ਰੂਸ-ਯੁਕਰੇਨ ਜੰਗ ’ਚ ਮਾਰੇ ਗਏ ਜੀਅ ਦੀ ਮ੍ਰਿਤਕ ਦੇਹ ਮੰਗਵਾਉਣ ਲਈ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਜੱਦੋ-ਜਹਿਦ
ਤਸਵੀਰ ਸਰੋਤ, Ravinder Singh Robin/BBC
“ਡੇਢ ਮਹੀਨੇ ਤੋਂ ਅਸੀਂ ਖੱਜਲ ਖੁਆਰ ਹੋ ਰਹੇ ਹਾਂ, ਕੋਈ ਸਾਡੀ ਮਦਦ ਨਹੀਂ ਕਰ ਰਿਹਾ, ਸਾਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪਤਾ ਮ੍ਰਿਤਕ ਦੇਹ ਕਿੱਥੇ ਹੈ।”
ਰੂਸ ਦੀ ਫ਼ੌਜ ਵੱਲੋਂ ਯੁਕਰੇਨ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਜੰਗ ਦੌਰਾਨ ਮਾਰੇ ਗਏ ਤੇਜਪਾਲ ਦੀ ਪਤਨੀ ਪਰਮਿੰਦਰ ਕੌਰ ਪਰੇਸ਼ਾਨੀ ਨਾਲ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਤੇਜਪਾਲ ਸਿੰਘ ਜੂਨ ਮਹੀਨੇ ਰੂਸੀ ਫੌਜ ਵਿੱਚ ਭਰਤੀ ਦੋ ਭਾਰਤੀ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰੂਸ-ਯੂਕਰੇਨ ਜੰਗ ਦੌਰਾਨ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਦੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਇਸ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਤੇਜਪਾਲ ਸਿੰਘ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਹੁਣ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਲਾਸ਼ ਵਾਪਸ ਭਾਰਤ ਲਿਆਉਣ ਲਈ ਜੱਦੋ-ਜਹਿਦ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਰੂਸੀ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਤੇਜਪਾਲ ਦੀ ਲਾਸ਼ ਭੇਜਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸ਼ਨਾਖ਼ਤ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰਨ ਲਈ ਡੀਐੱਨਏ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਤੋਂ ਮੈਂਬਰ ਪਾਰਲੀਮੈਂਟ ਗੁਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਔਜਲਾ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਮਦਦ ਲਈ ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੂੰ ਤੇਜਪਾਲ ਦੀ ਲਾਸ਼ ਪੰਜਾਬ ਭੇਜਣ ਲਈ ਚਿੱਠੀ ਵੀ ਲਿਖੀ ਹੈ। ਜਿਸ ਦਾ ਜਵਾਬ ਮਾਸਕੋ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਸਫਾਰਤਖ਼ਾਨੇ ਨੇ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਨ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਔਜਲਾ ਦੀ ਚਿੱਠੀ ’ਤੇ ਭਾਰਤੀ ਸਫ਼ੀਰ ਨੇ ਕੀ ਕਿਹਾ
ਗੁਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਔਜਲਾ ਦੀ ਚਿੱਠੀ ਉੱਤੇ ਜਵਾਬ ਦਿੰਦਿਆਂ, ਮਾਸਕੋ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਸਫੀਰ ਵਿਨੇ ਕੁਮਾਰ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ, “ਅਸੀਂ ਰੂਸ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਕੋਲ ਤੇਜਪਾਲ ਸਿੰਘ ਦਾ ਮੁੱਦਾ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਅਸਥੀਆਂ ਨੂੰ ਲਿਆਉਣ ਲਈ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਸਬੰਧ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਹਰਜਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਸਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਰਾਬਤੇ ਵਿੱਚ ਹਾਂ।”
“ਜੰਗ ਅਤੇ ਕਾਨੂੰਨੀ ਔਕੜਾਂ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਅਸੀਂ ਤੇਜਪਾਲ ਸਿੰਘ ਦੀ ਲਾਸ਼ ਨੂੰ ਛੇਤੀ ਦੇਸ਼ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾਂ।”
ਭਾਰਤ ਦੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਵੀ ਰੂਸ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਮਰਹੂਮ ਭਾਰਤੀ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਦੀਆਂ ਲਾਸ਼ਾਂ ਵਾਪਸ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਣ।
ਤਸਵੀਰ ਸਰੋਤ, Ravinder Singh Robin/BBC
ਤੇਜਪਾਲ ਦੀ ਲਾਸ਼ ਮੰਗਵਾਉਣ ਲਈ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਲੜਾਈ
ਤੇਜਪਾਲ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ, ਲਾਸ਼ ਪੰਜਾਬ ਮੰਗਵਾਉਣ ਲਈ ਕਈ ਦਫਤਰਾਂ ਦੇ ਚੱਕਰ ਕੱਟ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਆ ਰਹੀ ਕਿ ਇਹ ਡੀਐੱਨਏ ਰਿਪੋਰਟ ਕਿੱਥੋਂ ਅਤੇ ਕਿਵੇਂ ਮਿਲੇਗੀ।
ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਸਹਿਯੋਗੀ ਰਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਰੌਬਿਨ ਨੇ ਤੇਜਪਾਲ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਪਰਮਿੰਦਰ ਕੌਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, “ਉਨ੍ਹਾਂ (ਰੂਸੀ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ) ਨੇ ਡੀਐੱਨਏ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਮੰਗੀ ਹੈ ਤੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਹੋਵੇਗੀ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਲਾਸ਼ ਹੈ ਕਿ ਨਹੀਂ।”
“ਲਾਸ਼ ਦੀ ਸ਼ਨਾਖ਼ਤ ਕਰਨ ਲਈ ਮਾਸਕੋ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਸਫ਼ਾਰਤਖ਼ਾਨੇ ਨੇ ਈਮੇਲ ਕਰਕੇ ਡੀਐੱਨਏ ਟੈਸਟ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਮੰਗੀ ਹੈ। ਪਰ ਸਾਡੀ ਕੋਈ ਮਦਦ ਨਹੀਂ ਕਰ ਰਿਹਾ ਅਤੇ ਇਹ ਰਿਪੋਰਟ ਹਾਸਿਲ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਦਿੱਕਤ ਆ ਰਹੀ ਹੈ।”
ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, “ਮੇਰੇ ਦੋ ਬੱਚੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਰੋਜ਼ ਹੀ ਜਾਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ, ਬਹੁਤ ਪਰੇਸ਼ਾਨੀ ਆ ਰਹੀ ਹੈ।”
ਤੇਜਪਾਲ ਸਿੰਘ ਦੇ ਪਤਨੀ ਦਾ ਇਲਜ਼ਾਮ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅਰਜ਼ੀ ਵੀ ਕਿਸੇ ਨੇ ਮਨਜ਼ੂਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ।
“ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਕੋਈ ਰਾਬਤਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਹਾਂ, ਗੁਰਜੀਤ ਔਜਲਾ ਜ਼ਰੂਰ ਮਦਦ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।”
ਤਸਵੀਰ ਸਰੋਤ, Ravinder Singh Robin/BBC
ਪਰਿਵਾਰ ਦਫ਼ਤਰਾਂ ਦੇ ਚੱਕਰ ਕੱਢਣ ਤੋਂ ਪਰੇਸ਼ਾਨ
ਤੇਜਪਾਲ ਦੇ ਮਾਂ ਸਰਬਜੀਤ ਕੌਰ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਸਫਾਰਤਖ਼ਾਨੇ ਨੇ ਚਾਰ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਡੀਐੱਨਏ ਟੈਸਟ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਮੰਗੀ ਸੀ ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਬਾਰੇ ਕੋਈ ਬਹੁਤੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, “ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਹਸਪਤਾਲ ਗਏ ਸੀ, ਉੱਥੋਂ ਸਾਨੂੰ ਮੈਂਬਰ ਪਾਰਲੀਮੈਂਟ ਦੇ ਦਫਤਰ ਅਤੇ ਫਿਰ ਸਦਰ ਥਾਣੇ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਗਿਆ।”
“ਐੱਸਐੱਚਓ ਦੇ ਹਸਤਾਖ਼ਰ ਦੇਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸੈਂਪਲ ਲਏ ਜਾਣ ਦੀ ਗੱਲ ਕਹੀ, ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਕਿ ਖਰੜ ਵੀ ਜਾਣਾ ਪੈ ਸਕਦਾ।”
ਬੇਟੇ ਦੀ ਲਾਸ਼ ਘਰ ਲਿਆਉਣ ਲਈ ਸਰਕਾਰ ਤੋਂ ਮਦਦ ਦੀ ਗੁਹਾਰ ਲਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਤੇਜਪਾਲ ਸਿੰਘ ਦੇ ਮਾਤਾ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਭਰ ਆਈਆਂ।
ਉਹ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸਰਕਾਰ ਡੀਐੱਨਏ ਟੈਸਟ ਕਰਵਾਉਣ ਅਤੇ ਰਿਪੋਰਟ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰੇ ।
ਬੀਬੀਸੀ ਨੇ ਇਸ ਮਸਲੇ ਉੱਤੇ ਸਥਾਨਕ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨਾਲ ਰਾਬਤਾ ਕੀਤਾ ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਟਿੱਪਣੀ ਕਰਨ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਤਸਵੀਰ ਸਰੋਤ, Getty Images
ਤੇਜਪਾਲ ਨੌਕਰੀ ਨਾ ਮਿਲਣ ਕਰਕੇ ਰੂਸ ਗਏ ਸਨ
ਜੂਨ ਮਹੀਨੇ ਤੇਜਪਾਲ ਸਿੰਘ ਦੀ ਮੌਤ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਆਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਬੀਬੀਸੀ ਨੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਾਸੀ ਤੇਜਪਾਲ ਸਿੰਘ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕੀਤੀ ਸੀ।
ਘਰ ਵਿੱਚ ਤੇਜਪਾਲ ਦੀ ਪਤਨੀ ਪਰਮਿੰਦਰ ਕੌਰ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ 6 ਸਾਲ ਦਾ ਬੇਟਾ ਤੇ 3 ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਧੀ ਤੇਜਪਾਲ ਦੇ ਫ਼ੋਨ ਦੀ ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੋਂ ਉਡੀਕ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ।
ਤੇਜਪਾਲ ਸਿੰਘ ਦੀ ਪਤਨੀ ਪਰਮਿੰਦਰ ਕੌਰ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਸੀ ਕਿ ਉਹ 20 ਦਸੰਬਰ ਨੂੰ ਥਾਈਲੈਂਡ ਗਏ ਸਨ ਹਾਲਾਂਕਿ ਪਰਿਵਾਰ ਇਸ ਦੇ ਹੱਕ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਸੀ।
ਪਰ ਉਹ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਚਲੇ ਗਏ ਤੇ ਉੱਥੇ ਆਪਣੇ ਦੋਸਤਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲੇ, ਜਿੱਥੋਂ 12 ਜਨਵਰੀ ਨੂੰ ਰੂਸ ਗਏ ਸਨ।
ਪਰਿਵਾਰ ਮੁਤਾਬਕ ਉਸ ਨੂੰ ਰੂਸੀ ਫੌਜ ਵਿੱਚ ਭਰਤੀ ਹੋਣ ਦਾ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਥਾਈਲੈਂਡ ਰਾਹੀ ਮਾਸਕੋ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਿਆ ਸੀ।
ਪਰਮਿੰਦਰ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਸੀ ਕਿ ਤੇਜਪਾਲ ਥਾਈਲੈਂਡ ਤੋਂ ਸਿੱਧੇ ਮਾਸਕੋ ਗਏ, ਜਿੱਥੇ ਰੂਸ ਦੀ ਆਰਮੀ ਦਾ ਹੈੱਡ-ਕੁਆਟਰ ਸੀ ਅਤੇ ਆਰਮੀ ਲਈ ਭਰਤੀ ਚੱਲ ਰਹੀ ਸੀ।
ਉਹ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਹਰ 15 ਦਿਨਾਂ ਬਾਅਦ ਫੋਨ ਉੱਤੇ ਗੱਲ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਪਰ ਅਚਾਨਕ ਉਸਦੇ ਫੋਨ ਆਉਣੇ ਬੰਦ ਹੋ ਗਏ। ਜਿਸ ਨੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਚਿੰਤਾ ਵਿੱਚ ਪਾ ਦਿੱਤਾ।
ਪਰਮਿੰਦਰ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਸੀ, “ਤਿੰਨ ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੋਂ ਕੋਈ ਫ਼ੋਨ ਹੀ ਨਹੀਂ ਆਇਆ ਸੀ, ਫ਼ਿਰ ਜਿਹੜੇ ਨਾਲ ਮੁੰਡੇ ਸਨ, ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਰਾਬਤਾ ਕੀਤਾ ਤੇ ਪਾਸਪੋਰਟ ਦੀ ਕਾਪੀ ਭੇਜ ਕੇ ਪਤਾ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੱਸਿਆ ਕਿ 12 ਮਾਰਚ ਨੂੰ ਤੇਜਪਾਲ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। ਮੇਰੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਆਖ਼ਰੀ ਗੱਲ 3 ਮਾਰਚ ਨੂੰ ਹੋਈ ਸੀ।”
ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਦੋ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਤੇਜਪਾਲ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋਣ ਦਾ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ ਹੈ।
ਪਰਮਿੰਦਰ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਸੀ ਕਿ, “ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਗੱਲ ਹੁੰਦੀ ਸੀ। ਫ਼ਿਰ 3 ਮਾਰਚ ਨੂੰ ਜਦੋਂ ਗੱਲ ਹੋਈ ਤਾਂ ਤੇਜਪਾਲ ਨੇ ਕਿਹਾ ਉਹ ਫਰੰਟਲਾਈਨ ਉੱਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ ਤੇ ਹੁਣ ਥੋੜ੍ਹੇ ਦਿਨ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਣੀ।”
ਪਰਮਿੰਦਰ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਆਰਮੀ ਜੁਆਇਨ ਕਰਨ ਦੇ ਦੋ ਮਹੀਨੇ ਬਾਅਦ ਫ਼ਰਵਰੀ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਤਨਖਾਹ ਆਈ ਸੀ ਤੇ ਤੇਜਪਾਲ ਨੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ 2 ਲੱਖ ਰੁਪਇਆ ਭੇਜਿਆ ਸੀ।
“ਤੇਜਪਾਲ ਨੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਵੀ ਨੌਕਰੀ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਆਰਮੀ ਤੇ ਪੁਲਿਸ ਵਿੱਚ ਭਰਤੀ ਹੋਣ ਦੀ ਵੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ। ਪਰ ਜਦੋਂ ਕੁਝ ਨਾ ਬਣਿਆਂ ਤੋਂ ਉਹ ਬਾਹਰ ਚਲੇ ਗਏ।”
ਤਸਵੀਰ ਸਰੋਤ, Gurpreet Singh Chawla/BBC
ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੀ ਭਾਰਤੀਆਂ ਨੂੰ ਅਪੀਲ
ਭਾਰਤੀ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਭਾਰਤੀਆਂ ਨੂੰ ਰੂਸ ਵਿੱਚ ਰੋਜ਼ਗਾਰ ਦੇ ਮੌਕੇ ਤਲਾਸ਼ਣ ਸਮੇਂ ਸਾਵਧਾਨ ਰਹਿਣ ਦੀ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ ਸੀ।
ਮਈ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਰੂਸ ਵਿੱਚ ਨੌਕਰੀ ਜਾਂ ਸਿੱਖਿਆ ਦਾ ਝਾਂਸਾ ਦੇ ਕੇ ਰੂਸ ਸੱਦਣ ਵਾਲੇ ਮਨੁੱਖੀ ਤਸਕਰਾਂ ਦੇ ਨੈੱਟਵਰਕ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਚਾਰ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕੀਤਾ ਸੀ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਯੂਕਰੇਨ ਨਾਲ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।
ਇਸੇ ਦੌਰਾਨ ਨੇਪਾਲ ਅਤੇ ਸ੍ਰੀ ਲੰਕਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਨੂੰ ਸਾਵਧਾਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਮਨੁੱਖੀ ਤਸਕਰਾਂ ਦੇ ਛਲਾਵਿਆਂ ਵਿੱਚ ਨਾ ਆਉਣ। ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਖ਼ਬਰਾਂ ਆਈਆਂ ਸਨ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਨਾਗਰਿਕ ਰੂਸ-ਯੂਕਰੇਨ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਫੌਜੀਆਂ ਵਜੋਂ ਹਿੱਸਾ ਲੈ ਰਹੇ ਹਨ।
ਨੇਪਾਲ ਮੁਤਾਬਕ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 20 ਨੇਪਾਲੀ ਰੂਸ ਲਈ ਲੜਦਿਆਂ ਮਾਰੇ ਗਏ ਸਨ। ਜਦਕਿ ਸ੍ਰੀ ਲੰਕਾ ਮੁਤਾਬਕ ਉਸਦੇ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 16 ਨਾਗਰਿਕ ਮਾਰੇ ਗਏ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਰੂਸ ਦੀ ਫੌਜ ਲਈ ਲੜ ਰਹੇ ਸਨ।
