برنامه هستهای کره شمالی تا چه حد پیشرفته است؟
منبع تصویر، Other
برنامه هستهای کره شمالی نگرانیهای عمیقی را برای جامعه بینالمللی به همراه آورده است. با وجود همه تلاشها برای توقف آزمایشها، پیونگیانگ موفق به انجام پنجمین آزمایش اتمی و ظاهرا " قویترین" آنها شده است.
بدون شک کره شمالی از لحاظ فناوری توانایی انجام چنین آزمایشهایی را دارد، چنانچه تاکنون چندین آزمایش هستهای انجام داده است.
اما برای آنکه بتواند کشور همسایهاش را هدف حمله اتمی قرار دهد باید کلاهکهای هسته ای را تا آن حد کوچک بسازد که بتواند آن را روی موشک بالستیک سوار کند.
کره شمالی ادعا کرده است که کشورش موفق به "کوچکسازی" کلاهک هستهای شده و میتواند آن را روی موشک بالستیک قرار دهد.
اما این ادعا هنوز به طور مستقل تایید نشده است و بعضی از کارشناسان در مورد این ادعا ابراز تردید کردهاند.
بمبهای کره شمالی تا چه حد قدرتمند هستند؟
منبع تصویر، Other
کره شمالی مدعی است که تاکنون پنج بار در سالهای ۲۰۰۶، ۲۰۰۹، ۲۰۱۳ و در ژانویه و سپتامبر ۲۰۱۶ آزمایشهای موفق اتمی انجام داده است.
به نظر میرسد که قدرت انفجارها به مرور زمان افزایش یافته است.
شواهد حاکی از آن است که قدرت انفجار تازهترین آزمایش هستهای در سپتامبر ۲۰۱۶ معادل انفجار ۱۰ تا ۲۰ کیلوتن تیانتی بوده است. در صورت اثبات این مسئله، آزمایش اخیر در مقایسه با آزمایشهای پیشین قویترین محسوب میشود.
سوال دیگر آن است که آیا آزمایش به وسیله بمب اتم یا بمب هیدروژن که دارای قدرت بیشتری است انجام شده است.
بمب هیدروژنی یا گرماهستهای نوعی بمب هستهای است که انرژی آن ابتدا از طریق فرایند شکافت هستهای تامین میشود، اما سپس گرما و فشار حاصله از این انفجار باعث شروع فرایند همجوشی هستهای میشود. به همین دلیل بمبهای گرماهستهای انرژی بسیار بیشتری از بمبهای هستهای تکمرحلهای آزاد میکنند.
اما بمب اتمی سلاحی است که نیروی آن از انرژی اتمی و بر اثر شکاف هسته اتمهای پلوتونیوم یا اورانیوم ایجاد میشود.
در سالهای ۲۰۰۶، ۲۰۰۹ و ۲۰۱۳ همه آزمایشها با استفاده از بمب اتم صورت گرفتند. اما در ۲۰۱۶ کره شمالی ادعا کرد که آزمایش روی بمب هیدروژن انجام شده است.
اما کارشناسان با استناد بر ابعاد و قدرت انفجاری که ثبت شده است، در مورد صحت این ادعا ابراز تردید کردهاند.
پلوتونیوم یا اورانیوم؟
منبع تصویر، Other
تحلیلگران معتقدند که دو آزمایش اول با استفاده از پلوتونیوم انجام شد. اما آنها مطمئن نیستند که در سال ۲۰۱۳ از پلوتونیوم به عنوان مواد اولیه استفاده شد یا از اورانیوم.
آزمایشهای موفقیت آمیز با استفاده از اورانیوم گام مهمی در پیشبرد برنامههای هستهای کره شمالی محسوب میشود.
در این کشور ذخایر پلوتونیوم محدود است اما در صورتی که کره شمالی بتواند اورانیوم غنی شده تولید کند میتواند به تکثیر تسلیحات هستهای بپردازد.
غنیسازی پلوتونیوم نیز باید در تاسیسات بزرگی انجام شود که شناسایی آن آسانتر است، اما غنی سازی اورانیوم قدری سادهتر است و میتواند به طور مخفیانه صورت گیرد.
دیگر درباره برنامه هستهای کره شمالی چه میدانیم؟
منبع تصویر، Other
برنامه هستهای کره شمالی باعث نگرانی شدید کشورهای همسایه، به ویژه کره جنوبی شده است.
گفته میشود که یونگبیونگ تاسیسات اصلی هستهای کره شمالی است. این در حالی است که آزمایشهای ژانویه و سپتامبر سال جاری در مرکز پونگیری انجام شده است.
نیروگاه یونگبیونگ با استفاده از سوخت مصرف شده از نیروگاههای دیگر، قادر به بازفرآوری پلوتونیوم است.
آمریکا و کره جنوبی هر دو گفتهاند که به عقیده آنها کره شمالی دارای تاسیسات بیشتر با قابلیت غنیسازی اورانیوم نیز هست.
کرهشمالی سرشار از ذخایر سنگ معدن اورانیوم است.
جامعه بینالمللی درباره برنامه هستهای کره شمالی چه کرده است؟
منبع تصویر، Other
تاکنون چندین دور مذاکره بین کره شمالی، آمریکا، روسیه، چین، ژاپن و کره جنوبی صورت گرفته اما هیچکدام موفق به ترغیب کره شمالی به انصراف از فعالیتهای هستهایاش نشده است.
در سپتامبر سال ۲۰۰۵ کره شمالی در یک توافق بیسابقه، قبول کرد که در برابر دریافت کمکهای اقتصادی و امتیازات سیاسی، از دنبال کردن برنامه هستهایاش دست بردارد.
کره شمالی حتی در راستای این توافق، در ۲۰۰۸ برج خنک کننده رآکتور اتمی خود در تاسیسات یونگبیون را نابود کرد.
ولی اجرای این توافق بسیار مشکل بود و در آوریل ۲۰۰۹، بر سر این که آیا کره شمالی تمام تاسیسات هستهایاش را اعلام کرده یا نه، گفتوگوها متوقف شد.
در ۲۰۱۲ کره شمالی ناگهان اعلام کرد که موافقت کرده در ازای دریافت مواد غذایی از آمریکا فعالیتهای هستهایاش را به حال تعلیق درآورد و برای انجام آزمایشهای هستهای و موشکهای دوربرد خود مهلتی قائل شود.
ولی پس از آزمایش ناموفق پرتاب موشک توسط کره شمالی در ۱۳ آوریل ۲۰۱۲، اجرای این توافق به حال تعلیق درآمد.
پرتاب موفقیت آمیز یک موشک در مارس ۲۰۱۳ و جنگ لفظی با آمریکا سبب شد که سازمان ملل متحد تحریمهای علیه کره شمالی را افزایش دهد و پیونگیانگ نیز در واکنش گفت که فعالیت در نیروگاه هستهای یونگبیون را از سرمیگیرد.
بر اساس شواهد تا ۲۰۱۵ فعالیتهای این تاسیسات به حالت معمول برگشته بود.
واکنش چین، تنها شریک تجاری کره شمالی و تنها متحدش نیز بسیار حائد اهمیت و کانون توجه تحلیلگران و سیاستمداران است.
اما آزمایشهای هسته ای در ۲۰۱۶ از سوی جامعه بینالمللی، از جمله چین محکوم شد.
