نتانیاهو فعلا به مهار و تضعیف حماس قانع است

استراتژی نظامی دو هفته گذشته دولت بنیامین نتانیاهو علیه گروه حماس در اسرائیل بحث برانگیز بوده است.

رقبای نخست وزیر راست‌گرای اسرائیل در طیف میانه و چپ از این که او برای تبدیل کردن درگیری جاری به جنگی تمام عیار و خونین‌تر - نظیر آنچه پنج سال پیش دولت ایهود اولمرت در غزه به راه انداخت - عجله‌ای نشان نداده است، تمجید می‌کنند.

این در حالی‌ست که بسیاری از همفکران و هم‌حزبی‌های راست‌گرای آقای نتانیاهو،‌ عملیات ارتش را بیش از اندازه محدود می‌دانند و از خط مشی 'ضعیف' دولت انتقاد می‌کنند.

در این میان، بنیامین نتانیاهو تا حد زیادی در برابر فشارهای راست‌گرایان افراطی مقاومت کرده است. او حتی این هفته دنی دانون، رییس کمیته مرکزی لیکود را به خاطر انتقادهای تندش از طرح آتش بس احتمالی با حماس، از سمت معاون وزیر دفاع برکنار کرد.

برخلاف چهره‌هایی مانند دنی دانون یا آویگدور لیمبرمن (وزیر امور خارجه)، به نظر می‌رسد نخست وزیر اسرائیل تلاش برای براندازی حکومت حماس را یک بلندپروازی خطرناک می‌داند و در عوض می‌خواهد توان نظامی و به خصوص راکتی‌ حماس و متحدانش را تضعیف کند.

به باور اکثر ناظران، بنیامین نتانیاهو ترجیح می دهد یک حماس تضعیف شده در غزه بر سر قدرت بماند تا این که کاری کند که غزه دچار هرج و مرج ناشی از خلا قدرت شود و گروه‌های تندروی سلفی یا گروه جهاد اسلامی که نسبت به حماس با ایران رابطه نزدیک‌تری دارد در این بخش از سرزمین‌های فلسطینیان زمام امور را در دست بگیرند.

'هراس از سومالی دیگر'

گیدون لِوی، ستون نویس روزنامه هاآرتص، به بی‌بی‌سی فارسی می گوید: 'اسرائیل می داند که هر گزینه دیگری به غیر از حماس در غزه برایش بسیار بدتر خواهد بود، بنابراین می خواهد که حماس در غزه بر سر قدرت باقی بماند تا غزه به یک سومالی دیگری تبدیل نشود.'

به همین خاطر ناظران معتقدند دولت‌ آقای نتانیاهو در این دور از درگیری‌ها از تمام قدرت ارتش برای تخریب ارکان حکومت حماس استفاده نکرده است و قصد ندارد ضربه‌ای مهلک به رهبری سیاسی این گروه وارد کند.

مناخم کلاین، استاد تاریخ در دانشگاه بار‌ایلان به بی‌بی‌سی فارسی می گوید:‌ 'او (نتانیاهو) به حماس نیاز دارد، البته حماسی که در برابر اسرائیل مهار شده ولی در برابر گروه‌های رادیکال و جهادی در غزه و صحرای سینا قدرتش محدود نشده باشد تا بتواند مانع از حملات راکتی آنها به اسرائیل شود.'

'حفظ شکاف بین فتح و حماس'

در هفته‌های گذشته و پس از آن که اسرائیل حماس را مسئول قتل سه نوجوان یهودی دانست، حداقل ۵۰۰ نفر از اعضا و هواداران حماس در کرانه غربی رود اردن دستگیر شده اند.

پیش‌تر هم در واکنش به پیوستن حماس به دولت وحدت ملی گروه فتح به رهبری محمود عباس، اسرائیل مانع از پراخت حقوق ماهیانه بیش از ۴۳ هزار کارمند دولت حماس در غزه شده بود.

چنین اقداماتی، در راستای مقابله با افزایش نفوذ اسلامگرایان حماس در کرانه غربی و حفظ شکاف سنتی بین دو گروه عمده فلسطینی ارزیابی شده است.

مناخم کلاین می گوید:‌ 'نتانیاهو می خواهد حماس را وادار کند که خودش را از کرانه غربی رود اردن جدا کند. این خط مشی با سیاست کلان منزوی کردن نوار غزه از کرانه غربی همخوانی دارد،‌ تا این که این دو بخش سرزمین‌های فلسطینی از هم مجزا باقی بمانند.'

تلفات اسرائیل در درگیری‌های دو هفته با حماس اندک بوده، عمدتا به این خاطر که اکثر راکت‌های شبه نظامیان یا توسط پدافند هوایی 'گنبد آهنین' رهگیری و نابود شده یا به نواحی غیرمسکونی اصابت کرده است.

این وضع باعث شده که آقای نتانیاهو - علیرغم فشارهای داخلی راستگرایان افراطی - مجبور به گسترش سریع دامنه جنگ نباشد و در عمل زمان کافی برای افزایش تدریجی فشارها و مذاکرات آتش بس را داشته باشد.

با این حال، وارد شدن درگیری به فاز عملیات زمینی و طولانی و خونین‌تر شدن احتمالی آن در روزهای آینده می تواند اوضاع را برای نخست وزیر 'محتاط' اسرائیل پیچیده کند.

گیدون لِوی می گوید طولانی و شدیدتر شدن این درگیری می تواند نتانیاهو را در وضع دشواری قرار بدهد چرا که او باید همچنان از طریق تدابیر حساب شده راهی پیدا بکند که 'حماس را بکوبد بدون آن که خیلی تضعیفش کند'.