رحمان به دنبال 'کسب حمایت پوتین' در مسکو است
امامعلی رحمان، رئیس جمهوری تاجیکستان، با هیئتی از مقامات بلندپایه این کشور به مسکو رفت.
ناظران میگویند که او به دنبال کسب حمایت ولادیمیر پوتین، همتای روسش، در انتخابات ریاست جمهوری تاجیکستان است که ماه نوامبر برگزار خواهد شد.
آقای رحمان را در این سفر ایرکین رحمت اللهاف، مشاور او در امور سیاست خارجی، شیرعلی خیراللهاف، وزیر دفاع، شریف رحیمزاده، وزیر اقتصاد، گل شیرعلی، وزیر انرژی و صنایع، همراهی میکنند.
حضور آقای خیراللهاف در این هیئت به اختلاف دو کشور در مورد تمدید حضور نظامیان روس در تاجیکستان برای ۳۰ سال آینده مرتبط است.
آقای رحمان در جریان سفر ولادیمیر پوتین به تاجیکستان در ماه اکتبر سال گذشته موافقتنامهای را با روسیه در این زمینه امضا کرد. اما این سند تا کنون در پارلمان تاجیکستان به تصویب نرسیده است - چیزی که به گفته تحلیلگران، باعث آزردگی آقای پوتین از همتای تاجیکش شده است.
روسیه میخواهد بدون پرداخت هیچ قیمتی پایگاه خود را برای سه دهه دیگر در خاک تاجیکستان حفظ کند، اما مقامات تاجیک از احتمال بروز نارضایتیهای گسترده در این مورد نگرانند. روسها همچنین میخواهند نیروهای مرزبانی خود را به مرز تاجیکستان و افغانستان برگردانند، اما مقامات تاجیک در این زمینه مردد هستند.
از سوی دیگر، آقای رحمان مایل نیست از مسکو با دست خالی برگردد. او میخواهد در ازای تمدید حضور این پایگاه، روسیه به طرحهای انرژی تاجیکستان مقداری سرمایه واریز کند. هیچ بهانه دیگری برای سفر آقای شیرعلی، وزیر انرژی و صنایع با رئیس جمهور به مسکو وجود ندارد.
ضمناً، همراخان ظریفی، وزیر خارجه تاجیکستان که در برخی از محافل سیاسی روسیه وزیری "غربگرا" خوانده میشود، جزو این هیئت نیست. به جای او معاونش محمودجان صابراف رئیس جمهور را در این سفر همراهی میکند.
این هیئت شامل سیفالله دیوانهیف، رئیس اداره مهاجرت تاجیکستان و مقامات دیگر دولتی نیز هست. بیش از یک میلیون مهاجر کاری تاجیک در روسیه به سر میبرند و سرمایهای که آنها به تاجیکستان انتقال میدهند، اقتصاد این کشور را میچرخاند.
با این همه، مهمترین هدفی که آقای رحمان در این سفر دنبال میکند، به اعتقاد تحلیلگران، امکان کسب حمایت ولادیمیر پوتین، رئیس جمهور روسیه، از نامزدی او در انتخابات آینده ریاست جمهوری تاجیکستان برای باقی ماندن در قدرت برای یک دوره هفتساله دیگر پس از بیش از بیست سال حکومت او است. حکومتی که در ظهور خود مدیون حمایت روسیه بوده.
پرویز ملاجان اف، کارشناس مسائل سیاسی، میگوید دیدار آقای رحمان با پوتین در زمان حساسی برای او، یعنی زمان قبل از انتخابات ریاست جمهوری تاجیکستان صورت میگیرد.
آقای ملاجان اف افزود: "برای رحمان مهم است که حمایت پوتین را به دست آرد، زیرا روسیه همه اهرم ها را دارد که به وضعیت داخلی تاجیکستان تأثیر گذارد. بنا بر این فکر میکنم در جریان این ملاقات مسائل قبلاً حل نشده، بخصوص تصویب نشدن موافقتنامه در باره پایگاه نظامی روسیه در تاجیکستان و شاید پایگاه 'عینی' حتماً حل خود را پیدا کنند، زیرا این برای پرزیدنت رحمان حیاتی است."
چند روز قبل گزارش شده بود که آقایان پوتین و رحمان گفتگوی تلفنی انجام داده و مسائل مربوط به این سفر را بررسی کردهاند.
در خبر کوتاهی که سایت رئیس جمهوری تاجیکستان در این باره انتشار داد، تأکید شده بود که این دیدار با دعوت آقای پوتین صورت میگیرد.
در این خبر آمده بود که پس از گفتگوی تلفنی رهبران دو کشور در باره روند اجرای توافقات به دست آمده در سفر سال گذشته آقای پوتین به دوشنبه، رئیس جمهور روسیه از همتای تاجیکش خواسته است که برای بررسی عمیقتر این موضوع به مسکو برود.
اما برخی از رسانههای روسیه به هنگام پوشش این خبر در مورد دعوت آقای پوتین از رحمان ابراز تردید کردهاند.
از جمله نشریه روسی "نیزاویسیمایا گزیتا" در مقالهاش در این باره این سؤال را مطرح کرده که "آیا این ملاقات در واقع با دعوت ولادیمیر پوتین صورت میگیرد، یا آقای رحمان بالاخره توانست توجه آقای پوتین را کسب کند؟"
این در حالیست که اخیراً برخی از کارشناسان گفتهاند که قبل از برگزاری انتخابات قریب الوقوع ریاست جمهوری در تاجیکستان "کرملین از رحمان رو گردانده است."
اما یوریی کروپنف، رئیس حرکت اجتماعی و رئیس شورای ناظران پژوهشگاه نفوس و مهاجرت روسیه و مؤلف کتاب "بنگاه توسعه آسیای میانه" در صحبت با خبرنگاران این نظر را که گویا امامعلی رحمان دیگر از حمایت مسکو برخوردار نیست، بیپایه خوانده بود.
برخی از تحلیلگران بر این باورند که آقای رحمان در آستانه انتخابات نوبتی با چالشهای جدی روبروست و به کمک "شریکان استراتژیک" خود نیاز دارد.
به گفته آنها، مشکلات اجتماعی و اقتصادی افزایش یافته است، روابط با ازبکستان بیش از پیش سرد شده و مسلم است که تاجیکستان زمستان آینده را که با مشکل کمبود برق رو به رو خواهد بود نمیتواند بدون کمکهای خارجی سپری کند. دوشنبه امیدوار است مسکو به حل این مسائل کمک کند.
افزون بر این، هفته گذشته احزاب و گروههای مخالف دولت تاجیکستان در باره تأسیس تشکلی تازه برای دستیابی به تحولات دموکراتیک در آستانه انتخابات ریاست جمهوری این کشور خبر دادند.
این تشکل سیاسی جدید میخواهد با اجرای برنامهای اصلاحطلبانه در زمینه کاهش قدرت رئیس جمهور و ایجاد نظام پارلمانی به "مردمسالاری واقعی" دست یابد.
ملاقات رؤسای جمهور تاجیکستان و روسیه که خود را سالها پیش شریک استراتژیک هم میخواندند، یک روز پس از دیدار و گفتگوی امامعلی رحمان با لوید جیمز آستین، فرمانده فرماندهی مرکزی ارتش آمریکا در شهر دوشنبه برگزار میشود.
در دیدار آقای رحمان با ژنرال آستین، این مقام بلندرتبه نظامی آمریکا به آقای رحمان وعده داد کمکهای فنی و مالی کشورش به تاجیکستان پس از خروج نیروهای بینالمللی از افغانستان در سال ۲۰۱۴ ادامه یابد.
