فرانسه، یک جمهوری نگران
- نویسنده, گوین هیوئیت
- شغل, سردبیر بخش اروپا در بی بی سی
فرانسه را نگاه کنید. خلقش تنگ است. فرانسوا اولاند، رئیس جمهوری این کشور، در میان کسانی که از زمان تأسیس جمهوری پنجم در سال ۱۹۵۸ به قدرت رسیدهاند، پایینترین میزان محبوبیت را دارد. مالیاتدهندگان در آستانه طغیان هستند.
شمار بیکاران به ۳.۳ میلیون نفر رسیده است. رشد اقتصادی ناچیز است و سطح اعتبار فرانسه همین چند روز پیش برای دومین بار در دو سال اخیر یک رده افت کرد.
مقامات و سیاستمداران اتحادیه اروپا و آلمان بیش از هر کشور دیگری در اروپا نگران فرانسه هستند. اخیرا فرانسوا اولاند در خیابان شانزلیزه هو شد. او برای بزرگداشت کشتهشدگان جنگ جهانی اول به آنجا رفته بود. اما جو رسمی این مراسم هم جلوی فریادهای "اولاند استعفا" و "دیکتاتوری سوسیالیستی" گروه کوچکی از معترضان را نگرفت.
البته اعتراضها در میان سخنان رئیس جمهوری، خوشایند بیشتر افراد حاضر در جمعیت نبود، اما نشاندهنده حال و هوای عصیانگرانه حاکم بر فرانسه است. این اعتراضات در فرانسه از سوی بسیاری محکوم شدهاند، اما یکی از وزرای دفاع سابق دوران حکومت نیکولا سارکوزی، رئیس جمهوری سابق، ضمن محکوم کردن آنها اضافه کرد: "خشم مردم فرانسه بسیار شدید است. کشور در آستانه طغیان قرار دارد."
دوراهی مالیاتی
تنشها در حال نشان دادن خود هستند. فرانسوا اولاند برای کاهش کسری بودجه در عین ایستادگی در برابر کاهش هزینههای عمومی دچار دردسر شده است. فرانسه در بین کشورهای اروپایی بالاترین میزان هزینههای دولتی را دارد.
دوراهی پیشروی اولاند این است: او از آن بیم دارد که در صورت کاهش هزینهها، انجام اصلاحات گسترده در نظام بازنشستگی یا آزادتر کردن قوانین بازار کار، حامیان طبیعی خشمگین شده و به خیابانها بریزند. بههمین خاطر هم ترجیح داده به جای کاهش هزینهها، مالیاتها را زیاد کند. نشانههایی از طغیان گسترده مالیاتدهندهها وجود دارد.
ماه گذشته هزاران مالیاتدهنده ساکن منطقه برتانی در حالی که کلاههای قرمز به سر داشتند، به خیابانها ریختند. آنها از انقلاب معروف کلاه قرمزها علیه افزایش مالیاتها در قرن هفدهم الهام گرفته بودند. چیزی که باعث این اعتراضات شد، مخالفت با مالیاتی است که از ماه ژانویه آینده (دی ۱۳۹۲) بر کامیونها وضع خواهد شد. وضع این مالیات کشاورزان، صاحبان کسب و کارهای کوچک و کارگران صنایع غذایی بزرگ را بر آن داشت که علیه فناوری مورد استفاده در این طرح مستقیما اقدام کنند.
حدود ۲۰ دستگاه حسگر جدید نصب شده در بزرگراهها از بین رفته و یک داربست مخصوص زیر نظر گرفتن حرکت کامیونها هم آتش زده شده است.
دولت فعلا برقراری این مالیات را معلق کرده، اما قرار بود از این محل حدود ۲ میلیارد دلار درآمد کسب کند، و این مبلغ در میان اقدامات دولت برای کاهش کسری بودجه جایگاه مهمی داشت. "طغیان" مالیاتی به شهرهایی نظیر لیون و مارسی هم سرایت کرده است. از همین حالا اعتراضاتی علیه افزایش مالیات بر ارزش افزوده در ماه ژانویه برنامهریزی شده است.
بعضی دیگر مشغول مبارزه با پرداخت مالیات برای ساعات اضافهکاری هستند. زندگی بسیاری از کارگران به این مبلغ بستگی دارد. حتی باشگاههای فوتبال هم تهدید به اعتراض کردهاند، زیرا بازیکنان به وضع مالیات ۷۵ درصدی بر درآمدهای سالانه بالای یک میلیون یورو (حدود ۱.۳۴ میلیون دلار) اعتراض دارند.
فرانسه در 'لب مرز'
آقای اولاند همچنین از طرف بروکسل هم تحت فشار است. فرانسه پیش از این دو سال (یعنی تا سال ۲۰۱۵) مهلت گرفته تا کسری بودجهاش را به زیر ۳ درصد برساند. اما کمیسیون اروپا تردید دارد که فرانسه بتواند به این هدف برسد.
ژوزه مانوئل باروسو، رئیس کمیسیون اروپا، حالا به صراحت درباره فرانسه صحبت میکند. او میگوید: "سیاست مالیاتی فرانسه بیش از این قابل قبول نیست. در میان کشورهای اتحادیه اروپا، فرانسه با اختلاف زیادی بیش از دیگران از شرکتها مالیات میگیرد و این برای رشد اقتصادی و اشتغال مشکل ایجاد میکند." رئیس کمیسیون در عوض خواستار کاهش هزینههای عمومی است.
کمیسیون اروپا پیشبینی میکند که رشد اقتصادی سال آینده زیر یک درصد باشد، اما هم فرانسه و هم بقیه حوزه مالی یورو به رشد اقتصادی بهمراتب بیشتری نیاز دارند. دولت فرانسه استدلال میکند که برای کسب و کارهای کوچک تخفیف مالیاتی قائل شده، و در مذاکرات بر سر دستمزدها انعطاف بیشتری به خرج داده میشود.
اما رئیس جمهوری فرانسه بهنحو بیسابقهای برای تغییر اوضاع کشورش تحت فشار است. در این شرایط دشوار در نظرسنجیها اقبال عمومی به حزب راستگرای افراطی جبهه ملی به رهبری مارین لوپن رو به افزایش است. طبق یک نظرسنجی، این حزب با ۲۸ درصد طرفدار در موقعیتی مساوی با حزب سوسیالیست قرار دارد. در یک نظرسنجی دیگر هم که درباره انتخابات اروپایی سال آینده انجام شد، حزب جبهه ملی پیشتاز بود.
