افزایش قابل توجه سرمایه‌گذاری چین در تاجیکستان

شی جین پینگ، رئیس جمهور چین، در ملاقاتش با امامعلی رحمان، همتای تاجیک خود در پکن گفته است که دوشنبه در دستیابی به سه هدف استراتژیک تاجیکستان باید چین را شریک خود بداند.

دولت تاجیکستان طی ده‌ساله اخیر استقلال انرژی، امنیت غذایی و رهایی از بن‌بست ارتباطاتی را برای توسعه اقتصاد و پیشرفت ملی تاجیکستان امری کلیدی خوانده و این سه را از اهداف استراتژیک خود می‌داند.

رئیس جمهور چین همدلی خود با امامعلی رحمان برای رسیدن به این هدفها را در حالی اعلام کرد که در نخستین روز سفر آقای رحمان به چین، نهادهای ذیربط این کشور اعلام داشتند که بیش از یک میلیارد دلار به اقتصاد تاجیکستان اختصاص می‌دهند.

در حضور رؤسای جمهور تاجیکستان و چین بعد از ظهر امروز چهار سند - موافقتنامه در باره تخصیص وامهای باامتیاز چین به تاجیکستان و سه قرارداد میان وزارت دارایی تاجیکستان و "اسکیم بانک" چین در باره تخصیص وامهای باامتیاز برای ساختمان قطعات راه آهن وحدت- یاوان، دوشنبه- قرقانتپه، برای ساختمان نیروگاه حرارتی دوم در شهر دوشنبه و برای ساختمان کارخانه‌های تولید کریولیت، اسید سلفوریک و آلومینیوم فلورین در کارخانه آلومینیوم تاجیکستان امضا شد.

به جز این، در دیدار امامعلی رحمان با نمایندگان بانک کشاورزی چین در پکن اعلام شد که این بانک به تاجیکستان برای اجرای طرحهای ساختمانی، توسعه بخش خصوصی و آماده سازی متخصصان صد میلیون دلار اختصاص می‌دهد.

همچنین گزارش شد که شرکتهای ناحیه هنان چین برای تأسیس کارخانه‌های صنعتی در تاجیکستان بیش از 800 دلار مصرف خواهند کرد.

افزون بر این، در جریان دیدار امامعلی رحمان با رئیس شرکت راه و پل‌سازی چین اعلام شد که این شرکت در تابستان سال 2015 راه قلعه خم - خاروغ و دوشنبه - کولمه - چین را بازسازی خواهد کرد. این راه جنوب و شرق تاجیکستان را به هم و تاجیکستان را با چین پیوست می‌کند.

این شرکت قبلا در تاجیکستان چندین طرح، از جمله ساختمان تونل شهرستان و بازسازی راه دوشنبه - خجند - چنک را انجام داده بود. رئیس جمهور تاجیکستان گفته است، این شرکت برای آماده ساختن متخصصان نیز در بخش ساخت و ساز راهها سهم خواهد گذاشت. طرفها در مورد دورنمای بنیاد راه آهن چین- تاجیکستان- افغانستان-ایران-خلیج فارس نیز تبادل نظر کرده‌اند.

همچنین طبق اطلاع منابع رسمی، شرکت آهن‌گدازی چین قصد دارد برای طرحهای زمین‌شناسی-اکتشافی و استخراج طلای کان پاکرود تاجیکستان بیش از 250 میلیون دلار آمریکایی سرمایه‌گذاری کرده و زیاده از 1000 شغل ایجاد کند.

رؤسای جمهور چین و تاجیکستان سطح همکاریها میان دو کشور خود را مثبت ارزیابی کردند.

تبادل کالا میان دو کشور در هشت ماه جاری بیشتر از 1.5 میلیارد دلار را تشکیل داده است که در مقایسه‌ با همین مرحله سال گذشته 40 درصد بیشتر بوده است. طرفها اظهار اطمینان کردند که این نشانداد در سالهای نزدیک از سه میلیارد دلار خواهد گذشت.

چندی قبل گزارش شد که چین در منطقه آزاد اقتصادی "دَنغَره" یک کارخانه تولید محصولات نفتی بنیاد خواهد کرد. شرکت چینی “هیلی” برای ساختمان این کارخانه به مبلغ 400 میلیون دلار آمریکایی سرمایه وارد کرده و قرارداد میان دولت تاجیکستان و این شرکت در باره بنیاد کارخانه تولید محصولات نفتی 9 اکتبر در اجلاس مجلس نمایندگان تاجیکستان بررسی و تصویب شد.

در ماه سپتامبر سال جاری در جریان دیدار دولتی شی جین پینگ، رهبر چین، از تاجیکستان رؤسای جمهور دو کشور با صدور بیانیه ای مشترَک یکدیگر را "شریکان استراتژک" اعلام کرده و برنامه‌ای پنج‌ساله در راستای اجرای اهداف این شراکت به تصویب رسانده بودند.

چین تا کنون از شریکان اصلی اقتصادی تاجیکستان بوده و برای بنیاد جاده ها و تونلها و نیروگاهها در این کشور سرمایه هنگفتی هزینه کرده است. با این حال، تاجیکستان همواره از روسیه به عنوان شریک استراتژیک خود نام می‌برد. کشوری که میزبان بیش از یک میلیون مهاجر کاری تاجیک است و در تاجیکستان پایگاه نظامی دارد.

اما اخیراً کارشناسان وسعت گرفتن همکاریهای میان چین و تاجیکستان را تهدیدی برای منافع استراتژیک روسیه در تاجیکستان می‌خوانند. به گفته آنها، با نزدیک شدن به چین دولت تاجیکستان می‌خواهد از مسکو هرچه بیشتر فاصله بگیرد.