਖੇ, ਹੁਣ ਹਾਰ ਨਾ ਮੰਨੇ।
ਨਤਾਲੀਆ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ, "ਰੂਸ ਇੱਕ ਸਾਲ ਲਈ ਰੁਕ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਫਿਰ ਇੱਕ ਹੋਰ ਹਮਲਾ ਹੋਵੇਗਾ ਅਤੇ ਉਹ ਖਾਰਕੀਵ ਵਿੱਚ ਹੋਣਗੇ।"
"ਮੈਨੂੰ ਬਸ ਇਹ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਰੂਸ ਰੁਕ ਜਾਵੇਗਾ।"
ਮਾਰੀਆਨਾ ਮਾਤਵੇਈਚੁਕ, ਅਨਾਸਤਾਸੀਆ ਲੈਵਚੈਂਕੋ ਅਤੇ ਪਾਲ ਪ੍ਰਾਡੀਅਰ ਦੁਆਰਾ ਵਾਧੂ ਰਿਪੋਰਟਿੰਗ ਦੇ ਨਾਲ।
ਬੀਬੀਸੀ ਲਈ ਕਲੈਕਟਿਵ ਨਿਊਜ਼ਰੂਮ ਵੱਲੋਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ
