شهریار رادپور

یک سال پیش، پس از اتمام دوره آموزش نظامی در دانشکده افسری "ساند هرست"، پرنس هری که در رسیدن به مقام سلطنت بریتانیا در ردیف سوم پس از برادرش (ویلیام) و پدرش (چارلز) قرار دارد، علنأ گفت که مایل به خدمت در جبهه عراق است و اگرچنین مأموریتی از او دریغ شود خدمت نظام را ترک خواهد کرد.

ولی وزارت دفاع و رئیس ستاد ارتش، اعزام شاهزاده هری به جبهه را با این استدلال که برای دشمن هدفی مشخص خواهد ساخت صلاح ندیدند و قضیه به ظاهر مسکوت ماند.

ولی آنچه که به طور ناگهانی، و نهایت ناخشنودی دولت و ارتش این کشور، فاش شد نشان داد که پرنس هری موفق شده بود که تقاضای خود را به کرسی بنشاند؛ اگرچه که به جای مأموریت در بصره، شاهزاده جوان عازم ولایت هلمند و رویارویی با افراد طالبان در افغانستان شد.

گوردون براون، نخست وزیر و ژنرال سر ریچارد دانت، رئیس ستاد ارتش، اول، شجاعت ستوان دوم هری را در مأموریت رزمی اش در جنوب افعانستان ستودند و او را سربازی نمونه خواندند و بعد از رسانه های اینترنتی آمریکایی، استرالیایی و یک نشریه آلمانی بشدت انتقاد کردند که با فاش کردن حضور ۱۰ هفته ای نوه ملکه بریتانیا در جبهه جنگ، هم امنیت جانی تمام افراد یگان را بخطر انداختند و هم باعث پایان زودتر از موعد مأموریت او شدند.

آنچه که در خبرها خیلی سریع از شرح شجاعت و شهامت پرنس هری پیشی گرفت علت پنهان نگاهداشتن این مأموریت و همکاری تمام رسانه های این دیار با این خواسته وزارت دفاع بود.

از دقایقی پس از تأیید خبر رسانه های خارجی، برنامه های خبری کانال های تلویزیونی پر شد از گزارش های متنوع و پی در پی از منطقه عملیاتی و مسئولیت رزمی پرنس هری (هدایت زمینی هواپیماهای بمب افکن) و مصاحبه هایی با او؛ از پیش از اعزام به افغانستان تا گفتگو های متعدد در هلمند. در جریان این گزارش ها، گفته شد که ملکه موافق اعزام نوه اش به جبهه بود و موافقت مسئولان رسانه های بریتانیا به مخفی نگاهداشتن خبر این مأموریت برای حفظ جان پرنس هری و نظامیان هم سنگر او بوده است.

ولی از همان ابتدا معلوم بود که این توضیحات منتقدین را راضی نخواهد کرد. مثالی که پاسخ دادن به انتقادات را دشوارتر می کرد، مقایسه مأموریت نظامی ۲۵ سال پیش پرنس اندرو، پسر دوم ملکه و عموی پرنس هری در جنگ با آرژانتین برای پس گرفتن جزایر فالکلند بود. اندرو که در آن سال نفر دوم در احراز مقام سلطنت بریتانیا بود به طور علنی بعنوان خلبان هلیکوپتر به جبهه رفت.

انتقادات به تصمیم رسانه ها گوناگون و از منابع مختلف شنیده شد. جیمز گالووی، نماینده منفرد مجلس عوام، بی بی سی را به تبانی با حکومت برای بی اطلاع نگاهداشتن مردم از واقعیات متهم کرد؛ چند روزنامه نویس هم مقایسه این ماجرا با توافق بین رسانه ها برای محرمانه نگاهداشتن سفر نخست وزیران به نقاط حساس و جنگی تا لحظه ورود به مقصد را بی جا توصیف کردند؛ با این استدلال که اولا، رئیس دولت، نماینده منتخب مردم و حافظ منافع ملی است و چنین صفاتی را نمی توان در مورد اعضاء خانواده سلطنتی بکار برد. در ثانی، پرنس هری یک فرد نظامی است که به مأموریت جنگی گسیل شده و همه می دانند که در جبهه جنگ امکان کشتن و کشته شدن وجود دارد.

فردای انتشار این خبر،

بیان آنچه که مردم از آن آگاه نیستند، ساده ترین تعریف برای روزنامه نگاری است؛ به همین دلیل وقتی وزارت دفاع به بی بی سی و دیگر رسانه های بریتانیا مرجعه کرد و خواست که درباره احتمال اعزام پرنس هری به افغانستان چیزی نگوئیم، درباره اش کلی فکر کردیم." جان ویلیامز، سردبیر خبر های بین المللی در بی بی سی

جان ویلیامز، سردبیر خبرهای بین المللی در بی بی سی، بیانیه ای منتشر کرد که با این دو جمله آغاز می شود: "بیان آنچه که مردم از آن آگاه نیستند، ساده ترین تعریف برای روزنامه نگاری است؛ به همین دلیل وقتی وزارت دفاع به بی بی سی و دیگر رسانه های بریتانیا مراجعه کرد و خواست که درباره احتمال اعزام پرنس هری به افغانستان چیزی نگوئیم، درباره اش کلی فکر کردیم."

نتیجه فکر کردن ها، قبول سکوت درباره این مأموریت شد، البته به گفته جان ویلیامز، با تأکید براین نکته که توافقی است داوطلبانه با حفظ حق ترک این توافق توسط هر رسانه و به هر دلیل. در عمل، در این ۱۰ هفته، رسانه های داخلی دلیلی برای شکستن سکوت خود نیافتند. ولی انتظار سکوت از رسانه های خارجی، آنهم توجه با ارزش خبری فاش کردن آن، توقعی بی جا بود.

جالب اینجا است که اولین شک و تردید ها درباره احتمال در مأموریت نظامی بودن ستوان دوم هری در میان خبرنگارانی به وجود آمد که آشنا با شب زنده داری های او در کلوپ های شبانه لندن، متوجه غیبت چند ماهه او از دیسکوتک ها شده بودند.

یکبار یک نشریه هم پرسید کسی می داند هری کجا است؟ ولی وقتی سایت اینترنتی "دراج ریپورت" در آمریکا، همان سایتی که ماجرای رابطه بین پرزیدنت کلینتون و مونیکا لووینسکی را فاش کرد، با حروف درشت نوشت که پرنس هری در افغانستان است، ادامه سکوت بی معنی شد و ناگهان صفحه تمام تلویزیون ها را شرح اوقات کار و زندگی و رزم پرنس هری در ولایت هلمند پوشاند.

چاره ای برای جبران کوچ بی سابقه مغزها!

در حالیکه نخست وزیر بریتانیا می گوید شرایط و مقررات پذیرش مهاجر و اعطای تابعیت را دشوارتر خواهد کرد، فرار مغزها از بریتانیا به حدی رسیده که در نیم قرن گذشته سابقه نداشته است. سوال اینجا است که کمبود این همه متخصص را قرار است کدام مهاجر جبران کند!

گوردون براون، نخست وزیر در دفاع از طرح جدید دولت گفت داشتن تابعیت بریتانیا حقی نیست که طلب کردنی باشد بلکه امتیازی است برجسته و ارزشمند که متقاضی باید آنرا کسب کند. درقانون پیشنهادی جدید، اصل اول، گذراندن دوره ای آموزشی و آزمایشی برای اثبات شهروندی خواهد بود؛ یعنی شناخت آداب و رسوم مردم این دیارو فراگیری زبان انگلیسی از طریق کار و خدمت در نهادهای گوناگون.

این طرح که پس از تصویب، اتباع اتحادیه اروپایی را شامل نخواهد شد برای مهاجرانی است که با فرهنگ و قوانین اروپایی بیگانه اند. مثلا، درجریان گذراندن یک دوره آزمایشی یک ساله، متقاضیان باید مسئولیت های اجتماعی مختلفی تجربه کنند که موفقیت در آن، مدت انتظاربرای دریافت اجازه اقامت دائم و تابعیت را کوتاه تر خواهد کرد، وعدم موفقیت هم موجب تسریع اخراج از کشور خواهد شد.

شرط دیگری که احتمالا در مراحل پارلمانی این طرح بحث انگیز خواهد شد، مسئولیت متقاضیان به پرداخت بخشی از هزینه گذراندن مدارج شهروند شدن است. بعبارت ساده تر، در آینده، با جیب خالی نمی توان به این دیار مهاجرت کرد. دولت بریتانیا امیدوار است که مقررات جدید، هم از انتظار و بلاتکلیفی متقاضیان کم کند، و هم از هزینه تأمین مسکن و بیمه های اجتماعی برای آنها که بار سنگینی است بر دوش دولت و شوراهای شهر.

ولی بارسنگین تر دیگری که بریتانیا با آن روبرو است، کوچ بی سابقه مغزها است. آخرین آمار سازمان بین المللی همکاری و توسعه، میزان مهاجرت متخصصین این کشور را بیشترین در میان تمام کشورهای پیشرفته و کلی از کشورهای در حال رشد دانسته و می گوید تا کنون ۱۰ درصد از زبده ترین شهروندان این دیار جلای وطن کرده اند. آمار فرار مغزها تمام کشورهای دنیا را در بر می گیرد و وضع بدتر از این جزیره از آن مکزیک است.

در حال حاضر ۳ میلیون و ۲۴۷ هزار از اهالی این دیار جلای وطن کرده اند که بیش از یک میلیون نفر آنها از زبده ترین دست پروردگان دانشگاه های این جزیره هستند و مهاجرت آنها کمبود کادر متخصص در رشته های پزشکی و فنی را به مراتب بیشتر کرده است. دولت، در اقدامی برای جبران این کمبود، مقررات صدور روادید و اجازه کار برای متخصصان رشته های مورد نیاز تابع کشورهای خارج از اتحادیه اروپا را تعطیل کرده است.

گزارش سازمان همکاری و توسعه که یک تجزیه و تحلیل آماری است از انگیزه شهروندان ۲۲۰ کشوری که فهرست کرده چیزی نمی گوید؛ ولی اگر فرارمغزها از کشورهای در حال رشد برای زندگی در محیطی آزاد تر باشد، یافته های نظر سنجی های قبلی در بریتانیا نشان داده که انگیزه یا دلیل بیشتر شهروندان به ترک وطن، یا هزینه کمر شکن مسکن و فرار از مالیات های سنگین بوده و یا در آرزوی زیستن در اقلیمی خوش آب و هواتر!